İMSAKGÜNEŞİŞRAKÖĞLEİKİNDİAKŞAMYATSI
06:1807:4708:3212:5415:2817:5119:15
Kabe

Yargı hâlâ enkazda

Yargı hâlâ enkazda
Türkiye
|
Depremden sonra açılan yüzlerce dava, hiçbir sorumlu ceza almadan sona erdi. Binaları yapanları bilirkişi raporlarıyla zamanaşımı kurtardı Depremin ardından, kalıcı konut, prefabrik, çetin kış koşulları, işsizlik gibi sorunların yanı sıra deprem davaları da depremzedelerin ve Türkiye'nin gündemindeydi. 'Yaralar sarılıp, sorunlar aşılırken', bunlara neden olanların yargılanarak ceza alacağı ve bu cezaların benzer durumlar için örnek teşkil edeceği umuluyordu. Ancak aradan geçen dört yıl umutları boşa çıkardı. Bölge adliyelerinde açılan yüzlerce davadan tek bir ceza çıkmadı. Bilirkişilerin depremin şiddetini ve zemini suçlu bulduğu raporların da etkisiyle tüm sanıklar beraat etti Müteahhitler böyle kurtulurken, depremden sonra ceza alan tek kişi, Adapazarı'nda kendi yaptığı evinde eşini kaybeden Yunus Yıldırım oldu. Yıldırım'a verilen 10 ay hapis cezası, beş yıl ertelendi. İlk günlerde 'Adalet istiyorum' diyenler, birkaç duruşmadan sonra bir daha adliyeye uğramadı. Böylece dört yılın sonunda ortada ne suç ne de suçlu kaldı. Dört yılın özeti Depremden sonra baroların ve basının da yol göstermesiyle dava yağmuru başladı. Soruşturmaların ardından asliye ceza mahkemelerinde davalar açıldı. Birinci yılın sonuna gelindiğinde hiçbir davada karar çıkmadığı gibi, davaların yanlış mahkemelerde açıldığı ortaya çıktı. Asliye ceza mahkemesindeki tüm davalar, ağır ceza mahkemesine gönderildi. Ancak asıl ihmal, soruşturmanın başında yapılmıştı. Enkaz örneği alma, hasar belirleme ve ölü tespiti konusunda eksiklik vardı. Bu halde açılan davalara bilirkişilerden gönderilerin 'Zemin çürük, deprem şiddetliydi' raporları eklendi. Bazı mahkemeler de zamanaşımını 'binanın yapım tarihini' baz alarak hesapladı. Dört yıllık yargılama sürecinin bu kısa özeti, bugünkü sonucu ortaya çıkardı. Sakarya Adliyesi'nde iki ağır ceza mahkemesinde açılan 422 ceza davasının 394'ü beraatle bitti. Geriye kalan 24 davadan 12'si, zamanaşımı, birleştirme gibi nedenlerle ortadan kalkarken, şu anda devam eden 12 dava kaldı. Kocaeli'ndeki iki ağır ceza mahkemesinde de yaklaşık bin dava açıldı. Davaların bir bölümünün Gölcük'ten görevsizlik kararıyla gönderilmesi nedeniyle kesin sayı belirlenmese de, yetkililer bu davalardan yüzde 90'ının zamanaşımı nedeniyle ortadan kalktığını, geri kalanının ise beraatla sonuçlandığını söyledi. Yalova ağır ceza mahkemesinde açılan 76 davanın büyük bölümü bilirkişi raporlarının sonuçlanmasını bekliyor. Buradaki yetkililer ise ceza çıkan birkaç davanın Yargıtay'dan döndüğünü ve henüz ceza alan sanık bulunmadığını belirtti. Avcılar'da açılan 31 davanın tamamı zamanaşımı nedeniyle ortadan kalktı. Bölgedeki adliyelerde görevli kalem memurları, hâkim ve savcılar ortaya çıkan bu tablo karşısında şaşkın. Sakarya Adliyesi'nde çalışan bir görevli, davaların neden beraatla sonuçlandığını şöyle açıklıyor: "Depremden üç gün sonra bizi görev başına çağırdılar. Evlerimiz yıkılmıştı, arkadaşlarımız enkaz altındaydı. Bu haldeyken çalışmaya başladık. Adliye yıkıldığı için önce dosyaları kurtarmaya çalıştık, sonra da tespit çalışmalarına katıldık. Oysa dışarıdan personel getirilmeliydi. Biz o halimizle nasıl tespit yapabilirdik ki. Bir süre çadırda hizmet verdik, sonra bizi başka bir binaya taşıdılar. Deprem davaları açılmaya başladığında, ilk zamanlar herkes davasına gelip şikâyetçi oluyor, takip ediyordu. Ancak zamanla ilgi azaldı. Davalar bir süre sanıksız, tanıksız devam etti. Sonra bilirkişi raporları gelmeye başladı. 'Zemin çürük, deprem şiddetliydi' deniyordu. Davalar da teker teker beraatla sonuçlandı." Zamanlamada yanlış var Deprem davalarında en büyük karışıklık, zamanaşımı hesabında yaşandı. Mahkemeler ilk olarak zamanaşımı süresini 'binanın yapım tarihi' olarak hesapladı ve birçok dava bu nedenle düştü. Buna karşı çıkan hukukçulara göre zamanaşımı süresi, depremin olduğu tarih olmalıydı. Bu tartışmalara son noktayı, Yargıtay Ceza Genel Kurulu koydu. Genel kurul, binanın yıkıldığı, ölüm veya yaralanmanın meydana geldiği tarihi, zamanaşımı hesabında başlangıç olarak kabul etti. Bu karar, bazı yerel mahkemelerin zamanaşımı nedeniyle verdiği düşme kararları açısından bağlayıcı nitelik taşıyor. Zamanaşımından düşen ve temyiz edilen davalar Yargıtay'dan geri dönebilecek. Avukatın isyanı Avcılar'da açılan 31 ceza davasına bakan avukat Remzi Kazmaz, bu davaların zamanaşımından düştüğünü belirterek, şunları söyledi: "Davalar 'Kasten adam öldürmek' suçundan açılmalıydı. Bu müteahhitler, eksik malzeme kullanırken, binanın depremde çökeceğini ve insanların öleceğini biliyordu. Ortada 'kast' var. TBMM'de bu düzenlemeyle ilgili tasarı bekliyor. Bunun yasalaşması lazım. Elimde depremzedelerin açtığı tazminat davaları var. Ama ceza davalarında sonuç çıkmadığı için bunlar elde kaldı. Sonuç alamayacaklarını bildikleri için vatandaşlar da ilgilenmiyor. Bir hukuk adamı olarak isyan ediyorum. Elimde dosyalar tek başıma kaldım." RADİKAL 19.08.2003
Tüm Haberlere Dön
AKRA