Dünya hesap yapıyor

ABD ile Irak arasında her geçen gün gerilen ipler, ülkeleri olası savaşın dünyaya maliyeti konusunda araştırmalara yöneltiyor. Avustralyalı araştırmacılar, olası bir savaşın kısa ve uzun sürmesi halinde dünyaya kaça mal olabileceğini hesapladı. Avustralya Merkez Bankası Yönetim Kurulu üyesi Warwick McKibbin ve Uluslararası Ekonomi Merkezi icra direktörü Andrew Stoeckel'in projeksiyonlarına göre, savaşın kısa sürmesi, bir kaç yılda dünya ekonomisinde toplam mal ve hizmet üretiminin yüzde 1'ine mal olacak. Maliyet 2010 yılına kadar 1 trilyon doları aşacak. Uzun sürmesi durumunda ise global ekonomiye maliyet üçe katlanabilecek. Petrol fiyatlarının yükselmesi, ek bütçe harcamaları ve ekonomik belirsizliğin bileşik etkileri dünya ekonomisinden sadece bu yıl 173 milyar doları silebilecek. Irak savaşının bir yıl, yeniden inşanın iki yıl sürmesine dayalı kısa ya da beş yıllık savaş, beş yıl da yeniden inşaya dayalı uzun savaş senaryolarına yönelik senaryolar sonucu, çatışmalar özel yatırımları engelleyecek ve menkul kıymet fiyatlarının muhtemelen daha da düşmesine neden olabilecek. Müdahalenin kısa sürmesinin bile dünya ekonomisine önemli etkisi olacak, fakat, global ekonomik büyümeye dair mevcut projeksiyonları durgunluğa götürmeyecek. Harcamalar artacak Avustralyalı araştırmacıların raporuna göre, savaşın maliyetinin esas yükü ABD'nin üzerinde olacak. İngiltere, Avustralya ve birçok Avrupa ülkesi de bütçe harcamalarını artırmak zorunda kalacak. Japonya, Irak'ın operasyon sonrası yeniden inşasına muhtemelen en büyük katkıyı verecek. Raporda, şu varsayımlar yer aldı: "Irak ve diğer bazı Ortadoğu ülkeleri ve Petrol İhraç Eden Ülkeler Teşkilatı'nın savunma harcamaları artacak. Petrolün 25 dolarlık varil fiyatının ilk aşamada yüzde 90 artması öngörülüyor. Kısa savaş senaryosuna göre, fiyat artışları kısa sürede dinecek ve uluslararası borsalarda ham petrolün varil fiyatı savaş bittiğinde 25 doların altına inecek. Kısa savaşta bile belirsizlik petrolde artışı körükleyebilecek. Araştırmaya göre, ABD'de yatırımlar, 2003 ve 2004'teki düzeylerine göre yüzde 8'den fazla azalabilecek. Ancak, Japonya ve Avrupa'nın savaş ve yeniden inşaya katkıları varsayımıyla, yatırım buralarda daha az gerileyecek. RADİKAL - 21.02.2003