Tek süpergüç kalan ABD, 11 Eylül sonrasında uluslararası hukuku hiçe sayarak Afganistan ve Irak'a yaptığı müdahalelerin ardından duracağa benzemezken, AP 'Dünya Amerikan deviyle birlikte yaşamaktan endişeli' başlığıyla küresel rahatsızlığı analiz etti. Barry Renfrew'in, "Tarihte Roma'dan Çin'e, 'üstünde güneş batmayan' Britanya sömürgeciliğine, hiçbir devlet 21'nci yüzyılın başındaki ABD kadar yeryüzüne hâkim olmamıştı" diye başladığı analizde, siyasetbilimcilerle eski devlet adamları tüm dünyanın
Amerika'nın arka bahçesi haline gelmesinden duyulan endişeyle ilgili görüşlerini aktardı.
Clinton döneminin ABD Dışişleri Bakanı Yardımcısı James Rubin, "Pek çok kişi ABD'yi milli çıkarlarından başka hiçbir yasa ya da anlaşmayı tanımayan, kontrol dışı bir süpergüç olarak görüyor" değerlendirmesini yaptı. Irak savaşının yol açtığı Transatlantik çatlağınden ses veren Fransız parlamenter Axel Poniatowski de "Sadece kimseye ihtiyacı olmayan ve canının istediği politikayı uygulayan devasa bir süpergücün bulunduğu bir dünyada yaşamak beni endişelendiriyor" dedi.
Her yerde ABD askeri
Bush yönetimi, küresel ısınmanın önüne geçmeyi hedefleyen Kyoto Anlaşması'nı reddetti, ABD vatandaşlarının Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde yargılanmasının önüne geçti ve pek çok silahsızlanma anlaşmasından çekildi.
Amerikan askeri gücü gezegende adeta cirit atıyor ve diğer ülkelerin gücünü anlamsız kılıyor. Amerikan kültürü sinema, televizyon ve internet aracılığıyla dünyanın en ücra köşelerini fethediyor. ABD'nin müttefikleri bile bu gücün daha nelere kadir olacağından korkuyor. ABD Başkanı Bush'u ülkesinde popüler yapan basit ve doğrudan söylemi, Savunma Bakanı Donald Rumsfeld'in küstah ve başka görüşleri elinin tersiyle iten açıklamaları yurtdışında dehşet yaratıyor.
ABD yönetiminin bir numaralı müttefiki olan Britanya'da muhalefetteki Liberal Demokratların liderlerinden Menzies Campbell "Hepimiz Bush'tan rahatsızız. Bizim Amerikan yanlılığımız Bush yönetimi yüzünden ağır darbe aldı" diyor. Amerikan karşıtlığının yoğun olduğu Malezya'nın 'The New Straits' gazetesi ise "Washington'daki zorba ve küstahlar insanların haklarının Tanrı'dan değil Sam Amca'dan geldiğine
inanıyor" ifadelerini kullandı.
Vietnam dönemi gibi
Dünya çapında 1960'larda ve Vietnam Savaşı'nda da benzeri bir Amerikan karşıtlığının ortaya çıktığını ve bu dönemin simgesinin Eugene Burdick'in 1958 tarihli 'Çirkin Amerikalı' kitabı olduğu hatırlatıldı. Hortlayan 'Çirkin Amerikalı' imgesi şimdi küresel çapta hemen her yazı ve konuşmaya damga vuruyor. ABD'nin İkinci Dünya Savaşı sonrası kurduğu BM gibi uluslararası kurumları ve ittifakları kendi elleriyle yıktığına dikkat çeken Alman Dış İlişkiler Konseyi uzmanlarından Ulrike Guerot,
"Amerikalıların bize danışmaya gereksinimi olduğunu, kendilerinin dünyanın sadece bir parçası olduğunu görmeleri gerek" vurgusu yaptı.
Gelgelelim ABD-Britanya koalisyonu pek iyimser. Rubin aslında terörizm, kitle imha silahları, suçla mücadelede ABD ile dünyanın geri kalanının çıkarlarının birleştiğine dikkat çekerken, "ABD bu tehditlere karşı harekete geçerse, dünya daha iyi bir yer olur" görüşünde. Herkesin muazzam gücü ve refahı nedeniyle ABD'ye kafayı taktığını düşünen Britanya Dışişleri Bakanı Jack Straw da "Moda olan bu Amerikan karşıtlığı her şeye uyan bir parodi" dedi.
Radikal 14.7.2003
Herkesin korkusu Amerika
