İMSAKGÜNEŞİŞRAKÖĞLEİKİNDİAKŞAMYATSI
06:0507:3808:2312:5315:3817:5719:25
Kabe

Vicdanları sızlattılar

Vicdanları sızlattılar
Güncel
|

Yaklaşık 13 yıldır tartışılan Manavgat Suyu'nun İsrail'e satışı projesi, AKP hükümetinin bir Dışişleri bürokratı tarafından İsrail'de düzenlenen sessiz sedasız bir törenle imzalandı.

Hükümet Manavgat suyunun İsrail’e satışına imza attı. Anlaşmaya göre, Filistin'de her gün müslüman kanı akıtan İsrail, Türkiye'den 20 yıl boyunca 50 milyon metreküp su alacak. Suyun fiyatı ve anlaşmanın detayları açıklanmadı. Ancak anlaşmanın hem Türkiye hem de Ortadoğu barışı için birçok olumsuz sonuç doğurmasından endişe ediliyor. Öte yandan İsrail'in suyu satın alması karşılığında GAP'ta yapmak istediği çalışmaların bu anlaşmaya dahil edilip edilmediği merak ediliyor. Çünkü Manavgat Suyu satışıyla birlikte İsrail'in GAP'ta, Filistin'deki gibi kibbutz (çiftlik) kuracağı ve bu kibbutzlarda nanoteknoloji ağırlıklı çalışmalar yapacağı iddiaları bulunuyordu. Anlaşma İsrail’de imzalandı 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın 'Barış Suyu Projesi' diye gündeme getirdiği, Süleyman Demirel'in temelini attığı Manavgat Suyu Projesi, 1998'de Mesut Yılmaz tarafından hizmete açıldı. KKTC, Yunanistan, İsrail, Libya, Malta, Tunus ve Cezayir gibi su ihtiyacı çeken ülkelere su satılması için yapıldığı öne sürülen suya sadece İsrail talip oldu. İki ülke arasındaki pazarlık ise, 1999 yılından bugüne kadar sürdü. AKP hükümetinin işbaşına gelmesiyle resmi anlaşmanın 2003 yılı Ağustos ayı ortalarında yapılması bekleniyordu. Ancak Ortadoğu'daki gelişmeler ve Filistin'de İsrail'in gerçekleştirdiği şiddetten çekinen Türkiye, fiyat konusunu gerekçe göstererek anlaşma törenini sürekli erteledi. Ancak su sıkıntısı çeken İsrail'in yoğun isteklerine dayamayan AKP hükümeti, sonunda anlaşmanın sessiz sedasız bir şekilde İsrail'de yapılmasını onayladı. Böylece Türkiye'nin kamouyunda fazla gürültü koparılmadan önceki gün Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Uğur Ziyal ve İsrail Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı arasında bir anlaşma imzalandı. Son derece önemli bir uluslararası anlaşmaya Başbakan veya bir bakanın imza atmaması ise oldukça anlamlı olarak değerlendirildi. İlginç rapordan önemli tespitler Yahudilerin ABD'deki thing-thang kuruluşları arasında yeralan ABD- Washington Enstitüsü'nün Türkiye Masası Direktörü Dr. Soner Çağatay'ın geçtiğimiz yıl içerisinde hazırladığı, başta ABD olmak üzerine ilgili çevrelere sunduğu rapor, bu anlaşmanın İsrail açısından taşıdığı önemi açıkça ortaya koyuyor. Rapordaki dikkat çeken bazı önemli tespitler şunlar: -Anlaşma sağlanırsa Türk suyu, İsrail'e bu amaçla üretilmiş süper tankerlerle nakledilecek. Türk suyu kuraklık ve acil durumlarda İsrail için çok önemlidir. -İsrail'in tatlı su kaynakları yıllık 2000 mcm'tür. ( Yüzde 75'i içme suyu) ancak bu kaynaklar limitlere ulaşmış durumdadır. Düzenli nüfus artışının sürmesi nedeniyle ihtiyaç 2020 yılında yüzde 30 daha artacaktır. -1987 yılında Barış Suyu Projesi adı altında Seyhan ve Ceyhan nehirlerinden Ortadoğu'ya su ihraç etme fikri dönemin Başbakanı Turgut Özal tarafından ortaya atılmıştır. Özal'ın ölümü ve suyun politik malzeme olarak görülmesi bu projenin gelişmesine imkan vermemiştir. -1999 yılında İsrail Başbakanı Ehud Barak'ın Türkiye'yi ziyareti sırasında aynı dönemde İsrail'de yaşanan büyük kuraklık da gündemde olmasıyla, uzun bir boşluktan sonra ilk defa Manavgat nehrinden İsrail'e su satılması gündeme geldi. Bu nedenle Türkiye Manavgat ağzında suyun ihraç edilebilmesini sağlayacak tesisler için, 150 milyon dolarlık bir yatırım yaptı. -Şayet imzalanırsa bu anlaşma Türkiye ve İsrail arasındaki dostluk bağlarının gelişmesini sağlayacaktır. Manavgat Suyu'nun İsrail'deki su kapasitesini artırması belki de fazla suyun Filistin ve dahi Ürdün ile paylaşılabilmesini sağlayacak ve bu bağlamda bölge politikasında genel bir değişiklikler de gözlenebilecektir. -Özal'ın suyun ihtiyacı olan bölgelere aktarılması ile sağlanabilecek karşılıklı ilişkiler vizyonu nisan ayında İsrail Dışişleri Bakanı Silvan Shalom ve Abdullah Gül tarafindan görüşülmüştür. Ancak halen İsrailli yetkililer bu anlaşmanın tarihini açıklamaya çekiniyorlar. Görünen o ki sonunda Türkiye'den İsrail'e su taşınması için 1 milyar dolarlık bir anlaşma imzalanacak. Anlaşma sağlanırsa İsrailliler 2004 yılının sonuna doğru Türk suyu içecekler. Barış Suyu Projesi! Proje, Manavgat Barış Suyu olarak kamuoyuna duyuruldu. Turgut Özal döneminde gündeme getirilen, Süleyman Demirel'in temelini attığı Manavgat Çayı Su Temin Projesi 8 Aralık 1998'de Başbakan Mesut Yılmaz tarafından hizmete açıldı. 10.5 kilometrelik iki boru ile Manavgat Çayı'ndan alınan günlük 500 bin metreküp su, borularla denize taşınacak ve tanker gemilerle dağıtımı yapılacak. Bu suyun yarısı arıtılmış olarak, diğer yarısı ise arıtılmamış şekilde denizdeki platformlar aracılığı ile tanker gemilere doldurulacak. Su, ilk müşteri olan İsrail'e satılacak. 147 milyon dolar harcamayla yapılan tesisten yılda 300 milyon dolar gelir sağlanması hedefleniyor. Manavgat Çayı'ndan yılda 90 milyon metreküpü arıtılmış, 90 milyon metreküp de ham su elde edilebiliyor. Manavgat projesi tamamlanmasının ardından hazır bekletilirken, İsrail ile söz konusu anlaşmanın görüşmeleri de yaklaşık 3 yıldır sürüyordu. Milli Gazete 6.3.2004
AKRA