10 bin sivil hayatını kaybetti

20 Mart 2003'te Irak'ın başkenti Bağdat'a düşen ilk Amerikan füzeleri, Washington'ın uzun zamandır planladığı işgalin resmen başladığını tüm dünyaya duyuruyordu. ABD'nin ''Irak'a Özgürlük'' adını verdiği operasyon birinci yılını doldururken topraklarında 156 bin yabancı ülke askeri bulunan Irak'ta son bir yılın faturası da çok ağır oldu. Uluslararası Af Örgütü'ne göre, aralarında çocukların da bulunduğu 10 binden fazla Iraklı sivil saldırılarda yaşamını yitirdi. Sağlık, temiz su, gıda, barınma ve ısınma konusunda yaşanan yetersizlikler yüzünden milyonlarca kişinin yaşamı tehlikeye girdi. İşgal güçlerinin tutsak aldığı binlerce kişiden aylarca haber alınamadı. Irak'ta ciddi insan hakları ihlallerinin sürdüğünü belirten örgüt gösterilerde, kontrol noktalarında ve ev baskınlarında aşırı ya da gereksiz ölümcül güç kullanması nedeniyle çok sayıda silahsız kişinin öldüğüne dikkat çekiyor. Gazeteciler de hedef oldu Dünyada geçen yıl öldürülen 36 gazeteciden 13'ü de Irak'ta yaşamını yitirdi. Geçen perşembe yerel Diyala televizyonunun servis aracına düzenlenen silahlı saldırı sonucu üç televizyon çalışanı öldü. Önceki gün de El Arabiye televizyonunun iki muhabiri Amerikan askerlerinin açtığı ateş sonucu yaşamını yitirdi. Savaşta ve sonrasındaki çatışmalarda 6 bin Irak askeri ve 600 polis öldü. 20 Mart'tan bu yana ölen ABD askerinin sayısı 500'ü aştı. Başkan George Bush 'un savaşın bittiğini resmen ilan ettiği 1 Mayıs 2003'ten bu yana 264 asker saldırılarda, 150 asker ise çatışma dışı koşullarda öldü. Irak'ta savaşta ölen ABD askerlerinin sayısı 115, savaş bittikten sonra ölenlerin sayısı ise 264. Irak'ta 58 İngiliz askeri ve diğer ülke birliklerinden 42 asker öldü. İŞGALİN KRONOLOJİSİ 23 Mart: 5 Amerikalı savaş esiri Irak televizyonunda gösterildi. 26-28 Mart: Bağdat'ın kalabalık bir mahallesi ve bir pazaryeri bombalandı, 44 kişi öldü. 31 Mart: İşgal güçleri ile Irak Cumhuriyet Muhafızları Necef yakınlarında karşı karşıya geldi. 4 Nisan: ABD güçleri Bağdat havaalanını ele geçirdi. 8 Nisan: ABD güçleri gazetecilerin kaldığı Filistin Oteli'ne tank ateşi açtı, 2 gazeteci öldü. 9 Nisan: Bağdat düştü. 11 Nisan : Kerkük'ten sonra Musul da ABD'nin eline geçti. 21 Nisan: ABD'nin geçici sivil yöneticisi emekli general Jay Garner Irak'a geldi. 1 Mayıs: Zafer ilan eden ABD Başkanı George Bush , asıl çatışmaların bittiğini açıkladı. 2 Mayıs: ABD ve İngiltere ''uluslararası istikrar gücü'' kurma çalışmalarına başladı. 6 Mayıs: Paul Bremer ABD'nin Irak'taki sivil yöneticisi olarak atandı. 6 Temmuz: Bremer, Geçici Hükümet Konseyi kurulmasını onayladı. 22 Temmuz: Saddam Hüseyin 'in oğulları Uday ve Kusay ABD güçleri tarafından Musul'da öldürüldü. 19 Ağustos: Bağdat'taki BM merkezine yönelik intihar saldırısında BM temsilcisi Sergio Vieira de Mello dahil 22 kişi öldü. 29 Ağustos: Necef'te Hazreti Ali Camisi'nin önünde bombalı bir araçla düzenlenen intihar saldırısında aralarında Şii lider Ayetullah Muhammed Bâkır El Hakim 'in de aralarında bulunduğu 83 kişi öldü. 3 Eylül: Saddam Hüseyin sonrası ilk hükümet kuruldu. ABD ve İngiltere'den sonra Polonya, 5 işgal bölgesinin yönetimini aldı. 2 Ekim: ABD'nin Irak Gözlem Grubu ülkede kitle imha silahı bulunmadığını açıkladı. 16 Ekim: BM Güvenlik Konseyi, ABD'nin, uluslararası bir gücü öngören, ancak Washington'un Irak üzerinde kısmi denetimini de benimseyen çözüm planını kabul etti. 26 Ekim: Bağdat'ta ABD Savunma Bakanı Paul Wolfowitz 'in kaldığı otele roket saldırısı düzenlendi. 1 ABD askeri öldü, Wolfowitz saldırıdan yara almadan kurtuldu. 27 Ekim: Uluslararası Kızılhaç Örgütü'ne ve 4 karakola düzenlenen saldırılarda 43 kişi öldü. 30 Ekim: BM, Bağdat'tan çekildiğini açıkladı. 7 Kasım: Türkiye, Irak'a asker göndermeyeceğini bildirdi. 12 Kasım: Nasıriye'deki İtalyan üssüne düzenlenen saldırıda 19'u İtalyan 28 kişi öldü. 15 Kasım: İktidarın Iraklılara devrinin takvimi konusunda anlaşmaya varıldı. 17 Kasım: Bush Bağdat'ta ABD birliklerini ziyaret etti. 13 Aralık: Saddam Hüseyin Tikrit yakınlarında bir çiftlikte yakalandı. 23 Ocak 2004: Irak'ta kitle imha silahlarını arayan Irak Gözlem Grubu Başkanı David Kay ülkede silah olmadığı gerekçesiyle istifa etti. 1 Şubat: Erbil'de KYB ve KDP bürolarına düzenlenen intihar eylemlerinde 100'den fazla kişi öldü. 10-11 Şubat: Irak güvenlik güçlerine karşı düzenlenen 2 saldırıda 100'den fazla kişi öldü. 2 Mart: Kerbela ve Bağdat'ta Şiilere yönelik saldırılarda en az 170 kişi öldü. 8 Mart: Geçici Anayasa imzalandı ve 30 Haziran'da iktidarın Iraklılara devrinin yolu açıldı. Cumhuriyet 20.3.2004