Ölümüne gaflet

ihmaller zincirine kurban gitti. Mekik programında 11 yıl çalışan bir NASA görevlisinin güvenlikteki aksaklıklara ilişkin Beyaz Saray'a yazdığı mektup hiç dikkate alınmadı Dünyayı ayağa kaldıran Columbia faciasının şokunu atlatmaya çalışan ABD, 7 kişinin öldüğü kazanın nedenini sorgulamaya başladı. Teknik sorunlarla ilgili senaryolar üretilirken, bazı uzmanların kazadan çok daha önce yetkilileri dikkatli olma- ları konusunda uyardığı ortaya çıktı. Önceden bildi NASA'da uzay mekiği projeleri üzerinde 36 yıl çalışan ve 1999 yılında emekli olan Don Nelson, olası mekik faciasını önceden tahmin etti. Yaklaşık üç yıl önce emekliye ayrılan uzman, Beyaz Saray'ı ve NASA'daki üst düzey yetkilileri mektupla uyardı. Don Nelson, mekik güvenliği alanında birçok açık olduğunu ve bunların er veya geç büyük facialara yol açacağını söyledi. Dikkate almadılar Don Nelson, son olarak Kasım 2001'de NASA'nın başına getirilen Sean O'Keefe'ye endişelerini belirten bir mektup yolladı. Ancak bunları görmezden gelen yetkililer, daha da ileri gidip Nelson'u spekülasyona yol açmaması yönünde uyardı. Nelson'u dikkate alan bazı Senato üyeleri ise ABD yönetiminden güvenlik için daha fazla kaynak ve kadro aktarılmasını istedi. Senato üyeleri, uçuşların her seferinde kazanın kılpayı atlatıldığını iddia etti. Kadro ve bütçe kesintileri NASA'nın 1995 yılından bu yana büyük harcama ve kadro kesintilerine gitmiş olmasının, kurumun etkinliğini azalttığını belirten uzmanlar da her defasında bu durumu dile getirdi. Uzmanlar, son dört yıldaki seferlerin çoğunda görülen aksaklıkları bu duruma bağlıyordu. Senato'nun Genel Muhasebe Ofisi tarafından 2002 yılında yayınlanan bir raporda da, NASA bünyesinde nitelikli eleman açığı olduğu vurgulanıyordu. Mevcut kadroların büyük bir kısmının emeklilik yaşı gelmiş insanlardan oluştuğu, dahası personelin, kadro eksikliğinden fazla çalıştırıldığı belirtiliyordu. Ayrıca Bush yönetimi tarafından NASA'nın başına getirilen Sean O'Keefe'nin, böyle bir kuruma başkanlık etmek için yetersiz biri olduğunu ifade ediyordu. O'Keefe'nin, başkanlığa geldiği 2001 yılından bu yana, yalnızca NASA'nın bütçesini kısmakla uğraştığı belirtiliyordu. 'İhmaller örtbas edildi' The Time Dergisi'nin internet sitesinde yayınlanan bir yorumda ise NASA'nın uzay mekiği programının bir an önce iptal edilmesi gerektiği vurgulandı. Yorumda mekik programı sayesinde bazı şirketlerin milyarlarca dolar kazanç sağladığı ve bu nedenle programın iptalini engelledikleri vurgulandı. Bu şirketlerin başında gelen Boing'in facia nedeniyle önemli miktarda zarar edeceği bildirildi. NASA'ya uzay mekiği yapan Boeing, geçen yıl kar miktarının 2.3 milyar dolara gerilediğini açıklamıştı. Uzay istasyonu Rusya'ya kaldı Facianın ardından Amerikan uzay mekiklerinin uçuşları askıya alındı. Rusya Uluslararası Uzay İstasyonu'na malzeme sağlayabilecek tek ülke olarak kaldı. Soyuz roketleriyle mekiklerin boşluğunu doldurabileceğini Amerikan hükümetine bildiren Rusya dün kargo aracı Progress'i, Uluslararası Uzay İstasyonu'na fırlattı. Progress, ikisi Amerikalı astronot ve biri Rus kozmonot 3 kişilik inşaat mürettebatı için yakıt, malzeme ve yiyecek götürdü. Çavla, bu kez şanslı değildi Feci kazada hayatını kaybeden Hint asıllı ABD vatandaşı Kalpana Çavla'nın 1997'deki ilk uzay seferinde büyük bir hata yaptığı anlaşıldı. İlk uçuşunda hata yaparak bir araştırma uydusunun kontrolden çıkmasına neden olan Çavla'nın yardımına gelen meslektaşları, uyduyu yakalamıştı. 41 yaşındaki Çavla için yas tutan Hindistan'da dün astronotun doğduğu yerde dualar okuldu. İsrail'de de hayatını kaybeden astronot İlan Ramon için yas ilan edildi. Ülkenin dört bir yanında dün dualar edilip, gözyaşı döküldü. NOTLAR Başbakan Abdullah Gül, AKP Lideri Recep Tayyip Erdoğan'ın da aralarında bulunduğu dünya liderleri ABD, İsrail ve Hindistan'a taziye mesajları gönderdi. Enkazın düştüğü 5 ayrı eyaletteki yetkililer, mekiğin yakıtında zehirli madde bulunabileceğini göz önünde tutarak, halkı uyardı. Buna rağmen parçalara dokunanlar, hastaneye kaldırıldı. Mekiğin düşmesiyle ilgili bağımsız bir araştırma komisyonu oluşturuldu. Komisyonda hava ve deniz kuvvetleriyle Ulaştırma Bakanlığı ve diğer federal kurumlardan uzmanlar yer alacak. Alman astronot Ulrich Richter, kalkışta hasar gören sol kanadın uzay yürüyüşü yapılarak incelenmesi gerektiğini söyledi. Richter'e göre NASA bu yürüyüşün talimatını verseydi hasar olduğu saptanabilirdi. İsrailli astronot İlan Ramon Columbia'nın düşmesinden 24 saat önce İsrail Hava Kuvvetleri Komutan'ı Dan Halutz'e gönderdiği e-mailde, bu görevden dolayı büyük gurur duyduğunu yazmıştı. Columbia'nın adı Amerikalı kaşif Robert Gray'ın kullandığı gemiden geliyor. Gray, 1792 yılında Kanada'daki İngiliz Kolombiyası eyaletindeki Columbia Nehri'nin ağzını araştırıyordu AKŞAM 03.02.2003