Bush yönetiminin kara listesindeki İran'ın sürdürmekte ısrar ettiği nükleer programı durdurması için 31 Ekim'e dek tanınan süre dolarken, Tahran Amerikan baskısı karşısında havlu atar görünümünü yumuşatma amacıyla AB'yle uzlaşma yoluna gitti. Tahran, dün nükleer silahların yayılmasını önleme anlaşmasının (NPT) ek protokolünü imzalama pazarlıkları için Almanya, Fransa ve Britanya dışişleri bakanları Joschka Fischer, Dominique de Villepin ve Jack Straw'u ağırladı. Nitekim üç Avrupalı bakan, Tahran'dan istenen garantileri aldı. İran hükümeti, nükleer
programla ilgili tüm tesislerin BM tarafından denetlenmesi konusunda tam işbirliğine gitmeyi ve uranyum geliştirme programını askıya almayı kabul etti.
Ortak bildiri yayımladılar
Görüşmelerin sonunda yayımlanan ortak bildiride İran'ın nükleer programına ilişkin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile olan bütün sorunların çözüme kavuşturulması için anlaşmaya varıldığı belirtildi. Tahran yönetiminin UAEA ile ek protokolü imzalamaya ve protokolün onaylanması sürecini başlatmaya karar verdiği kaydedilen bildiride, İran'ın barışçıl amaçlı nükleer enerji geliştirme hakkına sahip olduğu, ancak uranyum zenginleştirme çalışmalarını durdurmayı kabul ettiği vurgulandı.
'Bir yıla kadar yolu var'
İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi (UYGK) Genel Sekreteri Hüccetülislam Hasan Ruhani, ek protokolü 20 Kasım'a kadar imzalayacaklarını söyledi. Ek protokolün 31 Ekim'e kadar imzalanmasının zor olduğunu belirten Ruhani, uranyum zenginleştirme çalışmalarının askıya alınacağı tarihi de kendilerinin belirleyeceğini, bu sürecin bir yıla kadar uzayabileceğini söyledi. Nükleer pazarlıkların yürütüldüğü Sadabad Sarayı dışında ise, yaklaşık 100 gösterici, AB dışişleri bakanlarını protesto gösterisi yaptı.
İran: Program barışçıl
İran Dışişleri Bakanı Kemal Harrazi, Avrupa troykasıyla buluşmasında ülkesinin saygınlığı ve güvenliği açısından nükleer güce sahip olmanın gerekliliğini vurguladı. Straw ise sivil amaçlı nükleer programa sahip olması hakkına saygılı olduklarını, ancak bunun nükleer silahı kapsamaması gerektiği yanıtını verdi.
Bu süreçte UAEA yönetim kurulu, 20 Kasım'da toplanacak. UAEA Başkanı Muhammed El Baradey, İran'ın 31 Ekim' de sona erecek sürede gizli nükleer program yürütmediğini kanıtlayamaması halinde, bu durumu ajansın 20 Kasım'da yapacağı toplantıda rapor edeceği ve konuyu BM Güvenlik Konseyi'ne götüreceği uyarısında bulunmuştu.
İran Dışişleri Sözcüsü Hamid Rıza Asefi, El Baradey'in Tahran'ı son ziyaretinde, İran'ın ek protokolü imzalaması konusundaki kaygılarının çoğunun giderildiğini ve İran'ın ulusal güvenliği ile ilgili dosyaların gizli kalacağı garantisi aldıklarını kaydetti.
Radikal 22.10.2003
Nükleer baskılar Tahran'ı pes ettirdi
