Petrol zengini Irak’ta her bin çocuktan 133’ü 5 yaşına gelmeden hayata veda ediyor.
Yaşayan bebeklerden yüzde 23’ü de bodur kalıyor. UNESCO’nun raporuna göre Irak’ta doğan bir bebeğin yaşama şansı ABD’li bebeğe göre 17 kat daha az.
Dünyanın en zengin petrol yataklarına sahip olan Irak’ta doğan her bin çocuktan 133’ü 5 yaşına gelmeden hayata veda ediyor. Hayatta kalan bebeklerin yüzde 23’ü de bodur kalıyor. Irak’a karşı harekat hazırlıkları yapan ABD’deki bebek ölüm oranı ise binde 8 oranında seyrediyor. Irak’ta doğan bir bebeğin yaşama şansı ABD’li bebeğe göre 17 kat daha az.
ABD’nin saldırması halinde bu uçurumun daha da artacağı belirtiliyor. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) tarafından hazırlanan “Dünya Çocuklarının Durumu 2003” raporundaki veriler, savaşın eşiğinde olan Irak’ta yaşayan çocukların beslenme, sağlık ve ekonomik zorluklar sebebiyle hayatta kalma mücadelesi verdiğini gösteriyor. Irak’taki çocuk ölümleri, açlık sınırında ve AIDS salgını altında yaşayan Gine, Cibuti, Togo gibi Afrika ülkelerindeki çocuk ölümleriyle aynı sınırda bulunuyor.
Irak, İran’la yıllar süren savaş ve Körfez Savaşı’ndan sonra yine savaş tehdidi altında. Ülkede hayat standartları düşük ve Körfez Savaşı’ndan bu yana Irak uluslararası ambargolarla karşı karşıya. Bu sebeple Irak’ta doğan her bin çocuktan 133’ü henüz 5 yaşına gelmeden doğum öncesi şartlar, aşıyla önlenebilir hastalıklar, ishalli hastalıklar ya da solunum yolu enfeksiyonları sebebiyle ölüyor. Her 100 bebekten 23’ü ise düşük kilolu bir bebek olarak dünyaya geliyor, hayatta kalmayı başaran bebeklerin yüzde yirmisi ise bodur (kısa boylu az gelişmiş) kalıyor. ABD’de doğan bebeklerin istatistiklerine bakıldığında bodurluk oranı yüzde 1 olarak görülüyor. ABD’de doğan bebeklerin hemen hepsinin doğumu bir sağlık personeli gözetiminde yapılırken Iraklı bebeklerin birçoğu sağlık personelinin bulunmadığı ortamlarda gözünü dünyaya açıyor.
Petrol zengini Irak’ta yaşayanların yüzde 30’u sağlıklı içme suyu bulamazken, çocukların yaklaşık yüzde yirmisi verem, çocuk felci, kızamık gibi hastalıklara karşı aşılanamıyor. ABD’deki duruma bakılırsa nüfusun tamamı sağlıklı içme suyuna sahip ve çocukların yüzde 95’i her türlü bulaşıcı hastalıklara karşı aşılanmış. Iraklı çocukların eğitimleri de ABD ile kıyaslanamayacak kadar kötü durumda. ABD’deki çocukların tamamına yakını ortaöğretime giderken, Irak’ta erkek çocukların yüzde 53’ü, kızların ise yüzde 71’i ortaöğretim hizmeti alamıyor. Irak halkı ile ABD halkı arasındaki uçurumu gösteren bir başka veri de ekonomik göstergeler. Irak’ta kişi başına 2 bin 170 dolar gayri safi milli hasıla düşerken, ABD’nin kişi başına düşen gayri safi milli hasılası 34 bin 870 dolar. Gelir oranları Irak’ta her yıl azalırken ABD’de biraz daha artıyor.
Irak halkının ve çocuklarının uzun yıllardan beri karşı karşıya olduğu bir sorun da mülteci olarak yaşamak. İstatistiklere göre Körfez Savaşı’ndan bu yana 900 bin Iraklı ülke içinde yer değiştirdi, 568 bin Iraklı da mülteci olarak başka bir ülkede yaşamaya devam ediyor.
ZAMAN - 08.03.2003