Yıllık enflasyondaki yüzde 29,7’lik artışa karşılık et ve kurbanlık fiyatları yüzde 100 oranında zamlandı
Buna göre kurban kesmek isteyenler koyun için 225–300 milyon lirayı gözden çıkarmak zorunda.
Geçen yıl koyun fiyatları 110–150 milyon lira arasında seyretmişti. İnek ve danaların fiyatı ise 1 milyar ile 2,5 milyar lira arasında değişiyor. Fiyatların, bayrama yakın, arz–talep dengesine göre değişmesi bekleniyor.
Geçen yıl ocak ayında Türkiye genelinde ortalama 5 milyon liradan satılan dana etinin kilogramı, bu yıl 10 milyon liraya yükseldi. İşlenmiş et fiyatlarından salamın kilosu ise Kasım 2001 ile Kasım 2002 arasındaki bir yıllık dönemde ortalama yüzde 43, sosis ve sucuğun kilosu da yüzde 37 oranında arttı. Üreticiler, et fiyatlarındaki aşırı tırmanışı; yem fiyatlarındaki fahiş artış, teşviklerin azaltılması, meraların daraltılması, besicilerden yüzde 1 oranında fon kesilmesi ve rant ekonomisinin hayvan sayısını azaltmasına bağlıyor. Sektörün ileri gelenleri, hayvancılığın eski günlerine geri dönmesi için bedava damızlık hayvan dağıtılmasını, et ve süt verimini artırıcı çalışmalara önem verilmesini, hayvan hırsızlığı olaylarının önlenmesini, üreticilere mera kolaylığı sağlanmasını ve yem maliyetlerinin düşürülmesini istiyor.
Yaklaşan Kurban Bayramı ve yükselen et fiyatları sebebiyle bazı ithalatçı çevrelerin hayvan ithalatını gündeme getirmesi, yetiştiricilerin ve sanayicilerin tepkisine sebep oldu.
İzmir İli Damızlık Holstein Süt Sığırı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Halil Tokoğlu, kasaplık hayvan ithalatına karşı olduklarını belirterek, Türkiye’de yeterince büyükbaş hayvan bulunduğunu kaydetti.
Beside yaklaşık 2 milyon adet büyükbaş hayvan bulunduğunu dile getiren Tokoğlu, geçmiş yıllarda felaket tellallığı yapan bazı firmaların yeniden feryat etmeye başladığına dikkat çekerek, “Son aylarda et fiyatlarında bir artış söz konusudur, ancak bu hayvan yokluğundan değil, girdi maliyetlerinin yüksekliğinden kaynaklanmaktadır. Türk hayvancılığı, ithalatın yasaklanmasından bu yana gelişmeye başlamıştır.” dedi.
‘İthalata gerek yok’
Yaşar Holding Gıda Grubu Başkanı Ahmet Arsan da, Türkiye’de canlı hayvan sıkıntısının bulunmadığını ve ithalata gerek olmadığını söyledi. Arsan, Kurban Bayramı’nda kesilecek büyükbaş kurbanlıklarda bu yıl ilk kez “pasaport” aranmasının hayvancılığın geleceği açısından önemli olduğunu belirtti.
Et fiyatlarının geçtiğimiz yılın ocak ayına göre yüzde 100 artmasının yem fiyatlarının artması ve ete olan talebin 3 Kasım seçimleri sonrasında artmasından kaynaklandığını ifade eden Arsan, “Hayvan sıkıntısı var.” şeklindeki söylentilerin doğru olmadığını da vurguladı. Hayvancılıkta Türkiye’nin potansiyelinin çok büyük olduğuna dikkat çeken Arsan, sözleşmeli yetiştiriciliğin teşvik edilmesini istedi. Arsan, hayvancılık kredilerinin kesilmesinin üretimi olumsuz etkilediğini de sözlerine ekledi.
İzmir Kasaplar Odası Başkanı Aydın Mestanlı da, et fiyatlarının yeterli üretim olmadığı için yükseldiğini ifade etti. Mestanlı, “Son 10 yıldan beri hiçbir hükümet hayvancılığa önem vermedi. Şu anda anaları kesiyoruz, birkaç yıl sonra dana bulamayız. Doğuda terör sebebiyle hayvancılık öldü. Bu bölgede şu anda 100 tane hayvanı olanı parmakla gösteriyorlar. Son 10 yıldır hep tüketici olduk.” diye konuştu.
ZAMAN - 25.01.2003