Kıbrıs'ta petrol diyeti

Annan Planı, Türkiye'nin Kıbrıs'taki petrol, doğalgaz ve benzeri tabii kaynakları arama, tarama ve çıkarma haklarını ortadan kaldırıyor. Annan Planı'yla beraber referanduma sunulacak 9 bin sayfalık ek kanunlar içinde yer alan ''Hidrokarbon Yasası'', Türkiye'nin önceden elde ettiği petrol, doğalgaz gibi hidrokarbonları arama, tarama ve çıkarma ruhsatlarının yenilenmesinin önünü tıkayacak. Yasa, kurulacak Kıbrıs Başkanlık Konseyi'nin, ''milli güvenlik''gerekçesiyle Türkiye'ye tekrar ruhsat verilmesini engellemesine de imkân tanıyacak. Bu engeller, planın ekleri arasında yer alan ''Hidrokarbonların Arama, Tarama ve Çıkarılması ile ilgili Federal Yasa''da açıkça ifade ediliyor. 'Üçüncü ülke' Hidrokarbon Yasası'nın 2. maddesinde AB üyesi ülkeler haricindeki bir ülke anlamına gelen ''üçüncü ülke''tanımı yapılırken, 4. maddesinin 1. fıkrasında da yeni Kıbrıs devletinin hükümetini oluşturacak Başkanlık Konseyi'ne, hidrokarbon arama, tarama ve çıkarma çalışmalarını belirleme yetkisi veriliyor. Yasanın 4. maddesinin 3. fıkrasında ise ''Başkanlık Konseyi, üçüncü ülke veya üçüncü ülke vatandaşları tarafından kontrol edilen kuruluşların milli güvenlik gerekçesiyle 1. fıkrada yer alan faaliyetleri yerine getirmelerine izin vermeyebilir''denilerek Türkiye'nin Kıbrıs'taki petrol hakları elinden alınıyor. Yasanın 26. maddesiyle de ruhsat sahiplerinin ''ruhsat sahibi olduktan sonra Başkanlık Konseyi'nin izni olmaksızın, direkt veya dolaylı olarak bir üçüncü ülkenin veya bir üçüncü ülke kurumunun kontrolü altına giremeyecekleri''hüküm altına alınıyor. Aynı maddede bu hükme aykırı davrananların 12 aydan az olmamak kaydıyla hapis ile 150 bin pound'dan fazla olmamak kaydıyla para cezasıyla cezalandırılıcakları da öngörülüyor. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Genel Müdürü Osman Saim Dinç, TBMM KİT Komisyonu'nun 21 Ocak 2004'te basına kapalı yaptığı TPAO görüşmelerinde, Kıbrıs ile Türkiye arasındaki bölgede çok ciddi beklentiler içinde olduklarını belirterek ''Annan Planı'yla Kıbrıs birleşir, ayrı bir ülke olursa, karasuları değişecektir. Bizim aynı Ege Bölgesi'nde Yunanistan'la yaşadığımız sıkıntılar, İskenderun Mersin taraflarında da yaşanacaktır''demişti. Yeni komite TPAO Genel Müdür Yardımcısı Mete Gürelde Kıbrıs'ta ''petrol arama ruhsatlarının''bulunduğunu hatırlatmış ve ''Sektörel bir ayrım olacak, karasularımız sınırlandırılacak. Dolayısıyla biz bu suların dışına çıkamayacağız. Bizim için dezavantaj, çünkü tam manasıyla arayamadığmız bir alan''diye konuşmuştu. Yeni kurulacak Kıbrıs'ın Hidrokarbon Yasası, ilgili her konuda yasadan sorumlu Başkanlık Konseyi üyesine tavsiyede bulunmak ve yasayla ilgili başvuruları incelemek üzere Danışma Komitesi kurulmasını öngörüyor. Bu Komite'nin nasıl oluşturulacağı da yasada belirtilmeyerek, Rum tarafının çoğunlukta olduğu Başkanlık Konseyi'ne bırakılıyor. CUMHURİYET 09.04.2004