BBC'nin 'Muhabir/Correspondent' dizisinin bir parçası olan program aslında, dünyanın tek nükleer rehinesi olan Mordehay Vanunu üstüneydi. Mart ayında BBC 2'de 19.15'te yayımlanması programlanmıştı. Ancak, Azor Adaları'ndaki Bush/Blair zirvesi haberleri gerekçe gösterilerek yayımlanmamış, dizinin yapımcılarının büyük tepki göstermesi üzerine 'prime time' olmayan 23.20'de yayına sokulmuştu. Cumartesi günü tekrarlandı. Olenka Frenkiel'in hazırladığı programda, Mordehay Vanunu'nun izinde, İsrail'in nükleer çalışmaları; bir zamanlar Vanunu'nun da çalıştığı Dimona Nükleer Merkezi'nin faaliyetleri; bu merkezin Knesset denetiminde olmayıp sadece başbakana bağlı çalışması ve bu merkezde çalışanların 100'den fazlasının radyasyon nedeniyle nasıl hastalandıkları gözler önüne seriliyordu. Kimse konuşmak istemiyordu. Hastalar, İsrail Gizli Servisi tarafından susturuluyor ve 'Akıbetiniz Vanunu'ya benzer' diye tehdit ediliyordu. İsrail'in nükleer çalışmalarını da yürüten kahramanı, general Yakov'un emekli olduğunda 'Hayat Hikâyem' adı altında anılarını yayımlayıp, İsrail'in nükleer programını açık etmesiyle nasıl vatan hainliği mertebesine indirildiği, 2 yıl ev hapsine mahkûm edildiği de programda yer alıyordu. 3 yıl önce İsrailli Araplardan meclis üyesi bir milletvekilinin büyük tabuyu yıkarak Knesset'te, İsrail'in nükleer silahları hakkında yaptığı konuşmanın nasıl engellendiği de sergileniyordu. Ayrıca İsrail'in 2000 Şubat'ında Gazze'de, Filistinlilere karşı, biyolojik gaz kullandığı da iddia ediliyordu. İsrail her türlü ulusal ve uluslararası denetim dışında 1967 yılında Nixon ve Golda Meir arasında imzalanan anlaşma uyarınca nükleer ve biyolojik silahlara yönelik faaliyetini sürdürüyor. BBC sık sık İsrail'in Filistinlilere karşı biyolojik silah kullandığını dile getiriyor. İsrail hükümeti onları antisemitizmle suçluyor. Bu arada ABD ve Birleşik Krallık, bir türlü bulunamayan nükleer ve biyolojik silahları gerekçe ederek Irak'ı işgal ediyor; İran'ı ve Kuzey Kore'yi tehdit ediyor; Ortadoğu'yu kan gölüne çeviriyor.
İsimsiz mahkûm Vanunu
Mordehay Vanunu, İsrail'in nükleer tesisi Dimona'da 1976 yılından 1985 yılına kadar teknisyen olarak çalıştı. Fabrikanın gizlice nükleer silah ürettiğini saptadı. 1986 yılında Londra'da yayımlanan Sunday Times gazetesine İsrail'in nükleer silah programını belgeler ve fotoğraflarla açıkladı. Kanıtları, o tarihte İsrail'in, meclisinin ve vatandaşlarının bilgisi dışında 200 adet nükleer silah başlığı depoladığını ortaya koyuyordu. Eylül 1986'da, daha Sunday Times haberi yayımlamadan, Mordehay Vanunu, Mossad'ın bir kadın ajanı tarafından baştan çıkarılıp Londra'dan Roma'ya getirildi. Roma'da kaçırıldı, ilaçla uyutuldu ve İsrail'e götürüldü. Gizli bir mahkemede 'ihanet' ve 'casusluk' suçlamalarıyla 18 yıla mahkûm edildi. Hiçbir para almamış, hiçbir yabancı ülkeyle teması olmamıştı. 1998 yılına kadar ailesi, avukatı ve bir din adamı ile ekran aracılığıyla, nadiren yapabildiği görüşmeler dışında tecritte tutuldu. Mart 1998'de tecrit cezası, İsrail'in güvenliğine artık bir tehdit oluşturmadığı gerekçesiyle sona erdirildi; ancak af talebi suçlu olduğunu kabul etmediği için reddedildi. "Bütün bölgeyi tehdit eden nükleer silahlanmayı açığa çıkarmak için özgürlüğümü feda ettim ve hayatımı tehlikeye attım. İsrail vatandaşlarının ve bölge halklarının çıkarı için çalıştım."
Vanunu'nun cezasının bitimine 1 yıl kalmış olmasına rağmen serbest bırakılması beklenmiyor. Duruşmaları gizli sürdürülüyor. Serbest kalma talepleri reddediliyor. Vanunu, Iraklı olsaydı, Batı dünyası onu kahraman ilan ederdi. Nobel Barış ödülüne bile aday gösterilirdi. Ama Mordehay Vanunu, Iraklı değil. O, ABD'nin stratejik müttefiki olan İsrail'in nükleer silahlanma programını açıklayan İsrail vatandaşı bir Yahudi.
RADİKAL - Murat Çelikkan, 02/07/2003
İsrail ve BBC
