KİT'lerin yeni sahiplerinin ödeme yapmayarak vadeyi sürekli uzattıkları belirlendi
Yüksek Denetleme Kurulu'nun raporunda, ÖİB'ye ciddi suçlama ve eleştiriler yer aldı. YDK, özelleştirilen şirketlerin satış vadelerini ''yeniden taksitlendirerek'' uzatan ÖİB'ye ''haksız rekabete yol açtığı'' uyarısında bulundu.
Yüksek Denetleme Kurulu, özelleştirilen şirketlerin yeni sahiplerinin ödeme yapmamaları yüzünden, satış vadelerini ''yeniden taksitlendirerek'' uzatan Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na, ''haksız rekabete yol açtığı'' uyarısında bulundu.
YDK'nin Özelleştirme İdaresi ile ilgili 2002 Aralık ayı itibarıyla hazırladığı ''Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ve Özelleştirme Fonu 2001 Yılı Raporu'' 'nda, ÖİB'ye ciddi suçlama ve eleştiriler yer aldı. Raporda, ''Firmaların tamamına yakını, özelleştirme işlemlerinden sonra, ödeme planlarının değiştirilmesi başvurusunda bulunmuş ve bu talepler kabul edilerek vadeler uzun dönemlere yayılmıştır'' dendi.
Satış koşulları değiştiriliyor
Raporda, ''ertelemeler ile vade-faiz oranı gibi hususlarda değişiklikler yapılması, ihale şartnamesindeki hükümlerin farklılaştırılması suretiyle, ihale aşamasındayken şartları veri kabul ederek teklif veren yatırımcılar aleyhine haksız rekabet doğuracağından, bu tür uygulamalara mücbir sebep olmadıkça gidilmemesi'' istendi. İhale koşulları değiştirilen şirketler şöyle:
Deniz Nakliyat : 24 Mart 2000'de biri peşin üç taksit ve taksitler için yüzde 15'lik faiz ile, 59 milyon dolara Armatörler Denizcilik ve Nakliyat AŞ'ye satıldı. Alıcı, peşinatı ve ilk taksiti ödedikten sonra kalan borcu için iki kez yeniden vadelendirilmesi talebinde bulundu. Dönemin Devlet Bakanı Yüksel Yalova 'nın ÖİB'ye 21 Mart 2002'de verdiği talimatla teminat mektuplarının nakde ''çevrilmemesi'' istendi. Bir karar alınmadan, yapılan yeni bir kolaylıktan yararlanan alıcı, borcunu 3 yılı anapara ödemesiz, 13 yılda ödemeyi önerdi. Karar ÖYK'de.
Filyos Ateş Tuğlası : Filyos, 13 Mayıs 1997'de yüzde 25'i peşin, kalanı 4 yıl içinde Libor faiz oranıyla toplam 18 milyon 150 bin dolara Zonguldak Makina Madencilik Enerji Hizmetleri'ne satıldı. Firma peşinat tutarını yatırıp daha sonra herhangi bir anapara ödemesi yapmadı. ÖYK kararları ile şirket sürekli olarak borç ertelemesine gitti. Şirketin borçları 5 kez yeni taksite bağlandı, 3 kez ek sözleşme imzalandı ve iki kez de banka teminatının nakde çevrilmesi engellendi. Son olarak kabul edilmesi halinde taksitlendirmeyi 2015 yılına kadar, yani ana sözleşmeye göre 14 yıl uzatacak şekilde yapılan talep hâlâ ÖYK'nin gündeminde.
İlk taksiti ödemeyen var
Denizli Pamuk Sanayi İşletmesi : Sümer Holding'e ait bu işletme, 2 Mart 1998'de yarısı peşin, yarısı da yüzde 10 faizle bir sene sonra ödenmek üzere 7 milyon 150 bin dolara Zafer Pamuk ve Tekstil Sanayii'ye satıldı. Peşinatı yatıran firma ikinci taksiti ödemedi. Beş kez erteleme talebi kabul edilen alıcının kalan 4.6 milyon dolar borcu, ilk sözleşmeye göre 9 yıl 9 ay uzatıldı.
Asil Çelik : Koç Grubu tarafından kurulduktan sonra işletilemeyerek devlete satılan bu şirket, 29 Ağustos 2000'de 32 milyon 750 bin doları peşin, kalanı üç yıl içinde yüzde 12 faiziyle 131 milyon dolara Yazıcı Güriş Demir Çelik'e satıldı. Alıcı peşinatı yatırıp ilk taksiti ödemedi. İki kez yeniden taksitlendirme istedi. ÖYK bu talebi kabul ederse, taksitlendirme 8 yıl uzamış olacak.
Satış sonrası sorun çıkan diğer özelleştirmeler içinde Konya Krom Magnezit, Abant Bolu Çevresi Turizm AŞ, Sivas Demir Çelik İşletmeleri, Bozöyük Seramik Sanayi İşletmeleri, Sümer Holding Afyon Sincanlı İşletmesi, Seka Dalaman, Petlas, Turban Carlton Oteli arsası, Burdur Et Kombinası ile Antalya, Marmaris, Tekirdağ, Alanya, Hopa, Rize, Giresun, Sinop, Ordu limanları ve Atik Paşalar Yalısı bulunuyor.
CUMHURİYET - 06.03.2003