Başını kapatan kadınların aylık hane halkı geliri 300 milyonlarda sürünürken, başı açıkların ortalama hane halkı geliri 1 milyara yakınmış. Ayrıca eğitim düzeyi yükseldikçe türban karşıtlarının oranı da artıyormuş.
Her şey ne kadar açıkmış: Türban sorunu denen sorun cahillikten ve yoksulluktan kaynaklanıyormuş işte. Ve her sorunda olduğu gibi, çözümü de elbette eğitimden ve kalkınmadan geçiyormuş! Bu kadar basmakalıp ve bu kadar bayat bir sonucun heyecanla karşılanması ve yorummuş gibi sunulması da bana çok garip geldi doğrusu... Tespit sadece bayat değil, aynı zamanda yanlış...
Çünkü bu olayın üzerinde biraz düşünmüş herkes bilir ki, adına “türban olayı” denilen olayın bizatihi kendisi, bu genellemeye karşı bir tepkinin ifadesidir. Yani türban dediğimiz baş örtme şekli, tam da bu formülasyona; yoksulluk cehalet ve dindarlığın ayrılmaz bir üçlü olarak algılanışına bir tepki olarak doğmuştur.
On yıllardır oluşturulan şablonun bozulup yoksul ya da cahil olmayan bir dindar kesimin ortaya çıkışıdır türban. Ve eğer bir simgeyse, onların kendilerini “yoksul ve cahil” anneannelerinden ayırmak için taktıkları bir simgedir. Yeni bir kesim; hem okumuş ve varlıklı hem de dindar bir kesim oluşturma iradesidir. Bu kesimin de yardımıyla muhafazakar-dindar kesimin sosyal hiyerarşide kendine biçilen yeri değiştirmeye çalışmasıdır.. Tesettürün, genel olarak bakıldığında yoksulluk ve cahillikle at başı giden bir fenomen olduğu ne kadar gerçekse, türbanın bu fenomenden bir sapma olduğu da o kadar gerçektir.(...)
İşin bir başka garip yanı da şu ki, örtünmeyi cehalet ve yoksullukla özdeşleştirenler ne kadar rencide edici olduklarının farkında bile değiller.. Bunu yapmakla tesettürü eğitimle ve refahla birlikte azalacak ya da ortadan kalkacak bir “hastalık” ya da -hadi daha hafif söyleyelim - düzelecek kötü bir alışkanlık gibi gördüklerini en kabasaba biçimiyle ortaya koymuş oluyorlar. Hani nasıl, toplumlar zenginleşip eğitim düzeyi yükseldikçe dişlerini daha çok fırçalıyor, daha sık banyo yapıyorsa, başlarını da daha çok açacaklar. Ve toplum iyice zenginleşip eğitildiği vakit tesettürlü kimse de kalmayacak... İşte tam bunu söylüyor, ama bir yandan da hala “çözüm”den bahsediyorlar.
Oysa bana kalırsa, türban takmak her yaştan ve sosyo kültürel gruptan kadının yapabileceği dinsel bir tercih değil de; insanın okumasıyla, cahillikten ve yoksulluktan kurtulmasıyla “düzelecek” bir gerilik gibi ortaya koyulduğu sürece, sorunun çözümüne yaklaşmamız bile mümkün değil.
(VAKİT, 04.06.2003)
Türban’da bayat tespit!







