Türkiye'nin giderek bozulan sağlık sisteminden küçük notlar yalnızca. Kendi gelir grubundaki ülkeler içinde sağlığa en az pay ayıran ülke olan Türkiye'de koruyucu sağlık hizmetlerine ise bunun ancak binde 1'i ayrılıyor.
Hastalıklardan korunmada en ucuz ve etkin yöntem olan koruyucu sağlık hizmetlerini önemsemeyen Türkiye'de, 12-23 aylık bebeklerin yüzde 54.3'ü tam aşılı değil ve oran giderek artıyor. Türkiye hâlâ ishalden çocuk ölümlerinin görüldüğü bir ülke. Bir yaş altı bebek ölümleri İran'dan bile yüksek. Gaziantep gibi büyükşehir olan bir ilin ilçesindeki sağlık ocağında personel olmadığı için hamile bir kadın yaşamını yitirebiliyor.
Bütçeden sağlığa ayrılan pay devede kulak gibi; yüzde 2.4. İngiltere'de bir hekimin yıllık geliri 110 bin dolar, Türkiye'de ise 750 milyon lira. Hastanelerin durumu ise içler acısı...
Sağlık hizmetleri için ayrılan kaynakların yetersizliği, ulusal bir sağlık politikasının olmayışı Türkiye'nin sağlığının giderek kötüleşmesine neden oluyor. Genel bütçeden sağlığa ayrılan yüzde 2.4'lük dilimin yüzde 65'i doğrudan hastanelere aktarılıyor. Bütçesinin neredeyse tamamını da tedavi hizmetlerine ayıran Türkiye'de, kurumların yetersizlikleri ise herkesçe dile getiriliyor. Türkiye'de 10 bin kişiye 25.8 hasta yatağı düşerken bu rakam ABD'de 53, Almanya'da 87, Arjantin'de 48, Avusturya'da 107, Belçika'da 83, Brezilya'da 35, Özbekistan 124.
Türk Tabipleri Birliği'nin yayımladığı Yeni Bin Yılın Başında Türkiye Sağlık Sektörünün Durumu adlı kitapçıkta, özel hastanelerin sayısındaki artışa karşın verdikleri yataklı tedavi hizmetleri oldukça düşük. Özel hastaneler toplam poliklinik hizmetlerinin yüzde 3'ünü, toplam doğumların yüzde 8.9'unu, toplam ameliyatların yüzde 10.3'ünü gerçekleştiriyor. Yatak doluluk oranı Sağlık Bakanlığı hastanelerinde yüzde 58.5, SSK hastanelerinde yüzde 69.6, üniversite hastanelerinde yüzde 72.7, özel hastanelerde ise yüzde 26.2.
Sağlık ocakları yetersiz
Kentsel kesimde her 20 bin kişiye, kırsal kesimde ise 5 bin kişe bir sağlık ocağı düşmesi gerekirken Türkiye'deki toplam sağlık ocağı sayısı 6 binde kalıyor. Sağlık ocaklarının çoğunun binası kendisine ait değil, yüzde 12'sinde hekim, köy sağlık evlerinin yüzde 66'sında ebe yok. Birinci basamağın en kötü olduğu Marmara'da, sağlık ocağındaki bir pratisyen hekim 7 bin 614, bir ebe 5 bin 198, bir sağlık memuru da 20 bin 413 kişiye hizmet vermek zorunda. İngiltere'de birinci basamakta çalışan bir hekimin yıllık geliri 110 bin dolar civarındayken Türkiye'de pratisyen hekim 750 milyon lira civarında alıyor.
Çocuk ve bebek ölümleri
Avrupa ülkeleri arasında çocuk ve bebekleri en çok ölen ülke Türkiye. Türkiye'de 5 yaş altı çocuk ölüm hızı binde 48'dir. Kişi başı ulusal geliri bin doların altında olan Arnavutluk, Azerbaycan, Ermenistan, Makedonya, Gürcistan, Honduras, Nikaragua gibi ülkelerde çocuk ölüm hızı Türkiye'den daha düşük. Türkiye'de sağlık hizmetlerine ulaşmada bölgeler arası farklar da oldukça fazla. Gebeliği boyunca doğum öncesi herhangi bir tıbbi bakım almamış annelerin oranı Doğu'da yüzde 61 iken Batı'da yüzde 14'tür. Doğu'da doğumların yüzde 54'ü evde gerçekleşmektedir, bu oran Batı'da yüzde 13'tür.
Doğu'da 12.23 aylık çocukların ancak yüzde 23'ü, Batı'da ise 50'si tam aşılıdır. Doğu'da çocukların yüzde 17'sinde, Batı'da ise yüzda 4'ünde beslenme bozukluğu bulunmaktadır.
Cumhuriyet 16.7.2003
10 bin hastaya 25 yatak







