Dünya borsaları kar şirketi oldu

Dünya borsalarında 1990'lı yıllarda başlayan yeniden yapılanma çalışmaları sonucunda, 17 borsa, kar amaçlı şirketler haline dönüştürülerek özelleştirildi. Milyarlarca dolar kara sahip borsaların şirketlerinin hisselerine de ilgi büyük. 2002'nin ilk yarısı itibariyle özelleşen 10 borsa ya da borsa hisselerinin sahibi şirketin hisseleri, borsaya kote olarak işlem görmeye başladı. ABD'de bulunan Georgetown Üniversitesi Öğretim Üyelerinden Prof. Dr. Reena Aggarwal tarafından hazırlanan 'Borsaların kar amaçlı şirketler olarak yeniden yapılanması ve kurumsal yönetişimi' konulu çalışmaya göre, 1990'ların başında dünya borsaları organizasyon ve operasyon açısından önemli değişimler geçirmeye başladı. Anlayış değişti Globalleşme, teknoloji ve rekabette gelişmeyi amaçlayan bu değişim trendlerinden en önemlisi, kurumların kar amacı gütmeyen ve üyelerin sahip olduğu organizasyonlar olmaktan çıkarak, kar amacı güden ve yatırımcıların sahip bulunduğu yapılar haline gelmesi oldu. 1993 yılında Stokholm Borsası bu yönde değişim geçiren ilk borsa olarak belirlendi. Türkiye'de ise özelleştirilmesi 2 yılı bulabileceği Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı tarafından dile getirilen İMKB için Borsa Yatırımcıları Derneği (BORYAD), İMKB'nin tek bir hissesinin bile, hiç bir kişi ve kuruluşa bedelsiz olarak devredilmemesi gerektiğini bildirdi. İMKB'nin mutlaka devlet kontrolünde olması gerektiği de dernek tarafından vurgulandı. İMKB hazırlanıyor İMKB'nin özelleştirilmesi için dünyadaki bu 17 borsanın özelleştirilme modellerinin incelendiği ancak ilk önce bu işi çin gerekli bir şirketin kurulacağı da SPK tarafından bildirilmişti. Çalışmayı hazırlayan Reena Aggarwal, şirketleşme ve özelleştirmenin tüm ülkeler ve borsalar için tek yanıt olamayacağına da dikkat çekerek, 'Fakat şahit olduğumuz şey şu ki, Almanya, Londra ve Avustralya borsalarının halka açık şirketler olarak en azından bir yıllık hisse fiyat performansı cesaret verici düzeyde bulunuyor' denildi.