148 katrilyonluk bütçe

Yüksek Planlama Kurulu (YPK) 2003 dengelerini çattı. Bütçe geçen yılın başlangıç bütçesine göre yüzde 51 artırılarak 148 katrilyona bağlanırken, yüksek borç stokunun döndürülmesini sağlamak için faiz dışı fazla, hedefin de üzerinde belirlendi. YPK, önceki gün başladığı 2003 bütçe ve makro hedefleri ile bütçede tasarruf ve gelir artırıcı düzenlemeleri içeren ikinci kaynak paketle ilgili çalışmaları tamamladı. Bütçenin Bakanlar Kurulu'nda da ele alındıktan sonra Meclis'e sevk edilmesi bekleniyor. Bütçe Yasası'nın üç aylık geçici bütçenin ardından 1 Nisan'da yürürlüğe girmesi gerekiyor. 148.3 katrilyon öngörülen yeni bütçe, 2002 için öngörülen 98.3 katrilyonluk başlangıç ödeneğine göre yüzde 50.9'luk artışı ifade ediyor. Ancak, bütçede ortaya çıkan 15.2 katrilyonluk sapma nedeniyle 113.5 katrilyon liraya çıkan bütçe dikkate alındığında bu artış yüzde 30'da kalıyor. Ödenek üstü harcama yok 2003 bütçesinin en önemli özelliklerinden biri 'ödenek üstü harcamaya' izin vermemesi olacak. Faiz, sosyal güvenlik, kamulaştırma, fazla mesai ve personel ödenekleri gibi ödeneği olmasa da harcama imkânı veren uygulamaya son verilecek. Kuruluşlar, mevcut bütçelerini aştıkları takdirde yeniden Meclis'e gidilerek ek bütçe için izin alınacak. Bunun, konsolide bütçeye tabi kurum ve kuruluşlara çekidüzen vereceği ifade ediliyor. IMF ile ilişkilerde de mihenk taşı özelliği taşıyan faiz dışı fazla da alınan tedbirlerle birlikte öngörülen hedefin de üzerine taşındı. Bütçe için 19.5 katrilyon öngörülen faiz dışı fazla alınan tedbirlerle birlikte 19.7 katrilyon lira olarak belirlendi. IMF, "Faiz dışı fazla GSMH'nın en az yüzde 6.5'i olmalı" derken, hükümet yüzde 6.8'lik oranla 'Daha iyisini yaparız' mesajını verdi. Sosyal güvenlik yine önde 2003 yılı bütçesinde en yüksek harcama artışı yüzde 45'lik artışla sosyal güvenlik harcamalarında gerçekleşti. Sosyal güvenlik için son emekli zammının getirdiği 3.2 katrilyon liralık yükle birlikte bütçeden 3 kuruma toplam 15 katrilyon lira aktarılması öngörüldü. Gerçekleştirilebilirliği olmayan 600 proje yatırım programından ayıklanırken, yatırımlara bütçeden aktarılan pay da 9.1 katrilyon lira olarak belirlendi. Yatırım ödenekleri yüzde 40 oranında arttırıldı. Bütçede vergi gelirlerinin de yüzde 38 oranında artışla 82.7 katrilyon liraya ulaştırılması öngörülüyor. Ancak, yüzde 20 enflasyon hedefi ve denetim mekanizmaları zayıflatılan bir dönemde bu oranda vergi tahsilatı yapılıp yapılmayacağı da soru işaretleri taşıyor. -------------------------------------------------------------------------------- 2002'nin iyileri ve kötüleri Maliye Bakanlığı'nın tahmini verilerine göre, 98.3 trilyon lira olarak öngörülen 2002 yılı bütçesi 15.1 katrilyon liralık sapma gösterdi. 113.5 katrilyon liraya yükselen bütçe harcamalarında sapmanın büyük bir bölümü faiz ve sosyal güvenlik harcamalarından kaynaklandı. Faizde 9.6 katrilyon lira hedefin üzerinde bir harcama olurken, sosyal güvenlik kurumları ödenekleri 2.4 katrilyon lira hedefin üzerine çıktı. Personel ödeneklerinde 1.2 katrilyon, yatırımlarda 800 trilyon lire hedefin üzerinde harcama yapıldı. Yüzde 80'i askeri harcamalardan oluşan diğer cari kalem ise hedeflenen harcama limitinin altında kalan tek kalem oldu. Diğer cari harcamalar için 7.9 katrilyon ödenek konulmuşken, 7.3 katrilyonluk harcama gerçekleşti. Bütçe harcamalarındaki sapmalara karşın gelir kaleminde olumlu bir gelişme gözlendi. Gelirler hedefin 3.2 katrilyon lira üzerinde gerçekleşirken, bütçenin açığının daha da büyümesi engellendi. Bütçe açığı 27 katrilyon yerine 39 katrilyon lira olarak gerçekleşti. 15.7 katrilyon lira olarak öngörülen faiz dışı fazla da 12.8 katrilyon lira ile hedefin altında kaldı. RADİKAL - 30.01.2003