Rotasını şaşıran akıllı silahlar kafa karıştırdı

Tomahawk gibi güdümlü füzelerin hata payının çok düşük olduğuna dikkat çeken uzmanlar, bugüne kadar benzeri durumların fazla yaşanmadığını belirtiyor. Önce İran’da sonra Türkiye’de yaşanan füze kazalarının sonuncusu da dün Irak’ın Suriye sınırında yaşandı. Irak’ta bulunan Suriyeliler, ülkelerine dönerken içinde bulundukları otobüsle birlikte havaya uçuruldu. Oysa ismini Kızılderililerin kullandığı savaş baltasından alan Tomahawk füzeleri, hava şartları ne olursa olsun, gece ve gündüz kullanılabilme özelliği ile tanınıyor. Bir başka akıllı silah Patriot ise iki gün önce bir İngiliz uçağını vurmuştu. ABD savaş uçaklarına açılan hava koridorunun geçtiği Şanlıurfa’nın Birecik ve Viranşehir ilçelerine bağlı iki köye önceki gün akşam 2 füze düşmüştü. ABD Savunma Bakanlığı’ndan bir yetkili, 2 Tomahawk füzesinin hedefe isabet etmeyerek Türkiye’de yerleşimin olmadığı bir bölgeye düştüğünü açıklamıştı. Kendi kendini yok edebilir Emekli Hava Albay Ahmet Güneş, Tomahawk füzesinin hedefi şaşırmasından sonra kendi kendisini imha edebilecek özelliğe sahip olduğunu hatırlatarak şunları söyledi: “Bir arıza halinde bu füzelerin meskun mahallere zarar vermemesi için özel tedbirler alınmıştır. Eğer füzelerin yerdeki komuta sistemi ile irtibatı kesilirse iki üç saniye içinde emniyetli patlama yaşanır. Böylece füze kendi kendini yok etmiş olur. Bir ikinci olasılık var. O da yer komuta sistemi tarafından yok edilmesi. Bir hata sonucu füzenin hedeften saptığı görülürse göndereceğiniz bir komutla füzeyi imha edebilirsiniz. Füzeler top tüfek mermileri gibi değildir. Bir füzenin hedefinden sapışının yer komuta kontrol merkezi tarafından bilinmemesinin imkanı yoktur.” Savunma Uzmanı Haluk Sevel ise birbiri ardı sıra yaşanan füze rota sapmalarını değerlendirirken, Tomahawklardaki hata payının çok düşük olduğunu kaydetti. Sevel, uydular aracılığıyla yönlendirilen bu füze sistemlerinin rotalarını şaşırıp düşmesinin ya kumanda sistemindeki arızadan ya da yanlış programlamadan kaynaklanıyor olabileceğini de ifade ediyor. ABD’nin bir mesajı mı? Bir başka savunma uzmanı Aydın Çetiner ise füzelerin İran ve Türkiye’ye düşmesinden sonra içinde Suriyelilerin bulunduğu bir otobüsü vurmasının bir mesaj olarak algılanabileceğini söylüyor. Füzelerin uçaklardan kendi kendine düşmüş olamayacağını hatırlatan Çetiner, “Füzeler kesinlikle bir hedefe atılmıştır. Ancak o hedefe gitmeyip oraya düşmüşlerdir.” şeklinde konuşuyor. Dünya Çöl Fırtınası’yla tanıdı 1991’deki Çöl Fırtınası Operasyonu’nda oldukça yoğun olarak kullanılan Tomahawklar, Ocak ve Haziran 1993’te Irak’ta tekrar, 1995’te Bosna’da ve bir yıl sonra yine Irak’ta olmak üzere birçok defa kullanıldı. Bu beş harekatta toplam 400 füze atıldı. Yaklaşık 150 tane Tomahawk fırlatma kabiliyetine sahip gemi ve denizaltısı bulunan ABD Donanması’nın raporlarına göre, Çöl Fırtınası Operasyonu sırasında 297 kez füze atmaya teşebbüs edildi. Başarıyla fırlatılan 290 füzeden 242’si hedeflerine isabet kaydettiler. Seri üretimine Ocak 1981 yılında başlanılan Tomahawkların, aralıksız devam eden modernizasyon gayretleri sonucu artırılmış vuruş kabiliyeti ve GPS güdümleme sistemi ile kullanılmaya başlamasından bu yana, yüzde 90’lık vuruş yüzdesine ulaşmayı başardıkları kaydediliyor. Bin km’lik menziliyle ilk tercih Tomahawklar Cruise tipi füzelerin en çok bilinenleri arasında yer alıyor ve donanmanın uzun menzilli saldırı ihtiyaçlarına tek başına cevap verebiliyor. Bin 104 km menzilli ve ses hızından daha yavaş olan, denizaltı ve gemilerden fırlatılabilen bu füzeler, özellikle binalar, askeri kamplar ve havaalanları gibi önemli altyapı tesislerine karşı etkili oluyor. Önceleri, yeri belirlenmiş ve hareketsiz hedeflere karşı kullanılan füzeler, hızla değişen harekat ihtiyaçları çerçevesinde, bölgesel krizler patlak verdiğinde, ordunun her biriminden kuvvetlerin ilk etapta kullandığı silahlar olarak öne çıkıyor. Düşman hava savunmasının bastırılması dışında, elektrik santralları, komuta–kontrol binaları ve silah üretim tesisleri gibi birincil öneme sahip hedeflere karşı kullanılmaya da başlanan Tomahawklar, maliyetine oranla etkin olmaları sebebiyle de tercih ediliyor. ZAMAN - 25.03.2003