Savaşın üzerinden yaklaşık 40 gün geçmesine rağmen, ABD’nin Irak’ı yeniden yapılandırma konusunda başarı kazanamadığı gibi, ülkeyi kaosla yüz yüze bırakmayı sürdürdüğü belirtiliyor. Lexington Enstitüsü uzmanlarından Loren Thompson, ABD’nin Irak’ı yeniden yapılandırma çalışmalarının “fiyaskoya’’ dönmek üzere olduğunu söyledi. ABD Savunma Bakanlığı’nı görevin ne kadar kapsamlı olduğunu öngörememekle suçlayan Thompson, “Irak’ta kazanılan askeri zafer ne kadar başarılıysa, yeniden yapılandırma çalışmalarının o kadar yetersiz olduğunu’’ belirtti. Savunma Bakanı Donald Rumsfeld önceki gün New York Times’a yaptığı açıklamada, “Kimse suç oranı, altyapının kırılganlığı ve siyasi güçlerin bölünmüşlüğüyle karşılaşmaya hazır olamazdı. Bunun nasıl sona ereceğini bilemezdik.’’ ifadelerini kullanmıştı. Rumsfeld’in bu sözlerini yorumlayan Amerikalı uzman, aslında Savunma Bakanlığı’nın Irak’ta savaş sonrasıyla ilgili bir planı bulunduğunu belirtti.
Savaştan önce tanımlandığı üzere, söz konusu plan, Irak petrol sanayi ve ekonomisini hızla yoluna koymak, “özgür Iraklıların tavsiyesiyle’’ Amerikan kontrolü altında geçici bir idare oluşturmak ve Baas Partisi’nin orta düzeydeki yetkilileriyle bu idareyi işler hale getirmekti. Ülkeyi işler hale getirmek için düzenin hüküm sürmesinin nasıl sağlanması gerektiğinin göz ardı edildiğini belirten Thompson, ‘Sanıyorum Başkan Bush’un Savunma Bakanlığı, ordunun bütün görevleri yerine getirmeye yetkin olmadığını kabul etmedi ve küçük bir kuvvetle düzeni sağlayabileceklerini sandı.’ dedi.
Önceki gün Washington Post’ta çıkan bir analizde de ABD’nin Haiti, Somali, Balkanlar ve Afganistan operasyonlarından ders almadığı öne sürüldü. ABD’nin Irak’ta sadece su, elektrik ve bazı temel sağlık hizmetleri gibi temel ihtiyaçları gidermede küçük çaplı başarılar elde ettiği vurgulanan analizde özellikle savaş sonrası yağmalama ve düzensizliğin hesaba katılmadığı belirtiliyor. Saddam rejimi döneminde sadece Bağdat’ta asayiş 30 bin polisle sağlanırken, ABD’nin bu kentte 1800 polis gücünün olduğu ifade ediliyor. Uzmanlar, Irak’ı yeniden yapılandırmakta başarısız kalan ABD’nin bölgeyi de uzun vadeli yeni gerginliklerle yüz yüze bırakabileceği ifade ediliyor.
ZAMAN 21.05.2003