ABD Başkanı'nın imzaladığı kararname CIA'ya terör zanlılarının dini inançlarını aşağılamayı ve cinsel tacizde bulunmayı yasaklarken, eleştirilen bazı tekniklerin devamına imkân sağlıyor.
ABD Başkanı George W. Bush, önceki gün terör şüphelilerinin sorgulanma tekniklerini yeniden düzenleyen bir kararnameyi imzalayarak merkezi haberalma örgütü CIA'nın uluslararası çapta tepki toplayan ve tartışma yaratan bazı sorgulama tekniklerini yasakladı.Cinsel taciz ve dini inançların aşağılanmasını yasaklayan, ancak yine de şüphelilerin sert bir şekilde sorgulanmasına kapıyı aralık bırakan kararname, içerdiği her yöne çekilebilecek belirsiz ifadeler nedeniyle insan hakları grupları tarafından eleştirildi.
Kararnamede, terör şüphelilerine zalimce ve insanlık dışı muamele yapılması yasaklanıyor. Fakat bu tür tekniklerin neler olduğu açıklanmıyor. Kararnameyle ilgili bilgi veren yetkililer, yeni duruma göre CIA'nın hangi sorgu tekniklerini kullanabileceği konusunu da gizli tuttular.
Kararnamede, terör şüphelilerine zalimce ve insanlık dışı muamele yapılması yasaklanıyor. Fakat bu tür tekniklerin neler olduğu açıklanmıyor. Kararnameyle ilgili bilgi veren yetkililer, yeni duruma göre CIA'nın hangi sorgu tekniklerini kullanabileceği konusunu da gizli tuttular.
Eski düzenlemede CIA'nın şüphelileri uykusuz bırakma, psikolojisini bozarak kafasını karıştırma, uzun sürelerle ve fiziki rahatsızlık verecek ölçüde aşırı sıcak ve soğuğa maruz bırakma, stres pozisyonunda tutma ve "su boca etme" adı verilen ve boğulma korkusu yaratarak ölümlere neden olduğu için büyük tepkiye yol açan teknikler kullandığı ileri sürülüyordu.
Bush'un imzaladığı kararnamede ise şüphelilerin yeme içme, giyinme, aşırı sıcak ve soğuktan korunma ve tıbbi bakım görmesi gibi temel ihtiyaçlarının karşılanması isteniyor. Ancak eski düzende yer alan suyla sorgu tekniğine yine izin verilip verilmediği konusu açıklığa kavuşmadı. Bir yetkili de kararnamede uykunun temel ihtiyaçlar arasında sayılmadığını söyledi.
5 sayfalık kararname terör şüphelilerine ABD yasaları ve uluslararası sözleşmelerde bulunan birçok koruyucu hüküm getiriyor. Buna göre sorguda şu eylemlerde bulunulması yasak:
• Zanlıların ölümü ve sakat kalmasına yol açabilecek şiddet uygulanması.
• Cinsel taciz.
• Dini inançların aşağılanması.
Kararname şüphelilerin aileleri ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi ile görüşmelerine izin vermiyor. CIA Başkanı Michael Hayden ise kararnamenin CIA'nın sorgu müfettişlerine, haklarında yapılacak suçlamalar karşısında yeni yasal koruma hakları verdiğine işaret etti.
5 sayfalık kararname terör şüphelilerine ABD yasaları ve uluslararası sözleşmelerde bulunan birçok koruyucu hüküm getiriyor. Buna göre sorguda şu eylemlerde bulunulması yasak:
• Zanlıların ölümü ve sakat kalmasına yol açabilecek şiddet uygulanması.
• Cinsel taciz.
• Dini inançların aşağılanması.
Kararname şüphelilerin aileleri ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi ile görüşmelerine izin vermiyor. CIA Başkanı Michael Hayden ise kararnamenin CIA'nın sorgu müfettişlerine, haklarında yapılacak suçlamalar karşısında yeni yasal koruma hakları verdiğine işaret etti.
İnsan Hakları Gözlem Grubu, kararnamenin işkence yasağı için çizdiği çerçevenin fazla önemli olmadığını, esas önemli olanın CIA bürolarına gönderilen gizli kılavuz olduğunu savunarak Bush'u eleştirdi.
MİLLİYET 22.07.2007
