ABD, 1973’te Kuveyt ve S. Arabistan’ı işgal etmeyi planlamış

Irak’a karşı iki savaşın ardından Ortadoğu’daki varlığını güçlendiren Amerika’nın, 1973 petrol krizi sırasında Körfez petrollerinin kontrolünü ele geçirmeyi planladığı ortaya çıktı. 30 yıl gizli kaldıktan sonra ulusal arşive sunulan İngiliz istihbarat teşkilatının önceki gün açıklanan raporunda, teşkilatın İngiliz hükümetini, ABD’nin petrolün denetimini ele geçirmek için Suudi Arabistan, Kuveyt ve Abu Dabi’yi işgal edebileceği konusunda uyardığı belirtildi. Buna göre Amerikan ordusu, muhtemelen Yunanistan, Türkiye, Kıbrıs ve o dönemde müttefiki olan İran ya da İsrail’deki üslerini kullanarak hava indirme operasyonu gerçekleştirecekti. Raporda, ABD’nin Kuveyt’i işgal etmesi halinde Irak’ın karşı saldırıya geçebileceğine işaret edilmesi dikkat çekti. Bu risk, “Körfez’deki en büyük risk, Iraklıların Sovyetler’in de desteğini alarak müdahale etme ihtimaliydi.” ifadeleriyle dile getirildi. İngiliz belgelerinde, Washington’ın Abu Dabi’deki petrol alanlarını ele geçirme işini Londra’ya bırakabileceğine dair bir ihtimalden de bahsediliyor. İsrail’in 1973’teki Yom Kippur Savaşı’ndan Mısır ve Suriye’ye karşı zaferle çıkması üzerine Arap ülkeleri, Tel Aviv’i taviz vermeye zorlamaları için Batı’ya ve özellikle Amerika’ya yönelik petrol ambargosu başlatmıştı. İngiliz Ortak İstihbarat Komitesi (JIC) tarafından kaleme alınan rapor, dönemin ABD Savunma Bakanı James Schlesinger’in Washington’daki İngiliz Büyükelçi Lord Cromer’i bu konuda uyarmasının ardından hazırlandı. Amerikan Savunma Bakanı Schlesinger’in İngiliz Büyükelçi Lord Cromer’e, “Amerika’nın güç kullanmadan daha ne kadar dayanabileceğinin belli olmadığını” ilettiği ifade edildi. ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger, aynı dönemde Arap ülkelerinin petrol ambargosunu uzun süre devam ettirmeleri halinde, Washington’ın uygulayacağı karşı tedbirler konusunda karar vermek zorunda kalacağı uyarısı yapmıştı. Arap ülkelerinin 1973 Ekim’inde petrol üretimini önemli derecede azaltma kararı almalarının, petrol fiyatlarının artmasına ve ilk petrol şokuna yol açtığı belirtilen belgelere göre JIC, dönemin Başbakanı Edward Heath’i ABD’nin Arap ülkelerine esir olmaktansa, askeri eyleme geçebileceği konusunda uyardı. Servislerin 12 Aralık 1973 tarihli ‘UK Eyes Alpha’ adı verilen raporunda, ABD’nin aklındaki en muhtemel planın bölgedeki petrol yataklarını ele geçirmek olduğu belirtiliyor. JIC’nin tahminlerine göre ABD, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Abu Dabi’deki petrol yataklarını ele geçirmesi halinde, 28 milyon tondan fazla petrol rezervine sahip olacaktı. Rapora göre, Amerikalılar işgali 10 yıl sürdürmeyi ve bu sürede alternatif enerji kaynakları bulmayı düşünüyordu. İngiliz belgelerinde, böylesi bir işgal operasyonunun, Arap dünyasının Batı’dan yabancılaşması ve Sovyetler Birliği ile karşı karşıya gelme riskleri taşıdığına dikkat çekildi. Amerika bu tür bir operasyona girişmezken, Arap ülkelerinin uyguladıkları petrol ambargosu gücünü kaybederek birkaç ay içerisinde son bulmuştu. Zaman 02.01.2004