Ana hatları belli olan Büyük Ortadoğu Projesi’ne diğer bölgesel güçleri ve küresel organizasyonları dahil etmeyi hedefleyen ABD, NATO Zirvesi’nde G-8 ülkelerine partner olmayı teklif etmeye hazırlanıyor.
Pentagon tarafından hazırlanan bir raporu G-8 zirvesinde masaya koyarak ‘elinizi taşın altına koyun’ mesajını verecek olan Amerika, bölgede ekonomik ilişkilerin de dizginlerini elinde tutmak istiyor.
Amerika, 28-29 Haziran’da İstanbul’da düzenlenecek olan NATO Zirvesi’nde askeri planda itiraz gücü olmayan G-8 ülkelerine, ‘Büyük Ortadoğu Projesi’nin ekonomik ayağına destek olun, pastadan pay kapın’ çağrısında bulunacağı öğrenildi.
Pentagon tarafından hazırlanan bir raporu G-8 zirvesinde masaya koymaya hazırlanan Amerika, askeri ve siyasi alanda tek başına sürdürdüğü hegemonyasına ekonomik alanda rakiplerini de dahil etmeyi hedefliyor.
‘Elinizi taşın altına koyun’ mesajının verildiği raporda, G-8 ülkeleri Büyük Ortadoğu’yu şekillendirecek uzun vadeli ve üç bölümden oluşan bir ortaklığa davet ediliyor.
GELECEK İPOTEK ALTINA ALINIYOR
Raporun, “Ekonomik Fırsatları Büyütme” bölümünde, Büyük Ortadoğu ülkelerinin ekonomik dönüşümleri için en az eski komünist ülkeler kadar büyük çaba göstermeleri gerektiğinin altı çizilerek, özel sektör potansiyelini artırmanın ve bölgede bir ‘müteşebbis sınıfı’ oluşturmanın önemi anlatılıyor. İzlenecek yöntemler konusunda da bilgi verilen raporda, “Büyüme İnisiyatifi Maliyesi” başlığı altında bir takım ekonomik kurumların oluşturulması gerektiği vurgulanıyor. En kısa vadede, “Büyük Ortadoğu Kalkınma Bankası, Büyük Ortadoğu Finansal Kuruluşu ve Büyük Ortadoğu Fırsatlar Forumu ve Ticaret İnisiyatifi” gibi bölgenin geleceğini ipotek altına alacak kurumların kurulması isteniyor.
“Ticaret İnisiyatifi” başlığında ise Büyük Ortadoğu ülkelerine Dünya Ticaret Örgütü’nün kapılarının açılacağı vadediliyor. G-8 ülkelerinden ticaret merkezleri ve özel ticaret alanları oluşturmak için çaba göstermeleri isteniyor. Listenin en sonunda “Ortadoğu Ekonomik Fırsatlar Forumu” var. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği modelinden yola çıkarak G-8 ve bölge ülkelerinin bir araya gelmesi teşvik ediliyor.
G-8’LER İŞSİZLİKLE KORKUTULUYOR
Raporda bölgenin sorunları sıralanıyor. Ve, bu sorunların G-8 üyelerinin milli çıkarlarını tehdit ettiğine özel vurgu yapılarak, destek isteniyor. Buna göre;
* 22 Arap ülkesinin GSMH’si İspanya’dan daha küçüktür.
* Arapların yüzde 40’ı okuma yazma bilmez. Bunların üçte ikisi kadındır.
* 2010 itibariyle 50 milyon genç iş pazarına girecek. Bunlar için her yıl en az 6 milyon yeni iş sahası oluşturulması gerekiyor.
* Bugünkü işsizlik devam ederse 2010 yılında bölgede işsiz sayısı 25 milyona yükselecek.
* Bölge nüfusunun üçte biri günde iki dolardan az parayla geçiniyor.
* Arap gençliğinin yüzde 51’i, başta Avrupa olmak üzere başka ülkelere göç etmek istiyor.
G-8’LERDEN NE İSTENECEK?
* G-8 hem seçmen kayıtlarını düzenleyecek, hem de seçimleri denetleyecek teknik desteği sağlayacak.
* Parlamenterler arası değişim programlarının sponsorluğunu üstlenecek.
* Kadın liderlik akademilerinin sponsorluğunu üstlenecek.
* Bireylerin hukuk danışmanlarına ve avukatlara ulaşabileceği merkezler kuracak.
* Sivil Toplum Örgütleri’ni destekleyip, finanse edecek.
ABD, NEYİ HEDEFLİYOR?
Amerika, uzun vadede ortaya çıkabilecek muhtemel rakiplerine karşı strateji geliştirerek bugünkü askeri avantajını mümkün olan maksimum ekonomik avantaja dönüştürmek istiyor. Gelecekte ABD’nin karşısına çıkabilecek AB, Rusya ve Çin gibi güçleri mümkünse bertaraf etmek, değilse küresel hakimiyetine sınırlı derecede ortak ederek pastayı bölüşmek istiyor. ABD, BOP’un ekonomik, siyasi ve askeri boyutlarını üç ayrı platformda tartışmaya açmadan önce bunun askeri altyapısını hazırladı. NATO Zirvesi’nde de askeri açıdan fiili durumun kabulü üzerine uluslararası konsensüs sağlanması amaçlanıyor. Irak ve Afganistan işgali ile ‘muhtemel rakipleri’ni safdışı bırakarak üstünlüğü tek başına sürdürmesinin mümkün olmadığını gören ABD, İslam Dünyası’nın küresel kapitalizme pazar olacak bir yapıya kavuşması içinde BOP’un ekonomik boyutunu devreye sokacak. Bush, G-8 zirvesinde rakiplerine ekonomik pastadan pay verecek.
MİLLİ GAZETE 20.04.2004