Savaş ertelendi

Avrupa'da yayımlanan gazeteler, Türkiye'nin Amerikan askerlerinin topraklarını kullanmasına izin vermeme kararını yorumlarla değerlendirmeyi dün de sürdürdü. Gazeteler, Türkiye'nin bu adımının ABD'nin Körfez'deki işini güçleştirdiğini yazdı. Independent gazetesi, Irak savaşıyla ilgili son gelişmeleri "ABD savaş yolunda barikata çarptı" başlığıyla manşetinden aktardı. Altbaşlıkta ise, "Beyaz Saray, pürüzleri kabul etti. Türkiye'nin reddi, savaşı bir ay geciktirecek" ifadesi kullanıldı. Independent gazetesi, "Washington, gelecek hafta bile başlaması muhtemel olan savaşın, Türkiye'nin Amerikan kara birliklerinin konuşlanmasını reddeden kararı sonucu, en az bir ay gecikeceğini kabul etti" diye yazdı. Türk-Kürt savaşı Kuzey Irak'a çıkarma yapması planlanan 4. Piyade Tümeni'nin teçhizatını taşıyan 10'un üzerinde ağır kargo gemisine henüz rotalarını değiştirme emri verilmediğini aktaran Independent, Türkiye'nin kararını değiştirmemesi durumunda, bu cepheyle ilgili tüm planların gözden geçirileceğini belirtti. Independent gazetesinin Irak kriziyle ilgili iç sayfalarından birinin manşetinde yer alan haber ise, ABD Başkanı George Bush'un Türkiye nedeniyle karşı karşıya olduğu bir başka sıkıntıdan söz etti. Haberde, "ABD'nin Saddam Hüseyin'e karşı kuzey cephesi oluşturma planı, Kürt liderlerin, Amerika liderliğinde bir koalisyonun parçası olarak bile Türk askerlerinin Kuzey Irak'a girişine karşı direneceklerini açıklamalarıyla krize girdi. Washington, şimdi Türkiye ile bir anlaşmaya ulaşsa bile, Irak'la ikinci savaşın ilk kurşunlarının iki müttefiki arasında, Kürtlerle Türkler arasında sıkılabileceği sorunuyla karşı karşıya" diye yazdı. Musul ve Kerkük Independent'ta aynı sayfada yer alan bir haber analizde, Musul ve Kerkük kentlerinin öneminden söz edilirken, Türkiye üzerinden Kuzey Irak'a geçmesi planlanan 62 bin askerin hedefinin bu kentler olduğu anlatıldı. Değerlendirmeye göre, bu güçlerin zayıflığı, savaş sırasında Saddam Hüseyin'in Musul ve Kerkük çevresindeki güçlerinin bölünmesini gözeten Amerikan askeri planlarını zayıflattı. ABD'nin en ciddi yenilgisi Daily Telegraph gazetesi, Türkiye'nin tavrını başyazısında işledi. Yazıda, "Plana çomak" başlığı kullanıldı. Daily Telegraph, "Saddam Hüseyin'le mücadelede, ABD ve İngiltere, hem askeri, hem de diplomatik cephelerde yenilgiler yaşadı. Ama bunların en ciddisi, Türkiye'nin Irak'a karşı savaşacak 60 binden fazla Amerikan askerinin konuşlanmasını reddetmesi oldu" diye yazdı. Guardian gazetesi, haberini "Türkiye'nin kararı, saldırıyı en az bir hafta geciktirecek" başlığıyla verdi. ABD, iki sıkıntıya birden düştü Fransız Le Monde gazetesi, Türkiye'nin kararı nedeniyle ABD'nin bir değil, iki yenilginin sıkıntısını yaşadığını yazdı. Bunlardan ilkini, Amerika'nın savaş planlarını gözden geçirmesi, ikincisini, Kuzey Kürt bölgesinin Türkiye tarafından işgal edileceği endişesi. Gazete, böyle bir hareketin, bölgenin demokratikleşmesine katkıda bulunmayacağı uyarısında bulundu. "Türkler, 1991 yılından beri Amerika'nın koruduğu Kürtlerin kazandığı otonomiyi kısıtlamak istiyor" diye yazan Le Monde, "Bu bağlamda, ABD projesi ilerlemekten ziyade, bir adım geri attı" dedi. "İnceden inceye alay eder nitelikte" TBMM'nin kararı, Japon basınında geniş yankı buldu. Türkiye'nin tutumu, Asahi Shimbun'da başyazı konusu oldu. Yazıda, Türkiye'ye ABD'nin önerdiği dev destek yardımının "iştah kabartıcı" olduğu belirtildikten sonra, "Ancak, buna karşın ABD'nin istemi reddedildi. Türk halkının savaştan dolayı derin endişe duyduğu söylenebilir" denildi. Başyazıda, "Türk Meclisi'nin işlemesinden dolayı Türkiye'de verilen karar, Ortadoğu'nun demokratikleşmemesini savaş nedeni olarak öne süren ABD ile inceden inceye alay eder nitelikte" ifadesi kullanıldı. Avrupa'ya demokrasi dersi verildi The Independent'ın yorum sayfalarında Türkiye ile ilgili bir yazı yer aldı. Haberde, "Türkiye, Avrupa'ya demokrasi dersi verdi" başlığı kullanıldı. Yazıda, "Türkiye'nin Avrupalı olmadığını ve uzun süre de olamayacağını düşünürdüm. Türkiye meclisinde geçen cumartesi günü yapılan oylama fikrimi değiştirdi. Ankara, ABD askerlerinin Irak'a karşı konuşlanmasına istasyon olmayı reddederek, ulusal kimliğini gösterdi. Türkiye parlamentosu bugün kararını tersine çevirse bile, iki gerçeği değiştirmeyecek. Türkiye parlamentosu, ilk kez, transatlantik patronun isteklerine direnmeye hazır olduğunu gösterdi. Ayrıca, Washington'un savaş planlarından çok Avrupa'daki yaygın düşünceyle daha uyumlu olduğunu gösterdi Türkiye meclisi" şeklinde konuştuğu aktarıldı. Türkiye'nin AB'ye üyelik şansı arttı Türkiye meclisinin Amerikan askerlerinin konuşlanmasına izin vermemesi, kıta Avrupası gazetelerinde de günün en çok öne çıkan konularından birini oluşturdu. Almanya'da yayınlanan Berliner Zeitung gazetesi, meclisin bu kararının, Türkiye'nin AB üyeliği şansını arttırdığını yazdı. Berliner Zeitung, "Türk milletvekilleri bütün dünyanın gözleri önünde Türkiye'nin hukukun kurallarına dayanan bir devlet olduğunu gösterdi" dedi. "Türkiye'nin AB üyeliği için yaptığı başvuruya hiçbir şey bu kadar yardım edemezdi" diyen gazete, Türkiye'nin Irak savaşı hakkında diğer Avrupa ülkeleriyle tamamen aynı kaygılara sahip olduğunu ve bu kaygıların Türkiye hükümetinin politikalarını etkileyebileceğini aktardı. YENİ ŞAFAK 05.03.2003