Yılbaşından itibaren sokak aydınlatmaları için harcanan elektriğin parasını belediyeler ve il özel idareleri; ibadethanelerde kullanılan elektriğin parasını ise müftülükler ödeyecek.
23 Mayıs 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu kararı, 1 Ocak 2003 tarihinden itibaren yürürlüğe girerken, belediyeler yeni hükümetten uygulamanın durdurulmasını, aksi takdirde Türkiye’nin karanlığa gömüleceğini savunuyor.
Yeni karara göre, belediye sınırları içerisindeki sokak aydınlatma giderleri belediyelere, plan dışında kalan yerlerdeki aydınlatma giderleri özel idare müdürlüklerine ve Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı ibadethanelerin genel aydınlatma giderleri de il müftülüklerine fatura edilecek. Belediyeler, “ek yük getirecek” gerekçesi ile uygulamaya karşı çıkarken, Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ) Genel Müdürlüğü ise il müdürlükleri aracılığı ile tüm belediyeler, il özel idare müdürlükleri ve müftülüklere birer yazı göndererek, 2003 yılı bütçelerine aydınlatma giderleri için ödenek ayrılması konusunda gerekli hassasiyetin gösterilmesi uyarısında bulundu.
‘Anayasa’ya aykırı’
Türk Belediyeler Birliği Başkanı ve Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Aytaç Durak, yeni hükümetten mevcut uygulamanın durdurulmasını istedi. Durak, Anayasa’nın 127’nci maddesine göre devletin belediyelere, karşılığını vermek şartıyla ek görevler yükleyebileceğine dikkat çekerek, “Ancak devlet tek taraflı olarak şunu da öde, diyemez. Verdiği görevin karşılığını vermek zorundadır. Burada Anayasa’ya uygunluğun, hukukun genel kurallarının yerine getirilmesi lazım. Bu nedenle yeni hükümetten bu uygulamanın düzeltilmesini istiyoruz. Aksi halde belediyelerin 2003 yılı bütçelerine böyle bir ödenek koymaları mümkün değil. Önce Anayasa’ya uygunluk sağlanmalıdır. Hükümetten de bu yanlışın düzeltilmesini bekliyoruz.” açıklamasını yaptı. Marmara ve Boğazları Belediyeler Birliği ve Büyükçekmece Belediye Başkanı Hasan Akgün ise, sokak, cadde ve parklardaki aydınlatmanın parasını belediyelere ödetmenin yanlış olduğunu söyledi. 1991 yılından bu yana belediyelerin gelirlerinin kısıldığına vurgu yapan Akgün, yeni hükümetten kararın iptalini beklediklerini kaydetti. Akgün, “Aksi halde, bütün Türkiye’de şarterleri kapatacağız. Türkiye karanlıkta kalır. Cadde ve sokakları aydınlatırken bize sormadılar. Şimdi bunların parasını ödeyin deniyor. Tayyip Bey’in daha önceden sözü var; uygulamanın kaldırılacağı yönünde. Bunu bekliyoruz.” şeklinde görüş bildirdi.
Yeni uygulama küçük belediyeleri de korkuttu. Erzincan’ın Yaylabaşı Belde Belediye Başkanı Soner Genel, uygulamanın teorik olarak doğru olmasına karşın, maliyetin belediyelere yüklenmesi yönteminin yanlış olduğunu söyledi. Genel, sokak aydınlatmalarının bir disiplin altına alınması gerektiğini ifade ederek, “Aydınlatmada görev belediyelere verilebilir. Ancak, bu işin maliyeti belediye bütçelerine yüklenmemeli. Bunun için belediyelere ek gelir imkanı sağlanmalı. Aksi halde, bizim gibi küçük belediyeler bu işin altından kalkamaz.” diyerek, mevcut uygulamanın düzeltilmesini istedi.
Konuyla ilgili 23 Mayıs 2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu kararı şöyle (madde 3, f bendi): 2002 yılı içerisinde bu kararın 2’nci maddesinin (f) bendinde belirtilen abone gruplarına ilişkin ölçü sistemlerinin tesis edilmesini takiben, genel aydınlatma yerlerinin elektrik enerjisi, yıllık giderleri belediye sınırları içinde ilgili belediye, belediye sınırları dışında ilgili il özel idare bütçesinden, ibadethanelerin elektrik enerjisi yıllık giderleri de Diyanet İşleri Başkanlığı’nın takip edilen yılı bütçesine konulacak ödeneklerden karşılanır.
İbadethane ve genel aydınlatma yerlerine, 19/1/2002 tarihinden itibaren içme ve kullanma suyu abone grubu ortalama satış fiyatı uygulanır. 2002 yılı içerisinde ibadethane ve genel aydınlatma yerleri için ölçülen tüketim bedeli gelir kaybı tutarı olarak belirlenir.
ZAMAN - 10.12.2002