'7 kızkardeşler'in petrol planı

Olası Irak operasyonu yaklaştıkça petrol üzerindeki senaryolar da çoğalıyor. Newsweek dergisi ABD'nin Irak'ı işgalinden sonra, dünyanın ikinci büyük petrol rezervlerine sahip olan bu ülkenin kaynaklarının '7 kızkardeş' olarak bilinen Amerikan ve İngiliz petrol şirketlerinin tekeline gireceğini belirtti. Haberde, "Batılı petrol devlerinin, 40 yıl önce kapı dışarı edildiği Ortadoğu'ya, Irak'ın işgaliyle yeniden dönmüş olacağına" dikkat çekildi. Sanayi çevrelerine dayandırılan haberde, Irak petrolünü işletmeye aday Amerikan ve İngiliz firmalarının başında Exxon Mobil, Chevron Texaco, Shell ve British Petroleum'un (BP) geldiği belirtildi. "İngiliz ve Amerikan kuvvetlerinin Bağdat'ı ele geçirmelerinden sonra kurulacak olan yeni hükümetin, iş ortaklarını seçerken Washington ve Londra'nın sözünden çıkamayacağına" işaret eden Newsweek, olayın sadece petrolün işletilmesiyle sona ermediğini, şirketlerin daha pek çok avantajdan yararlanacaklarını yazdı. VERGİDEN MUAF OLACAKLAR Derginin haberinde şu görüşlere yer verildi "Irak'ın petrol üretimi halen günlük kapasitesi olan 6 milyon varilin yaklaşık yüzde 50'si seviyesinde bulunuyor. Önce üretimi tam kapasiteye yükseltecek olan şirketler, on milyarlarca varil düzeyinde bulunan rezervlerin işletme hakkını da elde edecek. Şirketler ayrıca yeni hükümetle, kısa adı PSA olan bir üretim paylaşma anlaşması imzalayacak. Bu anlaşma sayesinde de ulusal vergiden muaf olacakları gibi, petrol kaynakları tükenene kadar çevreyle ilgili yasalar ve diğer ulusal yasaların dışında tutulacaklar." Yazıda "Dev petrol şirketleri bu girişimle saatleri, Ortadoğu ve Latin Amerika petrollerinin millileştirildiği 1970'li yıllara geri götürmüş oluyor" denildi. '7 kızkardeşler' olarak bilinen dev petrol şirketleri, o yıllarda Ortadoğu ve Latin Amerika ülkeleri dışına itilmişler ve hemen hemen tüm imtiyazlarını kaybetmişlerdi. O tarihten bu yana ülkelerin petrol kaynakları devlet tekeli niteliğindeki şirketler tarafından işletiliyor. PSA anlaşmalarının ise günümüzde sadece Ekvador, Çad ve diğer bazı yoksul Afrika ülkelerinde kaldığına işaret edildi. SABAH 18.03.2003