'Acil' karar baskısı

Geri sayım başladı Washington yönetimi, Irak'a operasyon için geri sayımın başladığını belirterek Türkiye'den hava sahasının yanı sıra, 4 havaalanının kullanımı için resmen izin istedi. ''Bizi oyalamayın. Kararınızı hemen iletin ve K. Irak'a da tek taraflı girmeyin" mesajı üzerine Başbakanlık'ta AKP lideri Erdoğan, Genelkurmay Başkanı Özkök ve Başbakan Gül'ün katılımıyla ''acil zirve'' yapıldı. Tezkeresiz olmaz Zirvede, Türk hava sahasının tezkere ve BM kararı olmadan ABD uçaklarına açılmasının mümkün olmadığı, yeni tezkere için de yeni hükümetin kurulması sürecinin beklenmesi gerektiği görüşü ağırlık kazandı. Yalnızca ''hava koridorunun ABD'ye açılması'' yönünde bir tezkere hazırlanması seçeneğini değerlendiren AKP yönetimi, TBMM'yi hafta sonu da çalıştırma kararı aldı. ABD Başkanı George W. Bush , Irak'a operasyon için geri sayımın başladığını belirterek ''Hava sahanızı açın'' istemini Ankara'ya resmen iletti. ABD yönetimi hava sahasının yanı sıra Doğu ve Güneydoğu'daki 4 havaalanının da kullanımı için izin istedi. ABD yönetimi, Ankara Büyükelçisi Robert Pearson ve AKP lideri Recep Tayyip Erdoğan 'la görüşen Başkan Yardımcısı Dick Cheney aracılığıyla, Ankara'ya, ''Zaman daralıyor, kararınızı net olarak hemen iletin'' derken ''Kuzey Irak'a tek taraflı girmeyin'' uyarısında bulundu. Cheney, Erdoğan'a ''Aralıktan beri bizi oyalıyorsunuz'' derken AKP lideri yeni hükümet tarafından sunulacak tezkerenin ikinci kez reddedilmesini göze alamayacağını belirterek ''BM kararını beklemek zorundayız'' dedi. Bu talepler, Başbakanlık'ta Erdoğan, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hilmi Özkök ve Başbakan Abdullah Gül 'ün katılımıyla gerçekleştirilen ''acil zirvede'' masaya yatırıldı. Özkök, K. Irak konusunda ABD'nin tavrından rahatsız olduğunu belirterek bölgede Türkiye'nin de inisiyatif sahibi olması gerektiğini, aksi halde Türkiye'nin çıkarlarını koruyamayacağını ifade etti. Erdoğan'ın ise Türk hava sahasının tezkere olmadan ABD uçaklarına açılmasının hukuken mümkün olmadığını, yeni tezkere için de yeni hükümetin kurulması sürecinin beklenmesi gerektiğini ifade ettiği öğrenildi. TBMM'yi hafta sonu çalıştırma kararı aldıran AKP yönetimi, bütün milletvekillerine ''Hafta sonu Ankara'dan ayrılmayın'' talimatı verdi. ABD'nin Ankara Büyükelçisi Robert Pearson'ın dün AKP Genel Merkezi'ne sürpriz ziyareti Ankara'da hareketli saatler yaşanmasına neden oldu. AKP Genel Merkezi'nde yaklaşık 1 saat kalan Pearson ile Erdoğan'ın baş başa görüştüğü öğrenildi. Genel merkezdeki görüşmeye Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Uğur Ziyal 'in katılmaması dikkat çekti. 'Kuzey Irak'a tek taraflı girmeyin' Bush'un mektubunu Erdoğan'a veren Büyükelçi Pearson, ABD'nin taleplerini iletti. Edinilen bilgiye göre, ABD yönetimi; Kuzey Irak'a Türk tarafının tek taraflı girmemesi konusunda uyarıda bulundu. ABD, ''harekât için zamanın daraldığını'' belirterek ''Türk hava sahasının açılmasını'' ve Doğu ve Güneydoğu'daki 4 havaalanının kullanımını istedi. Bölgede Türkiye'nin modernize izni verdiği Muş, Adana-İncirlik, Batman ve Diyarbakır havaalanları bulunuyor. Büyükelçi Pearson'ın Bush'un mesajlarını iletirken sert bir üslup kullandığı, Türkiye'nin net yanıtını akşam saatlerinde kendisini arayacak olan Başkan Yardımcısı Cheney'ye iletmesini istedi. Pearson, görüşme sonrası gazetecilerin sorularını yanıtlarken Bush'un mektubunda, ''Türkiye ile ABD açısından birlikte çalışılması gereken çok fazla konu olduğunu, mümkün olduğunca yakın işbirliği içinde çalışmak istediğini'' bildirdi. Pearson, ''Önümüzde verilmesi gereken son derece önemli kararlar vardır. Türkiye ile işbirliği içinde çalışmak istiyoruz '' dedi. Olağanüstü zirve Erdoğan, Pearson'ın ziyaretinin hemen ardından kabine çalışmasına ara vererek programını değiştirdi. Genel merkezden ayrılarak Başbakanlık'a geçen Erdoğan, burada müstafi Başbakan Abdullah Gül ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hilmi Özkök ile acil bir toplantı düzenledi. Başbakanlık'ta yaklaşık 1 saat 15 dakika süren zirvede, Orgeneral Özkök, ABD'nin Kuzey Irak konusundaki talebinden duyduğu rahatsızlığı aktardı. Özkök 'Kürt devleti' kaygısını dile getirdi K. Irak'ta kurulabilecek bir Kürt devleti konusundaki kaygısını dile getiren Özkök, bölgede Türkiye'nin de inisiyatif sahibi olması gerektiğini, aksi halde Türkiye'nin çıkarlarını koruyamayacağını ifade etti. Toplantıda, hava sahasının ABD askerlerine açılmasının ve havaalanlarının kullanımının hukuken mümkün olmadığı üzerinde görüş birliğine varıldı. 58. hükümet ''müstafi (istifa etmiş)'' olduğu için TBMM'ye yeni tezkerenin sunulmasının hukuken tartışma yaratacağı, mevcut bakanlara da tezkerenin imzalatılmasının zor olacağı değerlendirmesi yapıldı. Toplantının ardından, Erdoğan Dışişleri Bakanı Yaşar Yakış ve Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül ile bir araya geldi. Toplantıda Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Ziyal de bulundu. 'Bizi oyalıyorsunuz' Toplantının ardından Erdoğan, Cheney'yle telefon görüşmesi yaptı. Edinilen bilgiye göre Cheney, Bush'un Türkiye'den ''tavrını bir an önce net olarak'' açıklamasını beklediğini iletti. Cheney, kuzeyden cephe açılmaması durumunda, Türkiye'nin de K. Irak'a bir operasyonunun uygun olmayacağı mesajını verdi. Erdoğan ise hava sahasının açılması için tezkere çıkarılmasının zorunluluğunu belirtti. T ezkerenin yeni hükümet tarafından sunulacağını söyleyen Erdoğan, ''Bunun için de güvenoyunu ve BM kararını bekleyeceğiz'' dedi. Cheney, ''Gerekçelerinizi anlıyoruz. Ancak aralıktan beri bizi olayıyorsunuz'' karşılığını verdi. AKP yönetiminin, sadece ''hava koridorunun ABD'ye açılması'' yönünde bir tezkere hazırlanması seçeneğini değerlendirdiği öğrenildi. CUMHURİYET - 14.03.2003