ABD basını dün Amerikan askerlerince Irak'taki esirlere yapılan işkencelerin sistematik olduğunu ortaya koyan yeni rapor ve fotoğraflara yer verdi. ABD Başkanı George Bush' un tüm resimleri görmek istediği belirtiliyor. Olayları, ''basına yansıdıktan sonra öğrendiğini'' iddia eden İngiltere Başbakanı Tony Blair ise olanlardan ötürü özür diledi.
Tuğgeneral Antonio Taguba' nın, Ebu Garib Cezaevi'ndeki işkenceyle ilgili raporunu geçen hafta yayımlayan New Yorker dergisi, dünkü sayısında yeni fotoğraflara yer verdi. Dergiye, 320. Askeri Polis Tugayı'ndan bir askerin verdiği kaydedilen fotoğraflardan birinde, bir hücrenin kapısına elleri arkadan bağlanan korku içindeki çıplak bir mahkûmun hemen yakınında köpekler havlarken görülüyor. Bir başka fotoğraftaysa, aynı mahkûm acı içinde yere yatıyor ve bir Amerikalı asker de diziyle sırtına basıyor.
Kızılhaç: İşkence sistematik
Uluslararası Kızılhaç örgütünün Ebu Garib'le ilgili raporunda, Amerikan askeri istihbarat yetkililerinin uyguladığı işkencenin ''ferdi değil sistematik olduğu'' açıklandı. Wall Street Journal'ın dün yayımladığı 24 sayfalık rapora göre, ekimde cezaevine giden bir Kızılhaç heyeti, tutukluları işbirliğine zorlamak için kullanılan yöntemleri belgeledi ve doğrudan tanıklık etti.
Raporda, askeri istihbarat tarafından sorgu aşamasında esirlere işkence yapıldığı kaydedildi. Kızılhaç'ın raporunda, bazıları işkenceyle eşdüzeyde tutulan kötü muameleler arasında aşağılama, kafaya torba geçirme, idam tehdidi olduğu aktarılıyor ve bu yöntemlerin tutukluyu itirafa zorlama, bilgi alma ve işbirliği yaptırma amacıyla sistematik olarak uygulandığı ifade ediliyor. Örgütün operasyonlar yöneticisi Pierre Kraehenbuehl , cuma günü, bu raporu şubat ayında Amerikalı yetkililere ilettiklerini bildirmişti. ABD ordusunun, işkence iddialarında adı geçen uzman Jeremy Sivits ile ilgili ilk askeri mahkemeyi 19 Mayıs'ta başlatması bekleniyor.
İngilizler çocuk vurdu
Uluslararası Af Örgütü, Irak'taki İngiliz askerlerinin, tehdit teşkil etmedikleri halde sivilleri öldürdüğünü rapor etti. Örgütün Londra'da yayımlanan Irak raporunda, askerlerin Irak'ın güneyinde, aralarında 8 yaşında bir kız çocuğunun da bulunduğu sivillere ateş açtığı, ordunun ise birçok olay konusunda soruşturma açma zahmetine bile katlanmadığı kaydedildi. Raporda, öldürülen Iraklıların, askerler açısından tehdit oluşturmadıkları halde vurulduklarına işaret edildi.
Rumsfeld'e övgü
ABD Başkanı George Bush, Savunma Bakanı Donald Rumsfeld 'i överek, "Mükemmel iş yapıyorsunuz'' dedi.
Bush, ABD Savunma Bakanlığı'nda Rumsfeld'le görüşmesinden sonra yaptığı açıklamada, Bakan Rumsfeld'e büyük destek verdi. Başkan Bush, yanında Rumsfeld olduğu halde yaptığı açıklamada, "Teröre karşı savaşımızda ulusumuzu cesaretle yönetiyorsunuz. Güçlü bir savunma bakanısınız ve ulusumuz size minnettarlık borçlu'' diye konuştu. Bush'un, Rumsfeld'in istifa edeceği söylentilerinin yolunu kesmek için bu açıklamayı yaptığına dikkat çekiliyor. Bush, ABD Savunma Bakanlığı'nda Bakan Donald Rumsfeld ile diğer askeri ve siyasi yetkililerle görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, söz konusu skandalla ilgili " işkencenin tam hesabı verilecektir. Ortaya çıkan davranış Irak halkına hakaret ve kanunlara uyumu aşağılamadır'' dedi. İşkence skandalı nedeniyle zor durumda kalan Bush'un, Savunma Bakanı Donald Rumsfeld' den, tüm işkence fotoğraflarını ve görüntülerini istediği de öğrenildi.
Rumsfeld'in istifasını isteyenlerin sayısı her geçen gün artıyor. ABD Senatosu'nun Dış İlişkiler Komitesi üyesi, Cumhuriyetçi Senatör Chuck Hagel , bakanı suçlayarak ''ABD'nin Irak'taki savaşı kaybedebileceğini'' söyledi. Hagel, Rumsfeld ve ekibinin askeri planlamacıları dinlemediği için Irak'ta bir karmaşanın içinde bulunduklarını belirtti.
Üst düzey bir generalinse, Washington Post'a verdiği demeçte, ''Savunma Bakanı orduyu dinlemeyi , tavsiyelerine uymayı hep reddetti. Bu şekilde uzun süre gitmemiz şüpheli gözüküyor'' dediği kaydedildi.Ordu mensuplarına yönelik yayın yapan ''The Army, Navy, Air Force and Marine Times'' gazetesinin başyazısında, Rumsfeld ve ABD Genelkurmay Başkanı Richard Myers , Irak'taki durum nedeniyle suçlandı. Yazıda, ''En üst düzeydekilerin savaş zamanında görevlerini bırakmaları anlamına gelse de hesap vermek esastır'' ifadesi yer aldı.
'Bilmiyordum, özür dilerim'
Blair ise Irak'ta esirlere yapılan kötü muameleleri, basında çıktıktan sonra öğrendiğini söyledi.
Blair, Fransız FR3 kanalına verdiği demeçte ''Kızılhaç'ınki ve benzer iddialarla ilgili olaraksa; bildiğim kadarıyla bunlardan son birkaç gün içinde haberimiz oldu. Askerlerimiz tarafından kötü muameleye uğrayan her kim varsa hepsinden özür diliyoruz.'' dedi. Hükümet sözcüsüyse Kızılhaç'ın kötü muameleyle ilgili raporunun bir kopyasını geçen şubatta gördüklerini kabul etmişti.
CUMHURİYET 11.05.2004