Türkiye, sanayileşmeyle birlikte giderek artmaya başlayan tehlikeli atıkların depolanması sorunuyla karşı karşıya... Henüz kendi atıklarıyla baş edemezken bir de Batı'dan ithal tehlikeli atık gönderilmesi, işe tuz biber ekiyor. 1993 yılında 'Tehlikeli Madde ve Kimyasalların Kontrolü' adlı bir yönetmelik çıktığını hatırlatan İTÜ Çevre Mühendisliği öğretim üyesi Prof. Dr. İlhan Talınlı, bugüne kadar bu yönetmeliğin hiçbir maddesinin uygulanmadığını söylüyor. Bu yönetmelik kapsamında köprülere, yollara kimyasal madde kontrol kulübeleri yapıldığını belirten Prof. Talınlı "Ama bunların çoğunun içi malesef boştur" diyor.
Prof. Talınlı şöyle konuşuyor "Bu yüzden sanayicisi de, atık üreticisi de, ithal eden de elini kolunu sallaya sallaya dolaşıyor. Gelişmiş ülkeler bunları gelişmekte olan ya da üçüncü dünya ülkelerine satarak bu ülkelerde gömülmesini, atılmasını ya da satılmasını sağlıyorlar."
HALK NASIL BİLİNÇLENSİN?
İTÜ Metalürji Mühendisliği öğretim üyesi Prof. Dr. İsmail Duman da Türkiye'nin tehlikeli atık konusunda ciddi bir başarısızlığı olduğunu kaydediyor. Halkın da bu konuda bilinçli olmadığını belirten Prof. Duman "İzmit'te bir zararlı atık deposu yapıldı. Ama ne yazık ki bu depo deprem bölgesi üzerine kuruldu. Üstelik yapı ruhsatsız. Bir tehlikeli atık deposu ve yakma tesisi düşünün ki yapının kendisi ruhsatsız. Böyle bir komedinin yaşandığı ülkede halk nasıl bilinçlensin!"
Çevrenin korunması konusunda radikal eylemlerle adını duyuran Greenpeace'in Akdeniz Ofisi Yetkilisi ve Toksik Maddeler Kampanya Sorumlusu Banu Dökmecibaşı, Türk halkının bu konuda yeterli bilince erişmediğini söylüyor. Halkın bilinç düzeyinin kampanyalarla birlikte geliştiğini kaydeden Dökmecibaşı "Yakından yaşayanlar bu işin bilincine varıyor" diyor.
AŞAMA KAYDEDİLDİ
İnsanların özellikle son yıllarda karşılaşılan vakalar sonucu eskisine oranla biraz daha aşama kaydettiğini vurgulayan Dökmecibaşı, şunları söylüyor "Samsun ve Sinop'ta zehirli varil olayı yaşandı. Sinoplular tehlikeyi çok daha çabuk kavradılar. Çünkü varillerin depolandığı yer, insanların yaşadığı yerin ortasındaydı. Bir sürü kampanya yaptılar. Ama Samsun'da depolanan yer uzak olduğu için insanlar uzun süre bir şey yapmadı. Ne olduğunu bilemiyorlar çünkü o insanlara 'buraya atık depoluyoruz' bile denmedi. Eğer hükümet bu konuda direncini göstermezse; bütün yasal zemine rağmen bu vakalar gerçekleşebiliyorsa o zaman Türkiye yakın dönemde zehirli atık deposu olmak durumuyla karşı karşıya kalır."
Kesinlikle suya elimizi ayağımızı değdirmiyoruz
Kokudan durulmayan, çocuklara yasak bölge ilan edilen Ergene Nehri'ndeki kirlilik nedeniyle bölgede yaşayanlar artık başka şehirlere göç etmeye başladı
Gerek tarım gerekse tatlısu balıkçılığı üretimi nedeniyle "doğal GAP" olarak nitelendirilen Trakya'daki Ergene Nehri Havzası, üretimin bittiği, kirlilik ve koku nedeniyle insanların yaşayamayacağı bir bölge haline geldi. Kirliliği Meclis Araştırma Komisyonu tarafından tespit edilen ancak henüz hiçbir şey yapılmayan Ergene Havzası'nda, hastalık ve koku nedeniyle insanlar bölgeden bir bir kaçmaya başladı.
Muratlı ilçesinde eczacılık yapan Serap Tokgöz bunlardan biri... Tokgöz iki yıl önce duruma el koyması için Cumhurbaşkanı Sezer'e bir mektup da yazdığını anlatıyor.
KOKUDAN DURULMUYOR
Bir süre sonra Tekirdağ Çevre Müdürü'nün çıkıp geldiğini belirten Tokgöz, konuyu üst makamlara götürdüğü için kendisine çok kızdığını ifade ediyor. Yaz geldiğinde ya da hava sıcaklığı arttığında şehirde kokudan durulmadığını söyleyen Tokgöz şöyle konuşuyor
"Akşam saat 9'dan sonra koku artık kapalı kapıların ve pencerelerin arasından da sızıyor, girmedik delik bırakmıyor. Fabrikalar gündüz arıtma tesisi çalıştırıyor ama gece olmasını fırsat bilip arıtma tesislerini kapatıyorlar. Zehirli atıkları da nehre bırakıyorlar. Ben sonunda baktım olmayacak Tekirdağ'a taşındım. Eczanem Muratlı'da. Her gün gidip geliyorum. Buradaki insanların nasıl yaşadığını varın siz düşünün."
HASTALIK SAÇIYOR
İnanlı Köyü'nden Alim Çınar ise tanık olduğu bir olayı şu sözlerle anlatıyor "Suyun rengi zaten kahverengi. Yağ ve zehir akıyor. Suya kesinlikle elimizi ayağımızı değdirmiyoruz. Birisi vardı nehir taştığında ayakkabısını çıkarıp suyun içinden geçti. 3 ay boyunca ayağında oluşan hastalık için ilaç kullandı. Çocuklara sık sık tembih ediyoruz. Suya girmek, suyla oynamak yasak diyoruz. Ama çocuk bu, dinler mi? Bu yüzden gözümüzü ayırmıyoruz üzerlerinden..."
37 yaşındaki Ruhi Yıldırım 10 yıldır Ergene Nehri'nin kenarındaki evinde yaşıyor. Zehirli nehir suyunun yaydığı hastalıklardan çocuklarını korumak için çocukların nehir kenarında oynamalarına asla izin vermediğini söyleyen Yıldırım "Böcek bile yaşamıyor çocuk nasıl yaşasın!" diyor.
Sabah 08.12.2003
Kendi atıklarımızla baş edemezken ithaller geldi







