Türkiye, 34 yıl aradan sonra ilk kez, yıllık bazda, tek haneli enflasyon rakamlarını görüyor. 2004 yılı Şubat ayında toptan eşya fiyatlarındaki (TEFE) yıllık artış yüzde 9.14'e inerken yıllık bazda aylık veriler incelendiğinde 27 yıl 11 aydan sonra, yıl sonu verilerine göre ise 34 yıl sonra ilk kez ''tek haneli'' rakamlara ulaşıldı.
TEFE 1970 yılının tamamında yüzde 8.1, 1976 yılı Mart ayında ise yıllık bazda yüzde 8.88 artmıştı.
Şubat ayında, tüketici fiyatları endeksinde (TÜFE) yıllık bazda yüzde 14.28 ile 1977 yılından bu yana kaydedilen en düşük artış yaşandı. Bu yılın şubat ayında TEFE yüzde 1.64, TÜFE ise yüzde 0.55 oranında arttı.
Bu arada şubat ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalara göre yıllık enflasyon ise toptan eşyada yüzde 21.49, tüketici fiyatlarında yüzde 23.21 olarak hesaplandı.
Maliyet yüksek
Enflasyondaki düşüşe karşın hâlâ sürdürülebilir büyümeyi yakalayamayan Türkiye'ye enflasyonu düşürmenin maliyeti yüksek oldu. Ekonomistlere göre enflasyonun düşüşünde büyük role sahip etkenlerden belli başlıları şöyle:
* Düşük döviz kuru politikası Türkiye'yi ucuz ithal ürün cenneti haline getirdi. Gerek Uzakdoğu'dan gerekse devlet sübvansiyonlarının yüksek olduğu gelişmiş ülkelerden hem sanayi hem tarım ürünleri girişi yüksek seviyelerde gerçekleşti. Söz konusu ürünlere alım gücü dibe vuran tüketicinin büyük oranda ilgi göstermesiyle sanayide üretim geriledi, yeni ve büyük yatırımlar gerçekleşmedi. Türkiye'de üretim yapılmaması nedeniyle yitirilen katma değerin büyüklüğü, yalnızca Çin'den yapılan ithalata 10 milyar dolar akıtıldığı dikkate alındığında ortaya çıkıyor. Ayrıca, pamuktan mısıra yurtiçindeki fiyata göre daha ucuza yurda giren ürünler tarımsal üretime ciddi darbe vurdu.
* Çiftçiden işçiye toplumun çok büyük bir kesiminin alım gücünün düşmesi durgunluk yarattı. Fiyatlardaki artış hızının yavaşlamasında bu kesimin alım gücünün düşmesi kadar ortalama 3 milyon kişi olarak telaffuz edilen işsiz kitlesinin de rolü büyük oldu.
Hedef aşıldı
Toptan eşyada yıllık bazda tek haneli oranlara inilmesine rağmen yılın ilk iki ayında kaydedilen yüzde 4.31'lik artışla yüzde 12 olan yıl sonu hedefinin üçte biri ilk iki ayda aşıldı. Yıl sonu hedefi yüzde 12'ydi. Devlet Bakanı Ali Babacan , Türkiye'de yıllık enflasyonda yeni bir rekor kırıldığını bildirirken ''2004 sonu için ise ihtiyatla belirlediğimiz TÜFE'de yüzde 12 hedefi halen geçerlidir'' dedi.
CUMHURİYET 04.03.2004
Tek haneye düştü, ama...
Alım gücünün gerilemesine ve yaşanan durgunluğa paralel olarak enflasyonun düşmesinde düşük kur politikasıyla ithalata dayalı büyüme politikası etkili oldu.
