Savaş için sebep yok

BERLİN/ Almanya Başbakanı Gerhard Schröder, hiç kimsenin, BM Güvenlik Konseyi’nin onayı olmadan Irak’a karşı askeri harekata girişmeye hakkı olmadığını söyledi. Schröder, başkent Berlin’de yaptığı açıklamada, Irak’taki BM silah denetçilerinin başkanı Hans Blix’in dün New York’ta, kendilerine daha fazla zaman verilmesi gerektiğini söylediğini belirtti. ‘’Silah denetçilerinin daha fazla zamana ihtiyacı varsa bu süre kendilerine tanınmalı’’ diyen Schröder, Irak’ın da, 1441 numaralı BM kararının tümüyle uygulanabilmesi için işbirliğini daha da iyi hale getirmesi gerektiğini kaydetti. Gerhard Schröder, ‘’BM Güvenlik Konseyi, şimdi bu konuda karar verecektir. ABD’nin müttefiklerine bu konuda baskı yapacağını sanmıyorum’’ şeklinde görüş belirtti. Schröder, özel Alman televizyon kanalı n-tv’ye yaptığı açıklamada da, Irak’ın, BM Güvenlik Konseyi’nin kararını ‘’ağır şekilde ihlal etmediğini’’ belirterek, Blix’in raporunda da buna işaret edildiğini kaydetti. Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Kerstin Müller (Yeşiller), Alman 1. televizyon kanalında yayınlanan ‘’Morgenmagazin’’ (Sabah magazini) adlı programda yaptığı konuşmada, Irak’taki silah kontrollerinin sürdürülmesinden yana olduğunu söyledi. Müller, ‘’Barışçı silahsızlanma için bu en doğru yoldur. BM silah denetçilerinin Şubat ayında ikinci bir rapor sunmalarını bekliyorum’’ dedi. İktidardaki Sosyal Demokrat Parti (SPD) Federal Meclis Grubu Başkan Yardımcısı Gernot Erler, Bağdat’a yönelik baskının, silah kontrolleriyle sürdürülmesi gerektiğini belirtti. Muhalefetteki Hıristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) Genel Başkanı Angela Merkel de, Deutschlandfunk radyosuna yaptığı açıklamada, ‘’Silah kontrollerinin sürdürüleceğini sanıyorum. Ancak Saddam Hüseyin, istediği kadar zamanı varmış gibi bir duyguya kapılmamalı’’ dedi. Merkel, Amerikan yönetimini de destekleyerek, ‘’ABD’nin, Irak konusunda tek başına hareket etmekte çıkarı varmış gibi düşünülmemesi gerekir’’ diye konuştu. Birlik partilerinin (CDU/CSU) Federal Meclis Grubu Başkan Yardımcısı Wolfgang Schaeuble ise BM silah denetçilerine 1 aylık bir süre daha tanınması gerektiğini savunarak, ‘’Bu mantıklı bir süre. Bu zamandan sonra istenilen sonuca ulaşılıp ulaşılmadığı konusunda Devletler Topluluğu’nun yeniden karar vermesi gerekir’’ dedi. Schaeuble, Federal hükümetin tutumunu da eleştirerek, ‘’Hükümet, olası bir askeri harekatı yasal hale getirecek BM Güvenlik Konseyi kararına onay vermeyeceğini açıklayarak, Irak’a yönelik baskıyı zayıflatıyor ve barışla güvenliğe yönelik tehdidi artırıyor’’ şeklinde görüş belirtti. Asya ülkeleri tepkili Asya ülkeleri, Irak’ı Birleşmiş Milletler (BM) kararlarına uymaya çağırırken, ABD’den de ‘’süper itidal’’ göstermesini istediler. Hindistan Başbakanı Atal Bihari Vajpayee bugün yaptığı açıklamada, ABD’yi kastederek, ‘’süper güçler, süper itidal göstermelidir’’ dedi. Yeni Zelanda Başbakanı bayan Helen Clark ise Irak’ın BM Güvenlik Konseyi’ni tam olarak işbirliği yaptığına inandırmak için çok az zamanı kaldığını vurgulayarak, ‘’şimdi savaş olması ihtimali olmamasından daha güçlü’’ diye konuştu. Clark, buna rağmen Irak’ın daha fazla işbirliği yaparak savaşı önleme imkanı olduğunu da