Türkiye, bugün 23'üncü dönem milletvekili seçimi için sandık başına gitti. Seçimde, kayıtlı 42 milyon 533 bin 41 seçmen 158 bin 700 sandıkta oy kullandı. 14 siyasi partinin katıldığı, 85 seçim bölgesinin bulunduğu seçimde 699'u bağımsız, toplam 7 bin 394 aday yarıştı.
Vatandaşlar, seçmen bilgi kağıtları ve geçerli kimlik belgeleriyle oyunu verdi. Seçmen bilgi kağıdı gelmeyen vatandaşlar da oy kullandı. Vatandaşlara T.C. kimlik numaraları sorulmadı.
Seçmen bilgi kağıdı bulunmayıp kütüğe kayıtlı olanlar, ibraz ettikleri kimlik belgeleriyle (nüfus kağıdı, resmi daireler veya iktisadi devlet teşekküllerince verilen soğuk damgalı kimlik kartı, pasaport, ehliyet, evlenme cüzdanı) oy kullandı. Bu belgelerden birini ibraz edemeyen seçmenler ise oy kullanamadı.
Belediyeler ile köy ve mahalle muhtarlarınca düzenlenip onaylanan kimlik bilgileri geçerli kabul edilmedi.
OY VERME SAATLERİ
Oy verme işlemi Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ve Kilis illerinde saat 07.00 itibariyle başladı. Bu illerde oy kullanma, saat 16.00'da sona erdi, bu illerin dışında kalan diğer illerde ise 08.00-17.00 saatleri arasında yapıldı.Ceza infaz kurumları ve tutukevinde oy verme saat 08.00'de başladı ve Yüksek Seçim Kurulu'nca başka bir süre belirlenmemiş ise saat 17.00'de sona erdi.Yüksek Seçim Kurulu, saat 19.00'dan geçerli olmak üzere yayın yasağının kaldırılmasına karar verdi.
OY VERME YERLERİ
Seçim günü sandık kurulu başkanı ve 6 üyesi, en geç saat 05.00 veya 06.00'da göreve başladı. Oy verme yerlerinin çevresi YSK tarafından özel olarak yaptırılan karton paravanlarla kapatıldı. Sandıkların, kapalı oy verme yerinin ve sandık kurulunun yerleştiği yer merkez olmak üzere100 metre yarıçaplı alan "sandık alanı" oldu.
Sandık alanında, ancak sandık kurulu başkan ve üyeleriyle oy vermek üzere gelen seçmenler, siyasi partilerin gözlemcileri, adaylar ve gözlemcileri bulundu.
Seçmen bilgi kağıdı bulunmayıp kütüğe kayıtlı olanlar, ibraz ettikleri kimlik belgeleriyle (nüfus kağıdı, resmi daireler veya iktisadi devlet teşekküllerince verilen soğuk damgalı kimlik kartı, pasaport, ehliyet, evlenme cüzdanı) oy kullandı. Bu belgelerden birini ibraz edemeyen seçmenler ise oy kullanamadı.
Belediyeler ile köy ve mahalle muhtarlarınca düzenlenip onaylanan kimlik bilgileri geçerli kabul edilmedi.
OY VERME SAATLERİ
Oy verme işlemi Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ve Kilis illerinde saat 07.00 itibariyle başladı. Bu illerde oy kullanma, saat 16.00'da sona erdi, bu illerin dışında kalan diğer illerde ise 08.00-17.00 saatleri arasında yapıldı.Ceza infaz kurumları ve tutukevinde oy verme saat 08.00'de başladı ve Yüksek Seçim Kurulu'nca başka bir süre belirlenmemiş ise saat 17.00'de sona erdi.Yüksek Seçim Kurulu, saat 19.00'dan geçerli olmak üzere yayın yasağının kaldırılmasına karar verdi.
OY VERME YERLERİ
Seçim günü sandık kurulu başkanı ve 6 üyesi, en geç saat 05.00 veya 06.00'da göreve başladı. Oy verme yerlerinin çevresi YSK tarafından özel olarak yaptırılan karton paravanlarla kapatıldı. Sandıkların, kapalı oy verme yerinin ve sandık kurulunun yerleştiği yer merkez olmak üzere
Sandık alanında, ancak sandık kurulu başkan ve üyeleriyle oy vermek üzere gelen seçmenler, siyasi partilerin gözlemcileri, adaylar ve gözlemcileri bulundu.
Başka hiç kimse sandık alanına giremedi. Gözlemciler, hangi siyasi partinin veya bağımsız adayın gözlemcisi olduklarını yazılı belge ile kanıtladı.
Adaylar ile gözlemciler, ceza infaz kurumları ve tutukevlerine konulan sandıklarda ise sandık başı işlemlerini izlemek üzere sandık başındaydı. Ancak bu yerlere giriş ve çıkışlarda cezaevi idaresince alınan tedbirlere uyuldu.
GEBE, HASTA, ENGELLİ VE YAŞLILARA ÖNCELİK
Sandık başına giden seçmenler, sandık kurulu önüne kurul başkanı tarafından sıra ile birer birer alındı. Gebeler, hastalar, engelliler ve yaşlılar sırada bekletilmeden oylarını kullanabildi.
