İkinci tasarıya kırmızı ışık

Üç ülkenin dışişleri bakanları son anda planlanan toplantı için dün Paris'te buluştu. De Villepin, Fischer ve İvanov açıkladıkları ortak bildiride, ''Irak'ta güç kullanılmasına yetki verecek bir karar tasarısının geçmesine izin vermeyeceğiz'' ifadelerini kullandı. İkinci bir tasarıya ihtiyacı olmadığını yineleyen ABD, Konsey'den istediği ''evet''i alamayacağının kesinleşmesi durumunda tasarıyı geri çekecek. Fransa, Almanya ve Rusya dışişleri bakanları, Irak'a karşı savaş açılmasına yetki verecek BM kararının geçmesine izin vermeyeceklerini bildirdi. Irak krizindeki son gelişmeleri değerlendirmek üzere dün Paris'te bir araya gelen üç ülkenin dışişleri bakanları, iki ülkenin ya da en az birisinin Konsey kararını veto edeceği mesajını verdi. Toplantıya son anda karar verildiği bildirildi. Fransa Dışişleri Bakanı Dominique de Villepin, Almanya Dışişleri Bakanı Joschka Fischer ve Rusya Dışişleri Bakanı İgor İvanov, üçlü toplantıdan sonra düzenledikleri basın toplantısında ortak bir bildiri açıkladılar. Bildiriyi üçlü adına okuyan De Villepin, ''Irak'ta güç kullanılmasına yetki verecek bir karar tasarısının geçmesine izin vermeyeceğiz'' dedi. 'Sorumluluğu üstleniyoruz' De Villepin, gazetecilerin sorusu üzerine ''Güç kullanımını öngören 2. bir karar olmayacaktır'' diye konuştu. Dışişleri Bakanı De Villepin, Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri olarak Rusya ve Fransa'nın, bu noktada tüm sorumluluklarını üstleneceğini kaydetti. Barış için tek bir şans bile varsa bunun değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden İvanov, ''Çinli ortaklarımız da aynı görüşleri paylaşıyor'' dedi. De Villepin ayrıca Irak'ı da denetçilerle tam bir işbirliğine çağırdıklarını sözlerine ekledi. Üç dışişleri bakanı görüşmede Paris, Berlin ve Moskova'nın, silah denetçilerinin yarın BM Güvenlik Konseyi'ne verilecek raporu öncesinde, alacakları ortak tutumu gözden geçirdiler. Fransa Dışişleri Bakanlığı kaynakları, toplantının önceden belirlenmediğini, son anda karar verildiğini açıkladılar. Alman Dışişleri Bakanlığı'nın bir sözcüsü de Joschka Fischer'in, üyesi olduğu Birlik 90/Yeşiller Partisi'nin Landshut kentinde karnavalın bitişi dolayısıyla düzenlediği toplantıya katılmaktan son anda vazgeçerek Paris'e gittiğini bildirdi. '2. karara ihtiyacımız yok' ABD yönetimi ise Irak'ı vurmak için 2. bir karar tasarısına ihtiyacı olmadığını yineledi. ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, BM kararı olsun olmasın ABD'nin Irak'a savaş başlatmaya hazır olduğunu söyledi. Washington yönetimi ayrıca Irak'a karşı savaşın yolunu açacak karar tasarısının Güvenlik Konseyi'nde veto edileceğinin açıkça ortaya çıkması durumunda tasarıyı geri çekilebileceğinin işaretini verdi. Amerikalı üst düzey yetkililer, Bush yönetiminin ABD, İngiltere ve İspanya tarafından hazırlanan ve gelecek hafta oylanması planlanan tasarının veto edileceğinin açıkça anlaşılması halinde oylamadan geri çekilmesinin göz ardı edilmediğini belirttiler. ABD, aslında Irak'ın silahsızlanmasıyla ilgili BM'nin 1441 sayılı kararının bu ülkeye askeri harekât düzenlenmesi için gerekli izni sağladığını ve 2. karar olmadan da savaşın başlatılabileceğini savunuyor. BM kaynakları, ABD'nin yoğun lobi faaliyetlerine karşın tasarının geçmesi için gerekli 9 oyu ve Konsey'in daimi üyelerinin veto yetkilerini kullanmamalarını hâlâ garantiye alamadığını belirtiyorlar. ABD, şu ana kadar 15 üyeli Güvenlik Konseyi'nde veto hakkı bulunan daimi üye İngiltere ile seçimle gelenlerden İspanya ve Bulgaristan'ın oylarını garantilemiş durumda. Daimi olmayanlardan Meksika, Angola, Kamerun, Şili, Gine ve Pakistan ise hâlâ kararsız görünüyor. CUMHURİYET - 06.03.2003