Çalınan tarih satılıyor

Eyüp Sultan'dan iki İznik çinisine 18 bin sterlin (yaklaşık 45 milyar), Piyale Paşa Camii'nden tek çiniye 45 bin sterlinlik (yaklaşık 112.5 milyar lira) değer öngörülüyor. Sotheby's müzayede evi, iki yılda bir düzenlediği İslam ülkelerinden gelen sanat yapıtları açık arttırımına bu yıl 184 parçayı çıkarıyor. Müzayedeye katılmak üzere bazı Türk alıcıların Londra'ya gittikleri, bazılarının da İstanbul'dan telefonla katılacakları bildiriliyor. ZÜMRÜT MÜHÜR Bunların arasında herhangi bir öndeğer biçilemeyen 14. yüzyılda Orta Asya'da yapılmış olan ve bir türbeden çıkarıldığı sanılan bir cilalı seramik sanduka başyapıt olarak dikkati çekiyor. Bundan sonraki en değerli parça ise 3.4x2.8cm boyutunda, üzerinde Moğol İmparatoru Cihangir Şah Ekber Şah yazılı 98 karatlık bir zümrüt mühür. 1609 tarihli bu eşsiz zümrüt için 1 milyon sterlinlik (yaklaşık 2.5 trilyon lira) bir satış bekleniyor. Hindistan'da yapılmış olağandışı güzellikte bir Moğol minyatürü ise 100 bin sterlinle çekişmeye yol açacak en önemli yapıtlar arasında yer alıyor. EŞSİZ ALTIN KUPA Müzayedenin en önemli üçüncü yapıtı ise İÖ 2500'de Çanakkale'de yapılmış Troia Hazinesi döneminden bir altın kadeh için 600 bin sterlin (yaklaşık 1.5 trilyon lira) öngörülüyor. Bu eşsiz altın kupayı, 1917'de Gökçeada'da ölülerini gömmek için mezar kazan bir İngiliz deniz subayı bulmuştu. Öteki önemli yapıtlar arasında çeşitli İznik çini panoları ile kapları bulunuyor. Bunlardan ikisinin İstanbul'daki depremlerden birinde zarar gören Eyüp Sultan Camii'nde 19. yüzyılda yapılan onarım sırasında yerlerinden çıkarılan bir grup seramikle Avrupa'ya ulaştığı öne sürülüyor. 1580'e tarihlenen bu iki çiniye 18 bin, buna karşılık nereden söküldüğü açıklanmayan bir başka İznik çinisine ise 20 bin sterlin verecek bir alıcı aranıyor. OSMANLI SANDIĞI Giritli bir ayakkabıcının çocuğu iken Osmanlı donanmasının başına kaptanıderya olarak yükselen Piyale Paşa'nın adını taşıyan camiden sökülen 1555-75 tarihli tek İznik çinisine 45 bin sterlin, 1575 tarihli bir İznik sürahisine 45 bin, tabaklarına ise 6-23 bin sterlin istenmesi bekleniyor. Müzayedenin değerli parçalarından biri olan sedef ve kaplumbağa kabuğu kakmalı 17. yüzyıl Osmanlı sandığı için 16 bin, Osmanlılar için 1750'de Çin'de yapılmış bir porselen tabağa ise 30 bin sterlin öngörülüyor. SAPI LAPİSLAZULİ Müzayedenin ilginç parçalarından birini 16. yüzyılda, sapı değerli bir taş olan lacivert renkli lapislazuli ile yapılmış, keskin bölümüne altın kakma çiçekler işlenmiş bir Osmanlı hançeri oluşturuyor. Kanuni Süleyman döneminde yapılan bu hançer için 70 bin sterlin (yaklaşık 175 milyar lira) satış değeri biçiliyor. Ayrıca 18. yüzyıldan fildişi kakmalı bir Osmanlı tüfeğine 30 bin sterlinlik bir satış değeri tahmin ediliyor. CUMHURİYET 28.04.2004