Balkanlar karıştı

NATO müdahalesinin yapıldığı 1999'dan beri Arnavutlarla Sırplar arasındaki en şiddetli çatışmaların çıktığı Kosova'da, en az 31 kişi ölüp 500'den fazla kişi yaralanırken, şiddet dalgası tüm Balkanları tehdit ediyor. BM Geçici Misyonu (UNMİK) ile NATO komutasındaki Kosova barış gücü (KFOR), önceki gün bölünmüş kent Mitrovitsa'da başlayan olayların Kosova'ya yayılmasına engel olamazken, Sırbistan'da da milliyetçiler sokaklara dökülüp camileri yaktı. NATO, dün Bosna'dan Kosova'ya 350 takviye asker gönderdi. NATO'nun 2 bin takviye asker talebi üzerine ilkin Britanya 750 asker vaat etti. Askerlerine, kendileri ve Kosova'daki herkesin canını korumak için gerekirse güç kullanmayı emreden KFOR Komutanı General Holger Kammerhoff, yedek birliklere de 'hazır ol' emri verdi. Olağanüstü toplanan NATO Konseyi, KFOR'dan gelen 'endişe veren' raporları inceleyip önlemleri tartıştı. Çağlavitsa'daki İsveç taburunun komutan yardımcısı yarbay Hans Haakansson, "KFOR ve BM, etnik grupları birbirinden ayıramazsa ortalık kan gölü olur" dedi. Kosova'da güvenlikte düzelme gerekçesiyle KFOR askeri sayısı 26 binden 18 bine indirilmişti. Önceki gün Kosova'da Sırpların yaşadığı yerlerde çok sayıda ev ateşe verildi, Prizren'de Ortodoks Kilisesi yakıldı, Vitina'da kilise bombalandı, Yakova'da kiliseye saldırmak isteyenler KFOR'la çatıştı, Priştine'nin Ulpiyana semtinde Sırp binalarına saldırı düzenlendi. Olaylarda 50 UNMİK aracı yandı. KFOR, protesto gösterisi sonrası Veternik'e yürümek isteyen Priştine Üniversitesi öğrenci ve öğretim görevlilerine karşı göz yaşartıcı gaz kullandı. BM sözcüsü Malcolm Ashby, Priştine'de gösterilerini sürdüren 3 bin kadar Arnavutun UNMIK'ten yerel Arnavut yetkililere güvenlikte daha çok yetki verilmesini istediğini belirtti. UNMİK önceki geceden itibaren Mitrovitsa, Liplan, Gilan ve Vitina'da sokağa çıkma yasağı ilan etti. Priştine Havaalanı kapatıldı. Obiliç'te bir Ortodoks kilisesi ile Sırp evleri yakılınca Sırplar, kendilerini Arnavutlara karşı korumak için KFOR'dan silah istedi. Mitrovitsa'da Fransız askerleri, kiliseye yürüyen Arnavutları dağıtmak için göz yaşartıcı gaz, plastik mermi kullandı. KFOR'la çatışan göstericiler, Sırp kilisesini yaktı. Urosevaç'ta, Sırp binasına girmeye çalışan yüzlerce Arnavut, ABD askerleriyle çatıştı. Priştine ve civarındaki Sırpların güvenli yerlere tahliye edildiğini duyuran Ashby "Bazı yerlerde durumun daha kötüleşmesini bekliyoruz" dedi. Osmanlı camii yandı ABD, AB ve BM, itidal çağrısı yaparken, bölge liderleri halkı teskin peşinde. Sırbistan-Karadağ'da binlerce Sırp milliyetçisi, 'Kosova, Sırbistan'ındır' 'Arnavutları boğazlayalım', 'Katliam, Kosovalı Arnavutlara ölüm' sloganlarıyla Belgrad'da ayakta kalan tek Osmanlı eseri Bayraklı Camii ile Niş merkezindeki camii yaktı. Yeni Pazar'da Müslüman binalarına taşlarla saldırıldı, ABD'nin Belgrad elçiliğinde milliyetçiler polisle çatıştı. Son iki günde 30 polis ile 100 gösterici yaralandı. Sırp polisi, 'Arnavut terörizmine karşı' Kosova sınırında maksimum alarma geçti. 'Etnik çeşitlilik defnedildi' Sırbistan Müslüman cemaati başkanı Hamdiya Yusufspahiç, "Belgrad'da dua edeceğimiz başka yer yok. Bu, olayı önleyemeyenlerin ayıbı" deyip polisi suçladı. Sancak Müslümanlarından olan Sırbistan-Karadağ İnsan Hakları Bakanı Rasim Ljajiç, "Çok etnili Kosova fikri, nihai olarak defnedilip arşive girmiştir" yorumu yaptı. 1999'dan beri statüsü belirsiz Kosova'da Arnavutlar bağımsızlık isterken Belgrad bölgede egemenlik iddia ediyor. Son kriz, Sırp bir gence ateş açılması sonrası Sırpların nehre kovaladığı üç Arnavut çocuğun boğulmasıyla çıktı. RADİKAL 19.03.2004