Hep aynı film

ABD’nin talep ettiği yabancı asker bulundurma tezkeresine bağlı olarak, toplam 850 trilyonluk bir para hareketiyle piyasalarda suni kriz etkisi yapan spekülatörlerin, son yıllarda siyaseti de yönlendirdikleri belirtiliyor. Pazartesi günü borsa 1000 puan düştü, dolar 79 bin lira yükseldi, bono ve tahvil faizleri ise 7 puan birden çıktı. Dün ise borsa 1000 puanın üstünde yükseliş kaydederken, dolar ve faizler Cuma günkü seviyeye geri çekildi. Ekonomistler son üç yıldır üretim ve istihdamla hiçbir alakası olmayan ve elektronik tuş dokunuşlarıyla yapay biçimde hareketlilik gösteren para, borsa ve faiz yoluyla siyasetin biçimlendirildiğine dikkat çekiyorlar. Bir günde yüzde 10’un üzerinde iniş çıkışlar yapan bu üç sanal enstürüman sayesinde ABD, Türkiye’ye savaşla ilgili istediği kararları aldırmaya çalışıyor. SPK NE İŞE YARAR? Sermaye piyasalarını denetlemek, spekülasyon ve maniplasyonu önleyerek, bunları yapanları cezalandırmak için kurulan Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) Pazartesi günü yabancı ve yerli bankalar ile aracı kurumların döviz ve borsa işlemlerini incelemeye alması gerektiğine dikkat çeken SP Genel Başkan Yardımcısı Veysel Candan, “SPK bunları bir incelese, kimin ne yaptığı hemen ortaya çıkar. Kirli bir spekülasyon hep iş başında. Türkiye pimi çekilmiş bomba gibi, her an ekonomik olarak patlamaya hazır gibi gösteriliyor. Bu şekilde hem siyaseti yönlendiriyorlar, hem de birkaç günde katrilyonları götürüyorlar. Hükümetin ilgili kurumları görevlendirerek, bu kirli spekülasyona dur demesi gerekir” diye konuştu. ALTUĞ: HEP AYNI FİLM Son iki gündür yapılan spekülasyonla ilgili sorularımızı cevaplandıran Prof. Dr. Osman Altuğ, piyasalarda yerli ve yabancı bankaların müşterek bir oyun içinde olduklarına dikkat çekerek, şu değerlendirmelerde bulundu: “Pazartesi günü borsa çöktü, peki bu şirketler çöktü mü? Dün ise yüzde 10 çıktı. Peki üretim mi arttı, istihdam mı sağlandı? Yetkili kuruluşların inceleme başlatması gerekir. Aracı kurumlar kimle bağlı, bankalara. Peki bankalar kime bağlı, malum odaklara. O halde yapılan bu spekülasyonun sorumluları ortadadır.” AYGÜN: SİYASİ KARARLARI PARA OYUNLARIYLA ALDIRIYORLAR Ankara Ticaret Odası Başkanı Sinan Aygün, Türkiye’de son yıllarda ekonominin; para, faiz ve borsa üçgeninde ifade edilmeye başlandığını vurgulayarak, “‘Para, borsa ve faiz yoluyla istediğimiz siyasi kararı aldırırız’ diyorlar. Eski büyükelçileri; ‘İstersek doları 3.5 milyona çıkartırız, istersek 1 milyona indiririz’ diye açıklama yapıyor. Bir saat içinde yaptıkları ortada. Ekonomi bu tür para oyunlarıyla, spekülasyonla gitmez. Böyle bir ortamda demokrasiden de söz edilebilir mi?” dedi. PİYASALAR NORMALE DÖNDÜ ABD’nin savaş tamtamları ve spekülatörlerin oyunuyla borsa ve para piyasasında iki günde büyük dalgalanmalar yaşandı. Önceki gün İstanbul Menkul Kıymetler Borsası yüzde 10.57 oranında değer kaybetti. Dolar 1 milyon 713 bini bulurken, Euro 1 milyon 846 bin liraya fırladı. Bir günde dolar 59 bin lira, Euro ise 62 bin lira arttı. Dün ise “tezkere çıkacak” söylemleri altında dolar 1 milyon 662, Euro ise 1 milyon 764 bin liraya geriledi. Borsa da yüzde 11.58’lik artışla 10.582 puana yükseldi. İki günde yaşanan tabloyu Vakit’e değerlendiren ekonomi uzmanları, “Savaşa girmezseniz ekonominiz batar” korkusu yayılmak istendiğini kaydettiler. Uzmanlar bu korkuyla birlikte kamuoyunun savaş aleyhtarı tavrının kırılmasının hedeflendiğini söylediler. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Gökçen, “Spekülatörler yine oynadı” derken, Marmara Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Altuğ, Türkiye’de bir defa daha borsa, faiz ve dövizden oluşan “üç kağıt” ekonomisi uygulandığını kaydetti. VAKİT - 19.03.2003