Irak petrolü 4 şirketin

ABD ve İngiliz ordularının işgal etmeye hazırlandığı Irak, dünyanın ikinci büyük petrol rezerviyle petrol endüstrisinin iştahını kabartıyor. Son sayısında bu konuyu mercek altına alan Amerikan Newsweek dergisi, petrol şirketlerinin savaş sayesinde, yaklaşık 40 yıl önce kapı dışarı edildikleri Ortadoğu’ya inanılmaz imtiyazlarla geri dönmeyi planladığını yazdı. Haberini endüstri kaynaklarına dayandıran Newsweek’e göre savaş sonrasında Bağdat, ABD ve İngiltere’nin denetiminde olacağı için, Irak petrollerini kapma yarışını da Amerikan ve İngiliz şirketleri kazanacak. Irak’ın kara altınını tekelleri altına almaya aday şirketler şunlar: Exxon Mobil, Chevron Texaco, Shell ve British Petroleum (BP). Müthiş imtiyazlar Newsweek’e göre, petrol devleri Irak petrollerini tekellerine geçirmekle kalmayacak, "oyunun" kuralını da değiştirecek. "Yedi kız kardeşler" olarak bilinen petrol devleri elde edecekleri imtiyazlar sayesinde bir anlamda saatleri geri alarak, Latin Amerika ve Ortadoğu’dan "kovuldukları" 70’li yıllara dönülmesini sağlayacak. Bu amaçla şirketler, dokunulmamış rezervler de dahil, işletme hakkının yanı sıra, günümüzde ortadan kalkmaya yüz tutmuş olan "üretim paylaşma anlaşması" (PSA) da imzalayacak. Petrol devleri, bu sayede ulusal vergiden muaf olacakları gibi, petrol kaynakları tükenene kadar çevreyle ilgili yasalar ve diğer ulusal yasaların dışında tutulacaklar. 220 milyar varillik rezerv Çokuluslu şirketlere önemli ayrıcalıklar tanıyan PSA anlaşmaları, günümüzde sadece Ekvador, Çad ve diğer bazı yoksul Afrika ülkelerinde uygulanıyor. BM yaptırımları altında zorlanan Irak, Fransız ve Rus firmalarıyla PSA’lar imzalamış, ancak yaptırımlar nedeniyle bu anlaşmalar hayata geçirilememişti. 112 milyar varil kanıtlanmış rezerve sahip olan Irak’ın petrol üretimi, halen günde 6 milyon varillik kapasitesinin yüzde 50’si düzeyinde. Irak’ın dokunulmamış petrol rezervlerinin ise 220 milyar varili bulduğu tahmin ediliyor. Newsweek, "ipleri" ABD ve İngiltere’nin elinde olacak olan yeni Irak hükümetinin, ülkenin yeniden inşası için nakit kaynağa duyacağı ihtiyaç nedeniyle, petrol şirketlerine zorluk çıkarmayacağı ve tüm imtiyazları kolaylıkla vereceğini de savundu. MİLLİYET - 18.03.2003