Kaçak elektriğe taviz yok 100 bin kişi mahkemelik

Şu ana kadar Ankara’da iki, Diyarbakır’da bir kişi hapse mahkum oldu. Kaçak elektrik kullananlara yönelik cezai müeyyideler tavizsiz uygulanmaya başlandı. Bu çerçevede Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ), kaçak elektrik kullandığını tespit ettiği 100 bin kişiyi mahkemeye verdi. Kaçak kullanımın TEDAŞ’a yıllık faturasının 1,5 milyar dolar (yaklaşık 2,5 katrilyon lira) olduğu belirtiliyor. Kaçak elektrik kullananlara mevcut mevzuata göre devlet malını çalma suçundan 2 aydan 3 yıla kadar hapis cezası veriliyor. Ancak kaçakların takibinde yaşanan eksiklikler yüzünden mahkemeye intikal eden dosya sayısı sınırlı kalıyordu. Geçen yıl Ankara’da 2 kişi, 3’er yıl hapis cezasına çarptırılırken, kaçak elektrik kullanımının oldukça yüksek olduğu Güneydoğu’da kaçak elektriğe ilk hapis cezası dün verildi. Diyarbakır’da TEDAŞ’ın dava açtığı abone, 2 ay hapis cezasına çarptırıldı. Zararın önüne geçebilmek için radikal tedbirler alan TEDAŞ, vatandaşları, faturaların üzerine yazılan ‘kaçak elektrik kullanımına 3 yıl hapis cezası verilmektedir’ notu ile uyarıyor. Başkent Elektrik İdaresi Genel Müdür Vekili Muhittin Murat, Ankara’da 2002 yılında 13 bin kişinin savcılığa sevk edildiğini bildirdi. Diyarbakır’da 7 bin abone, Şanlıurfa’da 4 bin abone hakkında Asliye Ceza Mahkemeleri’nde dava açılırken, İstanbul’un Avrupa yakasında 15 bin abone için dava açma hazırlığı sürdürülüyor. 2002’de yapılan taramalar sonucunda 23 bin 197 abonenin kaçak elektrik kullanıldığı belirlenirken, kaçak elektrik kullanımının önlenmesi sonucu son aylarda 12 trilyon lira kazanç sağlandı. Ankara’da savcılığa sevk edilen bazı kişilere geçen dönem 2 yıl hapis cezası verildiğini hatırlatan Murat, vatandaşları bu konuda dikkatli olmaları konusunda uyardı. Yargı kararı sonrası elektriği kaçak kullananların aldığı bu cezalar para cezasına da çevrilmiyor. Ankara’da çok sayıda memurun da kaçak elektrik kullanımı suçlaması ile yakalandığını belirten Murat, “Kamu görevlilerinin kamu malını çalmaktan suçlanması 657 sayılı yasaya göre işine son vermeyi gerektiriyor. Bu yüzden kamu görevlileri kaçak tespit edildiğinde işlerinden olmamak için hemen gerekli cezayı ödeme yolunu seçiyor.” dedi. Elektriği kaçak kullananlar, Türk Ceza Kanunu’nun 491. maddesinin ilk fıkrasına göre hırsızlık suçlaması ile cezalandırılıyor ve ilgililere 6 aydan 3 seneye kadar hapis cezası veriliyor. Ancak cezaların yasalar gereği beşte ikisi infaz edildiği için suçlu 2 ay 12 gün hapis yattıktan sonra cezaevinden tahliye oluyor. Başkent Elektrik İdaresi’nin geçen yıl yaptığı başvurular sonrasında Ankara 12. Sulh Ceza Mahkemesi Hakimi Beyazıt Boran, Hasan Akyürek isimli bir vatandaşa elektrik hırsızlığı suçundan 3 yıl hapis cezası verdi. Savcı, kararını açıklarken, “Ceza suçluyu iyileştirmeli ve suç işleyenin cezalandırılacağını, herkese gösterip öğretmeli ve suç işlemesi mümkün olan kişileri caydırmalıdır. Bu nedenle ceza en üst sınırından uygulanmıştır.” dedi. Kaçak elektriğin tespitinde bakanlık birimlerinin yetersiz kaldığı belirtilirken, geçen yılın ilk dokuz ayında sadece İstanbul’un batı yakasında 31 bin 250 kaçak elektrik kullanımı belirlendi. Kaçak elektrik kullananlardan 21 trilyon 717 liralık ceza tahsilatı yapıllırken, geri kalan yaklaşık 15 bin abone ise dava açılmak üzere hukuk servisine havale edildi. TEDAŞ’tan bir yetkili, kaçak kullanım tespitlerinin hemen mahkemeye sevk edilmediğini söyledi. Söz konusu yetkili, “Kaçak kullanım cezalı özel tarifeye göre faturalandırılıyor. Abonenin parayı ödemesi durumunda sorun ortadan kalkıyor. Aksi halde kaçak kullanımın devamı ve tespiti durumunda mahkeme söz konusu oluyor.” bilgisini verdi. Güneydoğu’da ilk hapis cezası Bu arada kaçak elektrik kullanımının yoğun olarak yaşandığı Güneydoğu bölgesinde ilk hapis cezası verildi. Diyarbakır’da kaçak elektrik kullandığı için hakkında dava açılan bir kişi 2 ay hapis cezasına çarptırıldı. Diyarbakır’ın Bağlar beldesinde kaçak elektrik kullandığı belirlenen Mehmet Şirin Türk isimli abone, tutuksuz yargılandığı Diyarbakır 4. Asliye Ceza Mahkemesi’nde hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme, işyerindeki elektrik sayacının gerilim kancasını düşürerek, kaçak elektrik kullandığı belirlenen ve TEDAŞ’ı 59 milyon 277 bin lira zarara uğratan Mehmet Şirin Türk’ü önce 6 ay hapis cezasına çarptırdı. Mahkeme daha sonra, sarf edilen elektrik miktarının hafif olması nedeniyle sanığın cezasını indirerek, 2 ay hapis cezasına çevirdi. 2 ay hapis cezasına çarptırılan Türk ise kaçak elektrik kullandığı gerekçesiyle hapis cezasına çarptırılmaktan “utanç” duyduğunu, dosyayı temyize gönderdiğini söyledi. Türk, bu tür bir girişimde de bulunmadığını savundu. Diyarbakır il merkezi ile ilçelerinde son 2 yıl içerisinde kaçak elektrik nedeniyle 7 bin abone hakkında dava açıldı. Şanlıurfa’da ise 7 bin 227 abone arasından 4 bini hakkında suç duyurusunda bulunuldu. Öte yandan, basında çıkan haberlere göre, TEDAŞ her zaman yerinde karar veremiyor; dürüst abonelerde bu operasyonlardan ceza alabiliyor. Aydın Haskebabçı, İsmail Altunsoy, Mehmet Gökçe, Mehmet Dener, Ankara, İstanbul, Diyarbakır, Şanlıurfa Bedava elektrik ile kuyu bile ısıtılıyor Bazı köylerde kuyu suyu bile kaçak elektrikle ısıtılıyor. Bunun için sayaçtan geçirilmeden hat çekiliyor. Hiç abone olmadan, sokaktaki elektrik hatlarına kanca atılarak bedava elektrik kullanılıyor. Elektrik sayacının camından içeri röntgen filmi sokuluyor ve disket ile oynanarak sayacın hızı yavaşlatılıyor. Kuyumcu makası ile sayacın tepesinden çok ince bir delik açılıp, içeri kablo sokuluyor ve dönen disk durduruluyor. ZAMAN - 31.01.2003