En gizli servisi ele veren dava

Emekli asker Mehmet Birben, 'Dünyayı dinleyen kulak' olarak bilinen ABD'nin en gizli örgütü NSA'ya karşı hukuk savaşı başlattı. İlginç davayla NSA'nın Türkiye faaliyeti ortaya çıktı Amerika'nın en gizli istihbarat örgütü Ulusal Güvenlik Ajansı'nın (NSA) Türkiye'de faaliyet gösterdiği ortaya çıktı. Kurumun adı, Ankara'daki büroda 19 yıl görev yapan emekli Deniz Astsubayı Mehmet Özkan Birben'in, 'izin paralarını alamadığı' gerekçesiyle açtığı davaya karıştı. 'Süper güç'e karşı tek başına hukuk savaşı başlatan Mehmet Özkan Birben, casus romanlarını aratmayan dava sürecinde, hem 22 bin dolarlık alacağını tahsil etti hem de 'Türkiye'de faaliyet göstermiyoruz' diyen istihbarat örgütünü faka bastırdı. 'Dünyanın en büyük kulağı' diye bilinen ve ABD'deki 11 Eylül felaketine neden olan istihbarat skandalında sıklıkla tartışılan National Security Agency'nin (NSA) Ankara'da da faaliyette bulunduğunu kanıtlayan olay, basit bir dava ile başladı. NSA'nın Ankara'daki Teknik İrtibat Bürosu'nda 19 yıl çalıştıktan sonra emekliye ayrıldığını öne süren elektronik teknisyeni Deniz Astsubayı Mehmet Özkan Birben, 'hastalık izin paralarının ödenmediği' gerekçesiyle, gizli örgütü mahkemeye verdi. Ankara 2'nci İş Mahkemesi'nde açılan dava üzerine, ABD Savunma İşbirliği Başkanlığı Türkiye Masası devreye girdi. Mahkemeye gönderilen savunmada, NSA'nın Türkiye'de bürosunun bulunmadığı, Birben'in de NSA'da çalışmadığı ileri sürüldü. Savunmada, Birben'in bir mühendislik firmasında çalışmış olabileceği de belirtildi. Başarı belgesi ve rozet Birben, iddiasında ısrar etti ve NSA'da çalıştığı süre içinde kendisine verilen başarı belgelerini, sadece NSA görevlilerinde bulunan özel rozeti ve 19 yıllık görev süresinde gizli örgütün Türkiye bürosunda çalışan Amerikalılar ile çektirdiği fotoğrafları mahkemeye delil olarak sundu. Amerikalılar'ın adını verdiği mühendislik firmasının ise NSA'da görevli Türk personele yapılacak ödemeler için kurulmuş paravan bir şirket olduğunu öne sürdü. Delilleri değerlendiren mahkeme, NSA'nın ABD'deki Merkezi'nden görüş istenmesine karar verdi. Para esrarengiz firmadan ABD'den gelecek yanıt beklenirken sürpriz gelişme yaşandı. Davada taraf dahi olmayan ve adı Amerikalılar tarafından mahkemeye bildirilen mühendislik firması, Özkan Birben'in talep ettiği 22 bin dolar tutarındaki parayı kendisine ödedi. Birben de NSA aleyhine açtığı alacak davasını geri çekti. Birben'den ikinci dava Asıl sürpriz, bu ödemeden yaklaşık 3 ay sonra yaşandı. İkinci kez mahkemeye başvuran Özkan Birben, NSA'nın 'Bizden para sızdırıyor' şikayeti üzerine Ankara Merkez Komutanlığı tarafından sorgulandığını, haksız yere gözaltına alındığının anlaşılması üzerine serbest bırakıldığını ileri sürerek, NSA aleyhine 25 milyar liralık manevi tazminat davası açtı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na da başvuran Birben, kendisinin ve ailesinin can güvenliğine yönelik olası saldırılardan NSA'nın sorumlu olacağını bildirdi. 'Dava açılamaz' Ulusal Güvenlik Teşkilatı NSA'nın, Türk mahkemelerinde ikinci kez davalı duruma düşmesi üzerine ABD Hükümeti, hazırladığı savunmayı mahkemeye sundu. Savunmada, ABD Silahlı Kuvvetleri'nin NATO Antlaşması çerçevesinde Türkiye'de bulunduğu, Viyana Sözleşmesi gereğince yargı muafiyetine sahip olduğu ve bu nedenle ABD Hükümeti'ne karşı dava açılamayacağı ileri sürüldü. Savunmada ayrıca, Özkan Birben'in iddialarının asılsız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu da belirtilerek davanın reddi istendi. Son söz Yargıtay'dan ABD'nin savunmasını dikkate alan Ankara 30'uncu Asliye Hukuk Mahkemesi, 1963 tarihli Viyana Sözleşmesi'nde yer alan 'yargı bağışıklığı' hükmünü gerekçe göstererek davanın usul yönünden reddine karar verdi. Hukuk savaşından vazgeçmeyen Mehmet Özkan Birben ise kararı temyiz etti. Son söz Yargıtay 4'üncü Hukuk Dairesi'nden geldi: 'Özel hukuk ilişkisinden kaynaklanan hukuki anlaşmazlıkların çözümünde, Viyana Sözleşmesi'nden doğan yargı muafiyetinden söz edilemez. