Biz yıktık, biz yaparız

BM, Irak'ı yeniden yapılandırmanın 30 milyar dolara mal olabileceğini hesaplarken, altyapının onarılmasından kamu sağlığına kadar en önemli 8 ihalede sadece ABD şirketleri yarışıyor. İngiliz medyası, ''Bizim tekliflerimizi reddediyorlar'' diye veryansın ediyor. Dış Haberler Servisi - ABD ve İngiltere'nin Irak'a başlattığı saldırı 9. gününe girerken ülkenin yeniden yapılandırılması tartışmaları giderek büyümeye başladı. ABD şirketleri başta olmak üzere birçok ülke Irak'ın yeniden yapılandırılmasından aslan payını kapmak için şimdiden kolları sıvarken BM bu sürecin aşağı yukarı üç yıl süreceğini ve 30 milyar dolara patlayabileceğini bildirdi. ABD Uluslararası Gelişme Ajansı'nın (USAID), altyapının yeniden kurulmasından kamu sağlığına kadar uzanan sekiz ana projeyi şimdiden ihaleye çıkardığı bildiriliyor. USAID tarafından yapılan açıklamada, diğer ülkelere ait şirketlerin bu süreçten dışlanmadığı belirtilirken ''Ne var ki bu 8 ihalede yarışan ABD şirketlerinin sayısının fazlalığı dışarıdan katılıma gerek bırakmadı'' denildi. USAID'nin şu ana kadar 7.1 milyon dolarlık bir ihaleyi Uluslararası Kaynaklar Grubu'na ve Ümmü Kasr Limanı'nın onarımı için 4.8 milyon dolarlık bir diğer ihaleyi de Amerika Tahliye Hizmetleri adlı bir şirkete verdiği açıklandı. ABD'nin yanında bu savaşa giren İngiltere'nin bile bu bol kârlı süreçte ancak kırıntılarla yetinmesi gerekeceği gözlemciler tarafından ifade ediliyor. İngiliz medyasına göre kendi şirketleri tarafından yapılan ihale tekliflerinin çoğu reddedildi. İngilizler hava alacak İngiliz deniz nakliye şirketi P and Q'nun sözcüsü David Smith , USAID tarafından açılan ihaleler için ''Biz de başvurduk ancak bize kazanamadığımız söylendi'' dedi. The Wall Street Journal gazetesinde önceki gün yer alan habere göre, Fransız şirketleri de ''Bush yönetiminin Irak'ı yeniden yapılandırma sürecinde aslan payını ABD şirketlerine vereceği'' yolundaki haberler karşısında paniğe kapıldı. Fransız Yatırımcılar Hareketi ve Fransa Ekonomi ve Finans Bakanlığı'ndan gelen açıklamalarda, Fransızlar bu süreçte BM denetimi altında yer almak istediklerinin altını çizmişlerdi. Rusya Enerji Bakanı İgor Yusupov , ülkesinin Irak'taki petrol çıkarlarını savunmaya kararlı olduğunu belirterek Irak'ta savaş sonucu bir rejim değişikliği olması halinde, Rus şirketleriyle eski rejim döneminde yapılmış sözleşmelere saygı gösterilmesini istediklerini bildirdi. Yusupov, Rus şirketlerinin savaş biter bitmez Irak'a döneceklerini vurguladı. Rusya payından vazgeçmiyor Rus petrol şirketleri, Irak petrollerini işletmek üzere Saddam Hüseyin rejimiyle toplam değeri 4 milyar doları bulan sözleşmeler yapmış bulunuyor. Rus petrol sektörü, Irak petrollerinin tümüyle ABD şirketlerinin denetimine geçmesinden ve eski sözleşmelerin iptal edilmesinden korkuyor. Bu arada, ABD yönetimi de Irak'ta Saddam Hüseyin rejimine son verdikleri takdirde Irak'ın kontrolünü BM'ye bırakmayacağını kesin bir dille ifade etti. ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell , ''Biz koalisyon ortaklarımızla birlikte bu büyük yükü, gelecekte alacağı şekil hakkında söz sahibi olmamak için üstlenmedik. Aslında, BM tarafından atanmış biri, birdenbire bütün operasyonun sahibi olsun diye, her şeyi BM'ye devretmeyi düşünmüyoruz " diye konuştu. CUMHURİYET - 28.03.2003