Irak operasyonundan en çok Türkiye, en az ABD zarar görecek

ABD’nin Irak’a yönelik askeri operasyon ihtimali giderek güçlenirken, operasyonun dünya üzerindeki etkileri konusunda uzmanlar arasında değişik görüşler bulunuyor. Küresel sağlık örgütü Medact’ın Körfez Savaşı verilerinden yola çıkarak hazırladığı rapor, Irak’a karşı muhtemel bir savaşın nükleer bir çatışmaya dönüşmesi durumunda yaklaşık 4 milyon kişinin öleceğini ortaya koydu. Rapora göre, Saddam Hüseyin saldırıların başlamasının ardından petrol kuyularını ateşe verebilir, kimyasal ve biyolojik silahlar kullanabilir. Medact’ın raporunda, muhtemel savaşla ortaya çıkacak mülteci sorununa da dikkat çekildi. Irak’tan kaçacak olan binlerce insanın yollarda öleceğini, binlercesinin de komşu ülkeleri de zora sokarak kötü şartlarda yaşamak zorunda kalacağını öngören raporda, silahlar mülteciler ve yeniden yapılanma için yapılacak harcamanın toplam 200 milyar doları bulacağı belirtildi. Raporda, petrol fiyatlarının artarak tüm dünyayı ekonomik krize sürükleyeceği, böylece savaşın ekonomik etkilerinin tüm dünyada hissedileceği de ifade ediliyor. ABD’li bazı uzmanlara göre ise muhtemel Irak operasyonun beklenildiği gibi kısa sürede sonuçlanması halinde, büyümeye ve petrol fiyatlarına etkisi sınırlı kalacak Bazı uzmanlar ise operasyonun dünya ekonomisine etkilerinin uzun süreceği ve operasyonun küresel büyümeyi yavaşlatıp, enflasyonun yükselmesine ve işsizliğin artmasına sebep olabileceğini belirtiyorlar. The Economict Intelligence Unit’in araştırmasına göre, petrol piyasasının beklentileri, operasyonu takip eden birkaç hafta içerisinde fiyatların 35–40 dolar arasında seyredeceği yönünde. Ancak araştırmada, savaşın çıkmasıyla beraber petrol arzında düşüşün yaşanmaması halinde fiyatların hızla eski seviyesine döneceği de vurgulanıyor. Muhtemel Irak operasyonundan en az etkilenecek ülkenin, dev stratejik petrol rezervlerine sahip, Afrika ve Latin Amerika’da da alternatif kaynakları bulunan ABD’nin olması bekleniyor. Ortadoğu petrolüne bağımlı Avrupa’nın ve özellikle Japonya’nın petrol fiyatlarındaki artıştan çok daha olumsuz etkileneceği belirtiliyor. Birçok sanayileşmiş ülke 1970’lerde yaşanan petrol krizlerinden sonra, fiyat riskini azaltmak üzere adımlar atmışken, operasyonun en büyük zararı Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere vereceği vurgulanıyor. ZAMAN - 09.12.2002