Emniyetten nüfus müdürlüğüne, sigorta müdürlüklerinden milli eğitim müdürlüklerine, sanayi ve ticaret il müdürlüklerine kadar hemen her kamu kurumunda, işlemler karşılığında, bünyesindeki dernek ile vakıflar adına yardım toplanıyor.
Vergi gelirlerinin ortalama yüzde 80'ini iç ve dış borç faizi ödemelerine ayıran devlet, kamu kurum ve kuruluşlarına kaynak aktaramayınca işlemler karşılığında ''bağış toplamak'' her alanda yaygınlaştı. Yurttaş, yasal dayanağı olmadığı halde ''bağış'' yapmadan artık neredeyse hiçbir kamu kurum ve kuruluşunda iş yaptıramıyor. Emniyetten nüfus müdürlüğüne, sigorta müdürlüklerinden milli eğitim müdürlüklerine, sanayi ve ticaret il müdürlüklerine kadar hemen her kamu kurumunda, işlemler karşılığında, bünyesindeki dernek ile vakıflar adına ''yardım toplanıyor''.
Örneğin, sigorta müdürlüklerinde herhangi bir işlem yaptıranlar ''Pendik Sigorta Müdürlüğü Koruma ve Hizmetlerini Geliştirme Derneği'' ne, sanayi ve ticaret müdürlüklerinden işlem yaptıranlar ''Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Teşkilatını Güçlendirme Vakfı'' na 10 milyon lira, emniyet müdürlüklerinde işlem yaptıranlar çeşitli derneklere en az 5 milyon lira, nüfus müdürlüklerinde herhangi bir işlem yaptıranlar ''Nüfus Hizmetlerini Güçlendirme Vakfı İnşaat, Taahhüt, Ticaret ve Sanayi İşletmesi'' adına 5 milyon lira ''bağış yapmak'' zorunda kalıyor. Anayasada ve çok sayıda yasada düzenlenen ''kamusal mal ve hizmetlerin önkoşula bağlanmadan verilmesi gerektiği'' yönündeki öngörüye ters düşen bu uygulamayla vergilerle zaten ödenen bedeller bir kez daha yurttaşa yükleniyor. Örneğin, Kadıköy İlçe Emniyet Müdürlüğü ve Bağlı Karakollarını Yaptırma Yaşatma Derneği'ne ait ''bağış'' makbuzlarında şu açıklama yapılıyor:
''Kadıköy İlçe Emniyet Müdürlüğü karakol ve ekiplerine ait hizmet binaları ve araçlarının tamir ve bakımı, yenilerinin alımı, PTT giderlerinin karşılanmasına Kadıköy Kaymakamlığı'nın 06.11.2000 tarih ve 10/40 Sayılı onayı ile izin verilmiştir.'' Oysa, kamunun hizmet binaları, araçların tamiri, bakımı, yenilerinin alımı gibi gereksinmelerin yurttaştan toplanan vergilerle karşılanması gerekiyor.
Kamu kurum ve kuruluşlarında, makbuz üzerinde ''alınan bağışın miktarı ve dernek ya da vakfın kaşesi'' dışında bir bilgi bulunmazken kamu yararı adına faaliyet gösteren Tüketici Koruma Derneği'ne (TükoDer) ''bir adet gelir makbuzunda, ödeme yapanın baba adının eksik olduğu'' gerekçesiyle dava açıldı.
TükoDer dava açacak
Kadıköy 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nde süren dava, derneğe yönelik bir ''ihbar'' üzerine yapılan aramadan sonra kesilen para cezasının ödenmemesi üzerine açıldı. Davada, TükoDer yönetim kurulu üyelerine 143 milyon liradan toplam 1 milyar 400 milyon lira para cezası ödemesi talep edildi.
TükoDer Başkanı Mehmet Sevim , ''Maliye Bakanlığı Dernek Gelirleri Alındı Belgesi'' üzerinde ''baba adı eksik diye dava açan devletin dönüp kendine bakması'' gerektiğini belirterek ''zorunlu bağışı'' ayrı bir dava konusu yapacaklarını söyledi. Sevim, yeni Tüketici Yasası'nın ''ayıplı mal ve hizmetlerle ilgili hükmüne'' dayanarak artık kamunun ''ayıplı hizmet üretmesinin'' önüne geçilmesini talep edeceklerini dile getirdi. TükoDer'in gelir sağlamak amacıyla dava konusu yapılan olayda olduğu gibi kitap basmak, satmak ve her türlü faaliyeti yapmasının yasal olduğunu ifade etti.
CUMHURİYET / 07.07.2003
Adı bağış, ödenmesi zorunlu







