TÜBİTAK’ın bor raporu Başbakanlık’ta

Raporda, Bor Enstitüsü'nün gerekliliğine dikkat çekilirken, enstitünün verimli olabilmesi için gerekli hususlar yer aldı. Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), geleceğin en stratejik yeraltı kaynakları arasında gösterilen bor ve toryum konusunda kolları sıvadı. Kurum, bünyesindeki araştırmalardan elde edilen birikime dayanarak, bor konusunda hazırlanan ön raporu Başbakanlık’a sundu. TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Namık Kemal Pak, bor madeninin stratejik bir tabii kaynak olduğunu, Türkiye’nin de dünyanın en zengin bor yataklarına sahip bulunduğunu belirtti. Kaynağın ekonomik yarar ve diğer boyutlarıyla birlikte düşünülmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Pak, hükümetin Acil Eylem Planı’nda Bor Enstitüsü kurulmasının da bulunması nedeniyle konuya ilişkin bir ön rapor hazırladıklarını ifade etti. “Türkiye İçin Stratejik Bir Doğal Kaynak: Bor” adını taşıyan ön raporun Başbakan Yardımcısı Ertuğrul Yalçınbayır’a sunulduğunu kaydeden Pak, “Rapordaki konular, enstitü kurulmasıyla ilgili kararı verecek hükümetimize yardımcı olabilecek ayrıntı içeriyor. Ayrıca, ön raporu, şubatta toplanması planlanan Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun gündemine getirmeyi planlıyoruz.” dedi. Raporda, dünyadaki ve Türkiye’deki durum bor açısından ele alınırken, bor yatakları ve bordan elde edilecek özellikli ürünler, pazarlama ve eğitim konuları da yer alıyor. Ayrıca, enstitü kurulurken göz önünde bulundurulması gereken noktalara da dikkat çekiliyor. Pak’a göre, söz konusu enstitünün dünyadaki gelişmeleri yakından takip edebilmesi, verimli olabilecek insan ve altyapı birikimine sahip olması ve buna hızla ulaşabilmesi gerekiyor. Prof. Pak, bu kaynaklardan maksimum yararın sağlanması için Türkiye’nin bir master planı hazırlanması gerektiğini de belirtti. Pak, toryum madeninin de nükleer teknoloji yakıtı olarak kullanıldığını ve bu madenle ilgili en büyük rezervlerin Brezilya’dan sonra Türkiye’de bulunduğunu belirtti. Toryumla ilgili de bir ön rapor hazırlanması için çalışmalar başlatıldığını ifade eden Pak, toryumun bor kadar önemli bir stratejik öneme sahip yeraltı kaynağı olarak görüldüğünü vurguladı. Özellikli bor bileşikleri savunma, makine imalat, enerji, otomotiv, ulaşım, tasarım ve mikroelektronik gibi alanlarda kullanılıyor. Borun günümüzde öne çıkarılmasının nedeni ise hidrojen depolama ve taşıma malzemesi olarak kullanılabilmesi. Hidrojen önemli ve alternatif bir enerji kaynağı. Sodyum bor hidrür de hidrojen depolama ve taşıma malzemesi olarak kullanılabilecek şu andaki en önemli teknolojik malzeme olarak görünüyor. Borun diğer ileri teknolojik amaçlarla kullanımı yanında en stratejik önemi, geleceğin alternatif enerjisi olan hidrojenin depolama ve taşıma malzemesi olarak kullanılması olarak gösteriliyor. ZAMAN - 23.01.2003