İnsanlık felaketine ortak olma!

Prof. Dr. ŞÜKRÜ HATUN Bütün medyalar kötülük imparatorluğu ve yandaşlarının gür ama inandırıcı olmayan mesajlarıyla dolu olsa da, gerçeği ve insanı dert edinenler yazdıkları raporlarla seslerini usulca duyurmayı sürdürüyor. Çoğu bağımsız insan hakları kuruluşlarının hazırladığı raporlarda, 12 yıldır ambargo ve Saddam zulmünün birlikte yarattığı cehennemde insani güçlerinin sonuna gelmiş 24 milyon Iraklı için yeni bir savaşın nasıl bir felakete neden olacağı anlatılmaya çalışılıyor. Raporlar her şeyi anlatıyor Yakın zamanda merkezi New York'ta olan ve 1991'den beri Irak'taki insan hakları sorunları izleyen 'Ekonomik ve Sosyal Haklar Merkez' isimli kuruluş, 'The Human Costs of War In Iraq' adlı bir rapor yayımlayarak yaklaşan felaketi bütün boyutlarıyla anlatmaya ve kötülük imparatorluğunu hiç olmazsa Afganistan'da yaptığı yanlışları tekrarlamaması için uyarmaya çalıştı. Halk sağlığı, beslenme, su ve diğer altyapı hizmetleri konusunda uzman altı kişinin, 19-31 Ocak 2003 arasında sağlık çalışanları, BM, Irak yetkilileri, yerel ve uluslararası sivil toplum kuruluşları temsilcileriyle konuşarak hazırladığı rapor, özellikle sağlık hizmetleri bakımından Irak'ın ne kadar güçsüz hale geldiğine dikkat çekiyor. Irak'ta birinci basamak sağlık hizmeti veren merkez sayısı 1990 öncesi 1800 iken şimdi 929'a düşmüş ve hastaneler toplam 27 bin yatak kapasitesiyle savaşı karşılamaya hazırlanıyor. Rapora göre, Irakta'ki hastaneler çok kalabalık, tüm yatakları dolu ve başta ilaçlar ve yoğun bakım malzemeleri olmak üzere temel ihtiyaçlar bakımından kıtlık içindeler. Travma gören hastaların bakımı için altyapı çok yetersiz; örneğin büyük kentler dışındaki hastanelerde kan ürünü yok ve savaş sırasında birçok yaralının bu nedenle öleceği tahmin ediliyor. Birçok hastanede acil bakım hizmetleri altyapısı yok, yeniden canlandırma için malzeme yok denecek kadar az. Iraklı hekimler 'entelektüel ambargo' nedeniyle tam bir izolasyon içinde ve aylık maaşları 10-20 dolar civarına düştüğünden mesleklerini bırakıp uluslararası kuruluşlarda 'besin dağıtım görevlisi' gibi daha iyi gelir getiren işleri seçiyorlar. Bağdat'taki Saddam Çocuk Hastanesi asistanlarından biri, "Bu hastane mükemmel imkânlara sahip modern bir eğitim merkeziydi. Burada çalışmak ve öğrenmek için birçok fırsata sahiptik. Şimdiyse hiçbir literatüre ulaşamıyoruz ve yeni tedavi tekniklerini öğrenemiyoruz. Burada tam olarak izole haldeyim" diyerek sağlık insan gücünün durumunu özetliyor. Su ve elektrik sistemi harap Son 10 yılı savaşın su ve elektrik sistemini harap etmesi nedeniyle, çocuk felci, difteri, kızamık ve tifo salgınlarıyla geçiren Iraklı çocukları şimdi daha büyük bir felaket bekliyor, çünkü yeni savaşın beş yaş altındaki çocukların yüzde 30'unun (en az 400 bin çocuk) beslenme yetersizliğinden ölmesine neden olacağı tahmin ediliyor. BM raporlarına göre yeni bir krizle birlikte kızamık salgını riski çok yükselecek ve 900 bin çocukla, 700 bin kadının acil desteğe ihtiyacı var. Rapor, son yıllarda sağlık hizmetleri ve beslenmedeki düzelmeye karşın Irak halkının yaşam kalitesinin ambargo öncesiyle kıyaslanamayacak kadar kötü olduğunu, halkın uzun süreli bir mülteci kampı koşullarında yaşadığını vurguluyor. Bu nedenle örneğin birçok kentteki besin dağıtım merkezi, insanlar için cankurtaran işlevi görüyor. Savaş sırasında bu merkezlere insanların ulaşamamasının kısa sürede açlığa neden olacağı tahmin ediliyor. Sonuç olarak Irak nüfusunun, hemen tamamen uluslararası yardıma bağımlı, sınırlı miktarda ve düşük kalitedeki besinlerin merkezi olarak dağıtılıyor, su ve temizlik sistemi büyük ölçüde harap durumda, sağlık sisteminin birinci basamak hizmetleri sunacak kapasitede ve bulaşıcı hastalıklar dışındaki hastalıklar için kaynakların çok kısıtlı olduğu, nakit sıkıntısı içinde bir ekonomi ve dış dünya ile iletişim imkânlarının çok sınırlı olduğu bir yaşama mahkûm edildiği görülüyor. Rapor, çok ağır bir çöküntü yaşayan, mecalsiz ve ümitsiz haldeki Irak halkının, bırakın yeni savaşı çok küçük krizleri bile kaldıracak halinin olmadığı sonucuna vararak, savaşın insanlık felaketine neden olacağı konusunda, başta Amerikan yönetimi olmak üzere herkesi uyarıyor. Dileriz tam metni www.cesr.org/iraq adresinde olan bu raporu ülkemizi insanlık felaketinin ortağı haline getirmek için yeniden yola koyulanlar okur ve kapaktaki endişeli kız çocuğunun gözlerine bakarak yaptıklarının anlamını bir kez daha düşünür. Prof. Dr. Şükrü Hatun: Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyesi RADİKAL 20.03.2003