Batı'nın sırt çevirdiği kırım

Başta İngiltere ve ABD olmak üzere Batı ülkeleri, ülkede bir katliam yaşandığına ilişkin kesin kanıtları görmezden geldiler. Dış Haberler Servisi - 1994'te, 20. yüzyılın en büyük katliamlarından birisine tanık olan Ruanda'da, katliamın yüz binlerce kurbanı bugün anılıyor. Birleşmiş Milletler'e (BM) göre 800 bin, resmi kayıtlara göre 1 milyon kişinin öldüğü katliam için Kigali'de yapılacak törene, çatışmalara göz yummakla suçlanan Fransa, BM ve ABD'nin üst düzey bir yetkili göndermemesi ise tepki çekti. Ruanda'da 6 Nisan 1994'te, içinde Ruanda ve Burundi devlet başkanları, Juvenal Habyarimana ile Cyprien Ntaryamira 'nın bulunduğu uçağın düşürülmesi, katliamla sonuçlanan çatışmaların fitilini ateşlemişti. Olaydan Tutsileri sorumlu tutan Hutu yönetimi tarafından yönetilen çatışmalarda, Tutsiler ve hükümet karşıtı tüm topluluklar sistemli bir şekilde katledildiler. Batı müdahale etmedi Olayların başlamasıyla birlikte ülkedeki BM barış gücü askerlerinin sayısı azaltılırken başta İngiltere ve ABD olmak üzere Batı ülkeleri, ülkede bir katliam yaşandığına ilişkin kesin kanıtlar olmasına karşın müdahale etmeyi reddettiler. 100 gün sonra, Tutsilerin yönetimindeki bir isyan ordusunun kontrolü ele geçirmesiyle ''Afrika'nın ilk soykırımı'' olarak tarihe geçen çatışmalar sona erdi. Ruanda'da bugün yapılacak törenlerde, sadece ülkenin eski kolonisi olduğu Belçika, lider düzeyinde temsil ediliyor. 200 kişilik bir heyet gönderen Başbakan Guy Verhofstadt , ''Burada bulunmamız, Ruanda için yapacak daha çok şey olduğunu Batı'ya gösteriyor'' dedi. 1994'te BM misyonuna komuta eden Kanadalı General Romeo Dallaire , uluslararası topluluğun kıyımda sorumluluğu olduğunu söyledi. Kigali'de pazar gününden beri süren bir konferansta konuşan Dallaire, ''Uluslararası topluluk o dönem Ruanda'yı yüzüstü bıraktı'' dedi. Avrupa Birliği'nin Afrika Temsilcisi Aldo Ajello da ''törenlerin, olabilecek en üst düzeyde temsili hak ettiğini'' belirtti. Soykırımlara karşı kampanyalar yürüten sivil toplum kuruluşu ''Aegist Trust'' ın yöneticilerinden Stephen Smith , katılımın düşük olmasını ''iğrenç ve utanç verici'' olarak niteledi. 1994'te ülkedeki BM barış gücünün başında bulunan Genel Sekreter Kofi Annan 'ın da gitmemesini eleştiren Smith, ''Katliam, BM tarihinin en büyük başarısızlığıdır. Annan buraya gelip kurbanlarla görüşmeliydi'' dedi. Annan, sorumluluğu kabul etmişti Annan, geçen ay yaptığı açıklamada, soykırımla ilgili kişisel ve kurumsal sorumluluğu kabul etmişti. BM barış gücü askerlerinin soykırımı engelleyememesi, o dönemde uluslararası kamuoyu ve Annan için büyük bir ''eksi puan'' oluşturmuştu. Katliama neden olan uçağı kimin düşürdüğü hâlâ bilinmiyor. Şu anki Ruanda Devlet Başkanı Paul Kagame konuyla ilgili olarak, o dönem Hutu rejiminin en yakın müttefiki olan Fransızları suçluyor. Kegame, Fransız birliklerini, ''katliam yapanlara, ülkenin güneyinden kaçabilmeleri için yol göstermekle'' suçlamış ve Fransa'nın soykırım planlarını en az 2 yıl öncesinden bildiğini öne sürmüştü. CUMHURiYET 07.04.2004