ABD'nin Türkiye'de asker bulundurmasını da içeren ilk tezkerenin oylamasında 100 dolayında fire veren AKP'nin firesi bu kez 35'e indi. Tezkerenin sadece ABD ile sınırlandırılmaması hava sahası için talepte bulunan İngiltere'yi de umutlandırdı.
TBMM Genel Kurulu'nda, Irak operasyonunda görev alacak yabancı ülke uçaklarına ''Türk hava sahasından transit geçiş'' izni ve Türk askerinin Kuzey Irak'a gönderilmesi olanağı sağlayan tezkere 202 ret oyuna karşılık 332 oyla kabul edildi.
ABD'nin Türkiye'de asker bulundurmasını da içeren ilk tezkerenin oylamasında 100 dolayında fire veren AKP'nin firesi bu kez 35'e indi. Tezkerenin kabulü, Türkiye'den ''acilen'' transit geçiş isteyen ABD'yi rahatlatırken ''hava sahası açılacak'' ülkenin ABD'yle sınırlandırılmaması nedeniyle benzer talepte bulunan İngiltere'yi de umutlandırdı.
TBMM Genel Kurulu'nda dün ABD uçaklarının Türk hava sahasını kullanması ve Türk askerlerinin yurtdışına gönderilmesine ilişkin tezkere görüşüldü. Tezkerenin görüşülmesinden önce TBMM Başkanı Bülent Arınç , Dünya Şiir Günü nedeniyle milletvekillerine gündem dışı söz verdi. AKP'li Recep Garip , Nâzım Hikmet 'in ''Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür'' dizelerini okurken CHP'lilerden, Sezai Karakoç 'un ''yağmurlarda büyürmüş başak'' dizeleri de AKP'lilerden alkış aldı. AKP'li Recep Garip 'in konuşması sırasında bazı CHP milletvekillerinin ''savaşa gel savaşa'' biçiminde laf atmaları üzerine TBMM Başkanı Arınç, ''Keşke bütün insanlar hep şiir okusa da savaşa hiç zaman kalmasa'' dedi.
Bazı CHP'li üyelerin üzerinde Atatürk 'ün ''Yurtta sulh cihanda sulh'' sözü ile ''Savaşa hayır'' yazılı dövizleri masaların üzerine açtıkları gözlendi. Bazı CHP'liler de ellerindeki kâğıtlara ''Go home yankee'' yazarak basın mensuplarına gösterdiler. Bunun üzerine TBMM Başkanı Arınç, ''Böyle bir şey doğru değildir'' diyerek CHP'lileri uyardı.
Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül 'ün tezkerenin görüşmelerinin kapalı yapılması yönündeki önergesinin ardından kapalı oturuma geçildi. Kapalı oturumda CHP'den Onur Öymen ve Oğuz Oyan , AKP'den Dengir Mir Mehmet Fırat ve hükümet adına Dışişleri Bakanı Abdullah Gül konuştu.
TBMM Başkanı Arınç, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, oylamaya 535 milletvekilinin katıldığını, tezkerenin 202 ret oyuna karşılık 332 oyla kabul edildiğini açıkladı. AKP, 21'i ret, 1'i çekimser ve 13'ü de katılmayan olmak üzere 35 fire verdi.
Katılmayan AKP'li milletvekillerinden 5'inin yurtdışında, 5'inin de raporlu olduğu öğrenildi. İlk iki tezkereye ''hayır'' diyen AKP İstanbul Milletvekili Göksal Küçükali , dün fikrini değiştirdi. İkinci tezkerenin kabul edilmesi durumunda partisinden istifa edeceğini açıklayan Küçükali'nin, dün tezkere lehine tavır koyması dikkati çekti. CHP'den yalnızca yurtdışında bulunan Yaşar Nuri Öztürk oylamaya katılmazken DYP Genel Başkanı Mehmet Ağar , 2 milletvekili arkadaşıyla birlikte tezkereye olumlu oy verdiklerini açıkladı.
AKP Grup Başkanvekili Salih Kapusuz , ''Ret verenler açısından bir sıkıntı olur mu'' sorusu üzerine, ''Hiçbir sıkıntı olmaz. Biz demokrat bir partiyiz. Biz böyle bir endişe taşısak bu yola çıkmazdık. Biz arkadaşlarımızın şöyle ya da böyle oy kullanmasından rahatsız değiliz. Bize dışarıdan biçilenlerin hiçbir anlamı olmadığı ortaya çıktı'' dedi.
Önceki tezkereler
AKP, ilk iki tezkereye göre fire sayısını azalttı. Üs ve limanların onarımına ilişkin tezkereye 308 ''kabul'' ve 193 ''ret'' oyu kullanılırken AKP grubu 50 kadar fire vermişti. AKP'li 20 dolayında milletvekili, hükümet tezkeresinin aleyhinde oy kullanırken büyük bölümü hacda olan 30 dolayında milletvekili de oylamaya katılmamıştı.
Asker bulundurma ve göndermeye ilişkin ikinci tezkere için ise 264 kabul oyuna karşılık 250 ret, 19 çekimser oy kullanılmış, ancak kabul için gerekli olan katılanların salt çoğunluğuna (268) ulaşılamamıştı. Bu tezkerenin oylamasında AKP 100 dolayında fire verdi. 70 dolayında AKP'li, CHP'li milletvekilleriyle birlikte ''ret'' oyu kullandı. 19 milletvekili çekimser oy kullanırken 10'a yakın AKP'li de oylamaya katılmadı.
İngiltere umutlandı
Tezkerede, Türk hava sahasını kullanacak uçakların ABD hava unsurlarıyla sınırlandırılmaması, benzer istemde bulunan İngiltere'yi de umutlandırdı. Dışişleri Bakanı Gül'ün İngiliz uçaklarının hava sahasını kullanımı konusunda ''teknik olarak mümkün'' mesajının ardından operasyonun ileriki aşamalarında ABD ile birlikte İngiltere savaş uçaklarının da Türk hava sahasını kullanabileceği yorumları yapılıyor.
İngiltere de ABD ile birlikte Türk topraklarını ve askeri olanaklarını kullanmak istediğini ısrarla istemiş ancak ''tarihi gerekçeler'' nedeniyle ''ret'' yanıtı almıştı. İngiltere, Irak'a operasyonda ABD'nin en yakın askeri müttefiki olarak aktif şekilde yer alıyor.
CUMHURİYET
21.03.2003