söyledi. Irak’ın geçmişte kimyasal silah kullandığını ve bir tehdit oluşturmadığına dünyayı ikna etmek zorunda olduğunu belirten Japonya Dışişleri Bakanı bayan Yoriko Kawaguchi de, ‘’Kanıtlama sorumluluğu Irak’ın omuzlarında ancak hala bir açıklama getiremedi’’ dedi. Endonezya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Marty Natalegawa ise silah denetçilerinin işlerini bitirmelerine imkân verilmesi gerektiğini belirterek, ABD ve İngiltere’nin denetçilerin dün Güvenlik Konseyi’ne sunduğu raporu Irak’a saldırı için bir gerekçe olarak kullanmamalarını istedi. Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) üyesi ülkelerin dışişleri bakanları da, AB üyesi ülkelerin dışişleri bakanlarıyla ortak toplantı yaptıkları Brüksel’de yayınladıkları bildiride, Irak’ı BM Güvenlik Konseyi kararlarına uymaya çağırdı. Grup adına yazılı açıklama yapan Filipinler Dışişleri Bakanı Blas Ople, ‘’Hiçbirimiz Irak’ta savaş görmek istemiyoruz’’ dedi. Singapur Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada ise Irak’a karşı girişilecek herhangi bir harekata, denetçilerin raporunun incelenmesinden sonra Güvenlik Konseyi’nin karar vermesi gerektiği belirtildi. Suudi Arabistan ve Kuveyt endişeli Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Suud El Faysal, Irak’ta ‘’geniş çaplı bir felaketten’’ kaçınılmasını ve ülkenin toprak bütünlüğünün devam etmesini umduğunu söyledi. Faysal, Paris’te Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac ile görüşmesinden sonra yaptığı açıklamada, Chirac ile ‘’durum hakkındaki görüşlerini ve Irak’ta büyük çaplı bir felaket ve krizin önlenmesi için yapılması gerekenleri’’ görüştüklerini kaydetti. Faysal, ‘’Parçalanmayı önleyecek ve Irak’ın toprak bütünlüğünü devam ettirecek bir çözüm ümit ediyoruz’’ dedi. Chirac ise Suudi bakanla görüşmesinden sonra herhangi bir açıklamada bulunmadı. Öte yandan, ABD’nin Körfez’deki belli başlı müttefiki Kuveyt, BM silah denetçilerinin şefi Hans Blix’in Güvenlik Konseyi’ne sunduğu Irak raporunu ‘’adil’’ bulduğunu bildirdi. Kuveyt Enformasyon Bakanı Şeyh Ahmed El Fahd El Sabah, Reuters ajansına yaptığı açıklamada, ‘’Sanırım adil bir rapor. Başta kimyasal maddeler konusu olmak üzere hala bilmemiz gereken ve Irak’ın açıklama yapmadığı birçok nokta var’’ dedi. Ürdün’den barış çağrısı Ürdün, BM silah denetçilerine daha fazla zaman verilmesini isterken, Bağdat rejimine BM uzmanlarıyla daha fazla işbirliği yapma çağrısında bulundu. Ürdün Enformasyon Bakanı Muhammed Advan, ‘’Ürdün, BM Güvenlik Konseyi’nin 1441 sayılı kararı çerçevesinde Irak’ta çalışmalarını yürüten silah denetçilerine çalışmalarını tamamlamaları için daha fazla zaman verilmesini istiyor’’ dedi. Advan, dün BM silah denetçilerinin şefi Hans Blix ve Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed El Baradei’nin, denetçilerin 2 aylık çalışmalarının ardından hazırlayıp Konsey’e sundukları raporun denetim sürecinde ilerlemeler kaydedildiğini gösterdiğini belirtti ve bunun Irak ile BM arasında daha fazla işbirliği yapılmasına yol açmasını umduklarını söyledi. Bakan Advan, Irak’ı daha fazla işbirliğine çağırarak, Ürdün’ün Irak ve bölgede savaşı önlemek için BM çerçevesinde barışçı bir çözümden yana koyduğu tavrı yineledi. (a.a) MİLLİ GAZETE 29.01.2003