Sandık başında, seçmene vereceği oy hakkında müdahale, telkin veya tavsiyede bulunulmasına müsaade edilmedi. Seçmenlerin de oyunu kullandıktan sonra sandık başında kalmasına izin verilmedi.
Yardıma muhtaç ve engelli olanlar ise oylarını birinin yardımıyla kullandılar. Ancak bir seçmenin birden fazla kişiye yardım yapamaması şartı konuldu.
Okuma-yazma bilmeyen seçmenlere, oylarını kullanmaları konusunda başkaları tarafından sandık alanında yardım edilmesi yasaklandı. Bu durumdaki kişilere sormaları halinde sandık kurulu başkanı tarafından belirlenen çerçeve içerisinde açıklamalarda bulunuldu. Sandık başlarında oluşan oy verme kuyrukları sandık kurulunun bir üyesi tarafından sürekli denetlendi.
"EVET" VEYA "TERCİH"
Seçmenler, sandık kurulu başkanından alacakları birleşik oy pusulası ve mühürle kapalı oy verme yerine girdi. Burada oyunu vereceği partinin ambleminin veya bağımsız adayın isminin altındaki yuvarlak içerisine "Evet" veya "Tercih" mührünü basarak, pusulayı zarfa koyarak sandığa attılar.
Seçmenler, oylarını sandığa attıktan sonra sandık seçmen listesindeki isimlerinin karşısını imzaladılar. Mükerrer oy kullanımını önlemek için oyunu kullanan seçmenin sol işaret parmağı çıkmayan boya ile boyandı. Sandık kurulu başkanı oyunu kullananların seçmen bilgi kağıtlarının arkasını imzalayıp mühürledi.
OYLARIN TASNİFİ
Sandıklar, sandık seçmen listesindeki seçmenlerin tamamı oy kullanmış olsalar dahi, oy verme için belirlenen sürelerin bitiminden önce açılmadı.
YSK'nın belirlediği esaslara göre, hangi seçmen tarafından atıldığı belli olacak şekilde imza, mühür veya işaret taşıyan, arkasında sandık kurulu başkanlığının mühürü bulunmayan oy pusulalarının yanı sıra hiçbir yerine "evet" ve 'tercih" mühürü basılmamış oy pusulaları geçersiz sayılacak.
Birden fazla siyasi partiye ayrılan alana basılmış veya taşmış "evet" veya "tercih" mühürlü oy pusulaları da geçersiz olacak.
OY PUSULASI
GEBE, HASTA, ENGELLİ VE YAŞLILARA ÖNCELİK
Sandık başına giden seçmenler, sandık kurulu önüne kurul başkanı tarafından sıra ile birer birer alındı. Gebeler, hastalar, engelliler ve yaşlılar sırada bekletilmeden oylarını kullanabildi.
Sandık başında, seçmene vereceği oy hakkında müdahale, telkin veya tavsiyede bulunulmasına müsaade edilmedi. Seçmenlerin de oyunu kullandıktan sonra sandık başında kalmasına izin verilmedi.
Yardıma muhtaç ve engelli olanlar ise oylarını birinin yardımıyla kullandılar. Ancak bir seçmenin birden fazla kişiye yardım yapamaması şartı konuldu.
Okuma-yazma bilmeyen seçmenlere, oylarını kullanmaları konusunda başkaları tarafından sandık alanında yardım edilmesi yasaklandı. Bu durumdaki kişilere sormaları halinde sandık kurulu başkanı tarafından belirlenen çerçeve içerisinde açıklamalarda bulunuldu. Sandık başlarında oluşan oy verme kuyrukları sandık kurulunun bir üyesi tarafından sürekli denetlendi.
"EVET" VEYA "TERCİH"
Seçmenler, sandık kurulu başkanından alacakları birleşik oy pusulası ve mühürle kapalı oy verme yerine girdi. Burada oyunu vereceği partinin ambleminin veya bağımsız adayın isminin altındaki yuvarlak içerisine "Evet" veya "Tercih" mührünü basarak, pusulayı zarfa koyarak sandığa attılar.
Seçmenler, oylarını sandığa attıktan sonra sandık seçmen listesindeki isimlerinin karşısını imzaladılar. Mükerrer oy kullanımını önlemek için oyunu kullanan seçmenin sol işaret parmağı çıkmayan boya ile boyandı. Sandık kurulu başkanı oyunu kullananların seçmen bilgi kağıtlarının arkasını imzalayıp mühürledi.
OYLARIN TASNİFİ
Sandıklar, sandık seçmen listesindeki seçmenlerin tamamı oy kullanmış olsalar dahi, oy verme için belirlenen sürelerin bitiminden önce açılmadı.
YSK'nın belirlediği esaslara göre, hangi seçmen tarafından atıldığı belli olacak şekilde imza, mühür veya işaret taşıyan, arkasında sandık kurulu başkanlığının mühürü bulunmayan oy pusulalarının yanı sıra hiçbir yerine "evet" ve 'tercih" mühürü basılmamış oy pusulaları geçersiz sayılacak.
