Avrupa Birliği’nde ipler koptu; 8 üye Fransa ve Almanya’ya karşı Amerika’yı destekledi

5 Avrupa Birliği (AB) üyesi ve 3 müstakbel üye, Avrupa’da yayınlanan çeşitli gazetelere verdikleri ilanla Irak krizinde ABD’yi desteklediklerini açıkladı. Başını İngiltere’nin çektiği Çek Cumhuriyeti, Danimarka, İspanya, İtalya, Macaristan, Polonya ve Portekiz’den oluşan 8’li grup, muhtemel bir Irak savaşında Washington’ın yanında yer alacaklarını duyurdu. Söz konusu ilanla AB’deki Irak’a ilişkin bölünme su yüzüne çıktı ve ipler kopma noktasına geldi. İlanın pazartesi günü Brüksel’de toplanan Genel İşler Konseyi’nde AB’nin ‘aramızda bir ayrılık yok’ mesajını vermesinden sonra gündeme gelmesi dikkat çekiyor. Almanya ve Fransa, muhtemel bir Irak savaşına karşı olduklarını açıklamış ve ABD Savunma Bakanı Donald Rumsfeld’in ‘yaşlı Avrupa’ ve ‘sorunlu ülkeler’ suçlamasına muhatap olmuştu. AB üyesi ülkelerde yapılan bir anket çalışmasında ise halkın yüzde 82’sinin BM kararı olmadan Irak’ta savaşa karşı olduğu belirtildi. 8 ülke yayınladıkları ilanla Irak’ın dünya barışına açık bir tehdit oluşturduğunu iddia ederek, Irak’ın silahsızlandırılmasının acilen temin edilmesi gerektiğini vurguladı. Irak’ın BM kararlarını ihlal etmesine müsaade edilmemesi gerektiği kaydedilen açıklamada, “Gücümüz birliğimizden kaynaklanıyor.” denildi. Bildiride ABD’ nin yakın geçmişte iki kez Avrupalıların yardımına koştuğu hatırlatılarak, Saddam Hüseyin gibi bir diktatörün Atlantik İttifakı’na zarar vermesine izin verilmemesi gerektiği vurgulandı. Bildiri, satır aralarında Irak’a muhtemel bir askeri harekat için ikinci bir BM kararına ihtiyaç olmadığını ima etti. Fransa ise bildirinin sürpriz olmadığını belirterek 8'lerin çıkışını küçümsedi. Almanya–Fransa ekseni ilk darbeyi aldı Gözlemciler, gazetelere verilen ilanla İngiltere’nin Almanya–Fransa eksenine ilk ciddi darbeyi indirdiğini belirtiyor. Alman ve Fransız liderler geçtiğimiz hafta bir araya gelerek iki ülkeyi federatif bir yapıda birleştirecek tarihî kararlar almış ve AB’nin geleceğini şekillendirecek ortak tekliflerde anlaşmışlardı. İngiltere söz konusu denklemin dışında kalmıştı. AB’nin 3 büyük üyesi İngiltere ile Almanya ve Fransa arasındaki görüş ayrılıkları Irak krizi ile iyice artmıştı. Bu arada Avrupa'nın üst düzey iki parlamenter kuruluşu olan Avrupa Parlamentosu (AP) ve Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Irak'a güç kullanılmaması yönünde kararlar aldı. İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi, ABD ziyareti öncesi Londra’da İngiltere Başbakanı Tony Blair ile bir araya gelirken, İspanya Başbakanı Jose Maria Aznar ile görüşgörüşen Blair de, “Saddam BM ile işbirliği yapmazsa Güvenlik Konseyi’nden ikinci karar çıkacaktır” dedi. Diğer yandan, son bir kamuoyu yoklamasına göre AB kamuoyunun yüzde 82’si, BM kararı olmadan Irak’ta savaşa karşı çıkıyor. EOS Gallup Europe anket şirketinin geniş kapsamlı araştırmasına göre, bu oran, AB’ye aday olan 13 ülkede yüzde 75 olarak belirlendi. ZAMAN - 31.01.2003