ABD 2 cephede savaşıyor

Irak'ta Şii lider Mukteda El Sadr yandaşlarının yaptıkları protesto gösterilerine ateş açılmasıyla başlayan gerginlik yayılıyor. Irak'ın Şiilerin bulunduğu 5 ayrı bölgesinde çıkan olaylarda en az 50 kişinin öldüğü belirtiliyor. ABD ayrıca, Sünni kenti Felluce'de hava desteğinde büyük bir operasyon başlattı. Kentte çok sayıda kişinin öldüğü ve yaralandığı kaydediliyor. Necef'teki gösterilere İspanyol birlikleri tarafından ateş açılmasının ardından Mukteda Sadr'ın ''Düşmanı terörize edin'' talimatı verdiği bildirildi. Sadr'ın yardımcısı Mustafa El Yakubi 'nin gözaltında bulunduğunu doğrulayan ABD yönetimi, Mukteda Sadr'ı da ''yasadışı'' ilan etti. İşgal yönetiminin en üst düzey yetkilisi Paul Bremer Şii lideri yasadışı ilan ettiklerini açıklarken ABD birliklerine Sadr yandaşlarına herhangi bir biçimde tolerans göstermemeleri talimatı verdi. Şii yöneticiler ise, Şii liderin bu durumu ''gururla karşıladığı'' açıklamasını yaptılar. Necef'te önceki gün yaşanan ve en az 24 Iraklı, 1 ABD ve 1 El Salvadorlu askerin ölümüyle sonuçlanan çatışmalar başkent Bağdat ve ülkenin diğer kentlerine sıçradı. Bağdat'ta 28 Iraklının öldüğü, 70'ten fazla kişinin yaralandığı kaydedildi. Necef'teki gösterilerden birkaç saat sonra Sadr yandaşları Kûfe'de karakol ve diğer polis binalarını ele geçirdiler. Binalara Mehdi Ordusu'ndan milisler yerleştirildi, kente giriş çıkışlar kontrol altına alındı. Şula'da 2 Apaçi helikopteri Bağdat'ın Sadr semtinde yine Mehdi Ordusu tarafından ele geçirilen polis karakolu ve yönetim binaları, ABD ordusunun müdahalesiyle geri alındı. Çatışmalarda ölen ABD askerlerinin sayısı, yaralı bir askerin daha ölmesiyle 8'e çıktı. Bağdat'ta Sadr semtinde önceki gün yaşanan olaylarda ölenlerin dünkü cenaze törenleri de yeni çatışmalara sahne oldu. Reuters muhabiri, Şula semtindeki çatışmalarda Amerikan kuvvetlerinin havadan destek aldığını ve 2 adet Apaçi helikopterinden ateş açıldığını söyledi. Olaylar sırasında taş atan bir çocuğun, ABD askerinin açtığı ateş sonucu yaralandığı belirtildi. Mukteda Sadr yanlıları, dün sabah Basra'da hükümet binasının kontrolünü ele geçirerek Mustafa El Yakubi'nin serbest bırakılması taleplerini yinelediler. Mehdi Ordusu'na mensup milisler binanın çatısına yeşil bayrak çekti. İngiliz birliklerinin önce bölgeden çekildiği, daha sonra Şii direnişçilerle çatıştıkları haberleri geldi. Güneydeki Amara kentinde de Şiilerle İngiliz askerleri arasındaki çatışmalarda 4 kişi öldü. Felluce'ye bombardıman Şii lider Mukteda yandaşlarıyla çeşitli kentlerde çatışmalar halinde olan ABD işgal güçleri, Sünni kenti Felluce'de de dün geniş çaplı bir saldırı başlattı. Geçen hafta 4 ABD'linin öldürülmesine misilleme olarak ABD birlikleri tarafından başlatılan saldırılarda çok sayıda kişinin öldürüldüğü ve yaralandığı belirtilirken, kentten sağlıklı haber alınamıyor. ABD uçaklarının bombardıman yaptığı kentte barikatlar kurulduğu ve çatışmalar yaşandığı belirtiliyor. Kentin giriş çıkışlarının ABD birlikleri tarafından tutulduğu, ABD'li yetkililerin ''Operasyonun günlerce sürebileceği'' açıklaması yaptıkları bildirildi. Bu arada, Irak'taki ABD yönetimi Sadr hakkında tutuklama kararı çıkardı. Ancak ABD yönetimindeki koalisyonun sözcüsü Dan Senor , Sadr hakkındaki tutuklama emrinin, geçen yıl bir din adamının öldürülmesiyle bağlantılı olarak bir kaç ay önce çıkarıldığını duyurdu. Dan Senor, Sadr'ın neden tutuklanmadığı konusundaki sorularaysa açıklık getirmedi. 'Daha çok asker yollayalım' ABD meclisinin üst düzey yetkilileri, Irak'a daha fazla asker gönderilmesini önerdi ve yönetimin devri için öngörülen 30 Haziran tarihinin yeniden gözden geçirilmesini istedi. Dış İlişkiler Komitesi'nin Cumhuriyetçi başkanı Senatör Richard Lugar , ABC televizyonuna yaptığı açıklamada, ''Öyle bir ortama sürükleniyoruz ki Irak'a bir büyükelçi atayamıyoruz. Atanacak 3 bin personelin kimler olacağı ve güvenliklerinin nasıl sağlanacağı belirsiz'' dedi. ''Birdenbire egemenliği birilerine devredeceğiz. Peki bu kim olacak ve güvenliği nasıl sağlayacak'' diye soran Lugar, 20-22 Nisan'da bu konuda oturumlar düzenleyeceklerini belirtti. Demokrat Senatör Joseph Biden 'a göre de, ülkedeki son şiddet olayları, yönetimin Iraklılara devredilemeyeceğini gösteriyor. Güvenliğin sağlanması için ülkeye daha fazla ABD askeri gönderilmesi gerektiğini savunan Biden, ''Bir şeyler yapmak zorundayız, yoksa bir iç savaşla karşı karşıya kalacağız'' dedi. Amerikan Newsweek dergisi de ''ABD'nin bir iç savaşı önlemek için önünde 3 aylık bir süre bulunduğunu'' öne sürdü. Dergi, Irak'taki işgal yönetiminin başı olan Paul Bremer 'in yakında değiştirileceğini yazdı. CUMHURİYET 06.04.2004