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 33'üncü maddesi özel hukuk ilişkilerinden doğan yabancı devlete yargı muafiyeti tanınmayacağını hükme bağlamıştır. Davanın esas yönünden incelenmeden usulden reddedilmesi yasaya ve usule aykırıdır.' NSA'dan atak Yerel mahkemenin Amerika'yı şok eden 'ret' kararının Yargıtay tarafından bozulması üzerine ABD yönetimi karşı atağa geçti. ABD Hükümeti'nden aldığı özel vekaletname ile davanın savunmasını üstlenen Avukat İsmet Tezcan, Yargıtay'ın kararına karşı 'karar düzeltme' talebinde bulundu. Yargıtay 4'üncü Hukuk Dairesi, bu talebi reddedip 'bozma' kararını yinelerse, Mehmet Özkan Birben'in ABD Ulusal Güvenlik Teşkilatı'na karşı açtığı tazminat davası esas yönünden incelenerek karara bağlanacak. Mahkeme Birben'i haklı görürse, ABD Hükümeti kendisine 25 milyar lira manevi tazminat ödemek zorunda kalacak. İşte kanıt fotoğraf Özkan Birben, ABD Ulusal Güvenlik Ajansı NSA'nın Ankara'daki Teknik İrtibat Bürosu'nda görev yaptığı yıllarda birlikte çalıştığı Amerikalılar ile çektirdiği fotoğrafları ve NSA rozetini mahkemeye delil olarak sundu. Fotoğraf ve belgeleri değerlendiren Türk adaleti, davayı esastan incelemeye gerek görmeden reddetti. Ancak karar Yargıtay'dan döndü. Paravan şirket alacağımı ödedi ABD Ulusal Güvenlik Teşkilatı NSA'ya karşı hukuk savaşı açan Mehmet Özkan Birben, AKŞAM'a yaptığı açıklamada, ilginç iddialarda bulundu. NSA'nın Ankara'daki Teknik İrtibat Bürosu'nda 1979 yılında çalışmaya başladığını ileri süren Birben'in açıklamaları şöyle: 'Türk Silahlı Kuvvetleri'nde Deniz Astsubayı olarak görev yaptığım 1979 yılında NSA'dan gelen teklif üzerine görevimden ayrılarak NSA'nın Ankara'daki Teknik İrtibat Bürosu'nda çalışmaya başladım. 1998 yılına kadar bu büroda görev yaptım. Açık adresini mahkemeye de sunduğum NSA'nın Ankara Bürosu'nun hukuki alt yapısı yoktur. Bu nedenle bana ve NSA'da çalışan diğer Türk personele yapılan ödemeler, paravan şirketler kanalıyla gerçekleştirildi. Benim asıl işverenim, dava açtığım NSA'dır. İzin paramın ödenmesi için NSA'ya açtığım dava devam ederken, davada taraf görünmeyen paravan şirket devreye girerek alacağımı ödedi. Bu ödemeden 3 ay sonra Ankara Merkez Komutanlığı'nda 9 saat sorgulandım. Sorgulama sırasında bana Amerikalılar'dan para sızdırdığım suçlamasında bulunuldu. Dava tutanaklarını ve bana yapılan ödemeyi gösterince serbest bırakıldım. Gözaltına alınmam ve sorgulanmam nedeniyle benim ve ailemin uğradığı maddi ve manevi mağduriyetin tek sorumlusu hakkımda asılsız şikayette bulunan NSA'dır. Hakkımı hukuk yolu ile sonuna kadar arayacağım.' 40 ülkede 2 bin istasyon Dünyanın 'gizli bir kulak' tarafından dinlendiği ilk kez 1960 yılında ortaya çıktı. Sovyetler Birliği'ne iltica eden iki NSA görevlisi (Bernon Mitchell ve William Martin) Moskova'da düzenledikleri basın toplantısında, o yıllarda, NSA'nın 2 bin dinleme istasyonuyla dünyadaki en az 40 ülkenin gizli haberleşmesini dinlediğini açıkladılar. Dünyanın her yanına dağılmış şifre kıran ajanların izlediği kişiler arasında, Afrikalı gerilla liderleri, Vietnam Savaşı'na karşı çıkan aktris Jane Fonda ile bebek bakım uzmanı Dr. Benjamin Spock da bulunuyordu. Örgütün, 11 Eylül felaketi öncesi olayın faillerinden Muhammed Atta ve Halid Şeyh Muhammed arasındaki telefon görüşmesini dinleyip kaydettiği halde bunun IA ve FBI'a bildirmediği öne sürülmüştü. Gizemli şirket ne diyor Birben'in NSA aleyhine açtığı davada taraf olmadığı halde 22 bin dolar ödeme yapan F..... Mühendislik Şirketi ise Mehmet Özkan Birben'in kendi kurumlarından emekli olduğunu, hastalık izin parasının da şirket tarafından ödendiğini doğruladı. Şirket yetkilisi F.S., NSA'ya açılmış bir davada taraf olmayan bir firmanın neden ödeme yaptığı sorusunu ise yanıtlamadı. Davada ABD Hükümeti adına savunma yapan Avukat İsmet Tezcan da, soruları yanıtlamayı reddetti. AKŞAM - 23.02.2003