Ekonomideki büyümenin en önemli göstergelerinden olan sanayi üretimi, 2003 yılının Kasım ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3,9 arttı.
Yüzde 8,5 artması beklenen sanayi üretim artışının kasım ayında düşük çıkmasına, 9 günlük Ramazan Bayramı tatilinin meydana getirdiği iş günü kaybı sebep oldu. 2002 Kasım ayında ise sanayi üretimi yüzde 8,4 artmıştı.
Aylık endekste, toplam sanayi üretiminin ortalama yüzde 70’ini oluşturan ve 918 işyerinden derlenen 403 madde kullanılıyor ve sanayi üretimi açısından ön bilgi olarak değerlendiriliyor. HC İstanbul’dan ekonomist Baturalp Candemir, “Bayram tatili olmasaydı, üretim artışı yüzde 10 düzeyinde gerçekleşebilirdi. Üretim artışının düşük çıkması uzun bayram tatilinden kaynaklanıyor. Rakam dramatik bir duruma, hızlı bir daralmaya işaret etmiyor.” dedi. Candemir, aralık ayında da toplam sanayi üretiminin mevsimsel olarak düşük çıkmasının beklendiğini ve üretim artışını yüzde 7–8 olarak tahmin ettiklerini söyledi.
Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE)’nün açıkladığı 1997 bazlı aylık sanayi üretim endeksinin kasım ayı sonuçlarına göre, kasımda, imalat sanayiinde yüzde 4,6, elektrik, gaz ve su sektöründe yüzde 3,5 artış olurken, madencilik sektöründe yüzde 11,5 azalış gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı döneminde imalat sanayii sektörü yüzde 9,5, elektrik, gaz ve su yüzde 3,6 artarken madencilik sektörü yüzde 3,5 gerilemişti. 2002 yılının aynı döneminde toplam sanayi üretimi yüzde 8,4 artış göstermişti. Kasım ayındaki yüzde 3,9’luk artış, 2003 yılının Nisan’ında kaydedilen yüzde 2,8, şubat ayında sağlanan yüzde 3,4, mayıs ayında kaydedilen yüzde 3,8’lik artıştan sonraki en düşük 4. artış oldu.
Toplam sanayi üretimi, 2003 yılının Ocak–kasım dönemini içeren 11 aylık ortalaması da bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 7,9 arttı. 2002 yılındaki 11 aylık ortalama yüzde 8,8 idi. Ocak–kasım dönemi itibarıyla madencilikte yüzde 5,9 gerileme kaydedilirken, imalat sanayii yüzde 8,5, elektrik, gaz ve su sektörü yüzde 8,2 büyüdü. Bir önceki yılın aynı dönemde madencilik sektörü yüzde 9 gerilerken, imalat sanayi sektörü yüzde 10,2, elektrik, gaz ve su yüzde 5,4 artış göstermişti.
İktisadi faaliyet kollarına göre, imalat sanayiinde kasım ayında en yüksek üretim artışları yüzde 975 ile diğer ulaşım araçları imalatında, yüzde 74,7 ile büro, muhasebe bilgi işlem makineleri imalatında, yüzde 36,6 ile plastik kauçuk ürünleri imalatında, yüzde 22,3 ile taşıt araçları ve karoseri imalatında, yüzde 18,9 ile kok kömürü rafine edilmiş petrol ürünleri imalatında kaydedildi. Kasımda, tütün ürünleri imalatı yüzde 31,9, tekstil ürünleri imalatı yüzde 7,6, derinin işlenmesi, bavul–çanta üretiminde yüzde 42,5, ağaç ve mantar ürünleri imalatı yüzde 20,7, kağıt ve kağıt ürünleri imalatı yüzde 9,7, metal eşya sanayi yüzde 13,2 azaldı.
ZAMAN / 09.01.2004