NUMARALI HAYAT

Osmanlı döneminde yaşayanlarla birlikte toplam 125 milyon kişinin soyağacı 10 saniye içinde bilgisayardan çıkarılabilecek Türkiye dün yeni bir döneme girdi. Yaklaşık 31 yıldır devam eden etüd, projelendirme ve bilgisayar ağı donanımını sağlama çabaları son aşamaya geldi. Türkiye'nin en uzun süreli projesi olan Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS), nihayet hayata geçiyor. İlgili yasalar çıkar çıkmaz uygulanmaya başlayacak olan sistemle, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı 70 milyon kişinin tüm ekonomik, sosyal, sağlık, eğitim, güvenlik ve adli işlemlerine birkaç tuş hareketi ile anında bilgisayar ekranından ulaşılabilecek. Dürüst vatandaşın hayatını kolaylaştıran proje dürüst olmayanlar için de kabus haline gelecek. Osmanlı döneminde yaşayan 55 milyon kişi ile birlikte toplam 125 milyon kişilik "bilgi bankasından" herkesin soyağacı da on saniye içinde çıkarılabilecek. 923 noktadaki nüfus idaresi arasında online bağlantı ile nüfus cüzdanı çıkarma süresi 3 dakikaya indirildi. "Yeni dönem"de vatandaşların hayatında çok şey değişecek. Bunların başında herkesin bütün işlemlerini 11 rakamlı "Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası" ile yapma zorunluluğu geliyor. NELER YAPILMIYOR? Vatandaşlar şu anda, bu numarayı almadan, ehliyet işlemini yaptıramıyor, pasaport çıkarttıramıyor, ÖSYS sınavına giremiyor. Yıl sonuna kadar vatandaş elektrik, su, doğalgaz aboneliğinden askerliğe, bankacılık işlemlerinden sosyal güvenlik ve sağlık işlemlerine kadar hiçbir şeyi "kimlik numarası" bulunmadan yapamayacak. Vatandaşlar numara alabilmek için ya nüfus cüzdanlarını yenileyecek ya ilçe nüfus müdürlüklerine gidecek ya da internetten www.nvi.gov.tr adresine başvuracak. SAHTEKARLIK ÖNLENECEK * Seçme ve seçilme yaşında bulunan vatandaşların listeleri her an çıkarılabilecek. Seçimlerde ölü adına başkaları oy kullanamayacak. * Bağ Kur'a kayıtlı bir kişi SSK'ya veya SSK'ya kayıtlı kişi Emekli Sandığı'na kaydolamayacak. * Bir bankada bir kişinin döviz, repo, faiz gibi 3-5 çeşit hesabı varsa, hepsi takip edilebilecek. * Bir kişinin adıyla başkası askere gidemeyecek. * Sahte cüzdanla bankacılık işlemi kalkacak. * Milli Eğitim, okul çağına gelecek çocukların tam sayısını öğrenip, önceden hazırlık yapacak. * Türk Telekom'da bir kişi adına ev, cep ve kablolu televizyon için artık tek fatura gelecek. * Bir kişinin sağlık bilgilerine kimlik numarası ile hemen ulaşılabilecek. * Adli bilgilere süratle ulaşılacak ve davalar süratle sonuçlanabilecek. * Vergi tahsilatı ve denetimi kolaylaşacak, kayıtdışı ekonomi kontrol altına alınacak. 'Şimdi git, yarın gel' bitti MERNİS'le "Bugün git, yarın gel" yerine "Lütfen bir dakika bekler misiniz?" dönemi başlayacak Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, e-Türkiye bilgi sisteminin temel parçalarından birini oluşturan MERNİS Projesi'nin, kurumlararası bilgi alışverişini kolaylaştıracağını söyledi. Cumhurbaşkanı Sezer, MERNİS Projesi'nin tanıtımı nedeniyle Bilkent Otel'de düzenlenen törende yaptığı konuşmada, 1972 yılında düşünce olarak başlayan ve kimi nedenlerden dolayı uygulanamayan bu projenin tamamlanmış olmasının sevindirici bir gelişme olduğunu söyledi. Başbakan Abdullah Gül de, pilot çalışmalardan alınan olumlu sonuçların, projenin kısa süre içerisinde tüm kamu kesimlerinde etkin şekilde hayata geçirilebileceğini gösterdiğini vurguladı. İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu da MERNİS sayesinde bürokratik işlemlerin azalacağını, vatandaş memnuniyetinin artacağını, hizmetler daha verimli olarak sunulacağı için maliyetlerin düşeceğini söyledi. Aksu, daha sonra, projeye katkılarından dolayı Türk Telekom Genel Müdürü Mehmet Ekinalan, METEKSAN Grubu Murahhas Üyesi Alper Köstem ve Koç Sistem Genel Müdürü Levent Kızıltan'a teşekkür etti. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürü İlhan Atış, "MERNİS Projesi'yle, nüfus teşkilatında 'Bugün git, yarın gel' dönemi kapanmış, 'Lütfen bir dakika bekler misiniz?' dönemi başlamıştır" dedi. Atış, projeye 50 milyon dolar harcandığını belirtti. Atış, Mustafa Kemal Atatürk'ün kimlik numarasının 10000000146 olduğunu da söyledi. 5 yılda yeni nüfus cüzdanı TBMM'de bulunan bir kanun tasarısına göre, 5 yılda Türkiye'deki tüm nüfus cüzdanları bir kez daha değişecek. Çıkarılacak yeni nüfus cüzdanları AB standartlarında, yüksek derecede güvenli, taklidi zor olacak. Yeni nüfus cüzdanlarındaki güvenlik unsuru ile her çeşit taklit, tahrif ve sahtecilik büyük ölçüde önlenecek. Suçluların kimliklerini saklama imkanı kalmayacak. Kişinin kimliğini, fotoğrafını ve adresini kapsayan Nüfus Cüzdanı Kayıp ve Değiştirme Belgesinin, merkezde toplanması suretiyle Bütün toplumu içine alan bir bilgi bankası oluşturuluyor. Böylece özel ve resmi işlemlerde sahtecilik büyük ölçüde ortadan kalkacak. Yine kanun çıktıktan sonra 5 yılda Kimlik Numarası, Vergi Numarası ve Sosyal Güvenlik Numarası birleştirilecek. "Kimlik Numarası" üç numaranın yerine geçecek. Dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yeni nüfus cüzdanları, hem Kimlik Numarası, hem Vergi Numarası, hem Sosyal Güvenlik Numarasını birlikte içerecek. Vatandaş her türlü işlemlerini bu numara ile yapacak. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Bilgi İşlem Daire Başkanı Orhan Akkaya, 429 kamu kurum ve kuruluşu ile, ÖSYM ve Bankalara vatandaşların Kimlik Numaralarını bildirdiklerini söyledi. Bu kuruluşlar kendi personel veya müşterilerinin işlemlerini yaparken "Kimlik Numarası"nı yazarak yapmaya başladı. SABAH - 21.01.2003