Birden fazla siyasi partiye ayrılan alana basılmış veya taşmış "evet" veya "tercih" mühürlü oy pusulaları da geçersiz olacak.
OY PUSULASI
Çekilen kura sonucu siyasi partiler, birleşik oy pusulasında sırasıyla; Aydınlık Türkiye Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi, Saadet Partisi, İşçi Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Halkın Yükselişi Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Genç Parti, Demokrat Parti, Liberal Demokrat Parti, Milliyetçi Hareket Partisi, Adalet ve Kalkınma Partisi, Emek Partisi ve Türkiye Komünist Partisi olarak yer aldı.
İlk kez bağımsız adayların isimleri de birleşik oy pusulasında bulunuyor. YSK bu nedenle oy pusulalarının alta ve yana doğru genişletilmesine karar verdi. Pusulaların üst bölümünde siyasi partilere, alt ve yan bölümlerinde bağımsız adayların isimlerine yer verildi.
Bağımsız adayların da oy pusulasında yer alması, bazı siyasi partilerin bazı seçim çevrelerinde seçime girmemesi nedeniyle 85 seçim çevresi için farklı oy pusulası bastırıldı. Bağımsız aday sayısı fazla olan illerde büyük zarflar, diğer illerde normal boyuttaki zarflar kullanıldı.
TUTUKLULARIN OY KULLANMASI
Bugün ceza infaz kurumları ve tutukevlerine de sandık konuldu. Sandığın konulduğu yer, cezaevi idaresinin de görüşü alınarak, ilgili ilçe seçim kurulu başkanının nezaretinde belirlendi.
Tutuklular, yeterli güvenlik tedbiri alındıktan sonra, ceza infaz kurumları ve tutukevi idaresinin belirleyeceği bir düzen içinde oy kullanacakları sandık bölgesine götürüldü.
Tutukluların serbest ve gizlilik içinde oylarını kullanmaları sandık kurulu tarafından sağlandı. Ceza infaz kurumlarına, tek bir tutuklu bulunsa dahi sandık konuldu.
Ancak, kimin kime oy verdiği ortaya çıkacak sayıda az tutuklunun oy kullandığı sandıklardaki oylar yerinde açılmayıp, yakındaki bir sandıkta kullanılan oylar arasına karıştırıldı.
SONUÇLAR NASIL BELİRLENECEK?
İlk kez bağımsız adayların isimleri de birleşik oy pusulasında bulunuyor. YSK bu nedenle oy pusulalarının alta ve yana doğru genişletilmesine karar verdi. Pusulaların üst bölümünde siyasi partilere, alt ve yan bölümlerinde bağımsız adayların isimlerine yer verildi.
Bağımsız adayların da oy pusulasında yer alması, bazı siyasi partilerin bazı seçim çevrelerinde seçime girmemesi nedeniyle 85 seçim çevresi için farklı oy pusulası bastırıldı. Bağımsız aday sayısı fazla olan illerde büyük zarflar, diğer illerde normal boyuttaki zarflar kullanıldı.
TUTUKLULARIN OY KULLANMASI
Bugün ceza infaz kurumları ve tutukevlerine de sandık konuldu. Sandığın konulduğu yer, cezaevi idaresinin de görüşü alınarak, ilgili ilçe seçim kurulu başkanının nezaretinde belirlendi.
Tutuklular, yeterli güvenlik tedbiri alındıktan sonra, ceza infaz kurumları ve tutukevi idaresinin belirleyeceği bir düzen içinde oy kullanacakları sandık bölgesine götürüldü.
Tutukluların serbest ve gizlilik içinde oylarını kullanmaları sandık kurulu tarafından sağlandı. Ceza infaz kurumlarına, tek bir tutuklu bulunsa dahi sandık konuldu.
Ancak, kimin kime oy verdiği ortaya çıkacak sayıda az tutuklunun oy kullandığı sandıklardaki oylar yerinde açılmayıp, yakındaki bir sandıkta kullanılan oylar arasına karıştırıldı.
SONUÇLAR NASIL BELİRLENECEK?
Gümrük kapılarında kullanılan oylar, Türkiye barajının belirlenmesinde ve her seçim çevresinde etkili olacak.
YSK'nın belirlediği esaslara göre, seçim sonuçlarının belirlenmesinden önce Türkiye genelindeki toplam geçerli oylar tespit edilecek.
Bu oylara gümrük kapılarında kullanılan toplam geçerli oylar eklenecek. Bu şekilde belirlenecek toplam oy sayısının yüzde 10'unu aşan siyasi partiler, milletvekili çıkarmaya hak kazanacak.
CNNTURK - 22 TEMMUZ 2007 PAZAR
YSK'nın belirlediği esaslara göre, seçim sonuçlarının belirlenmesinden önce Türkiye genelindeki toplam geçerli oylar tespit edilecek.
Bu oylara gümrük kapılarında kullanılan toplam geçerli oylar eklenecek. Bu şekilde belirlenecek toplam oy sayısının yüzde 10'unu aşan siyasi partiler, milletvekili çıkarmaya hak kazanacak.
CNNTURK - 22 TEMMUZ 2007 PAZAR
