IMF ve Dünya Bankası başta olmak üzere uluslararası sermaye kuruluşlarından kredi kullanarak kalkınmasını finanse etmeye çalışan gelişmekte olan ülkeler borç batağında yüzerken, ulusal borsaları son bir yılda yüzde 100'lere varan artış kaydetti. Gelişmiş ülkelerdeki faiz getirilerinin düşmesiyle 'sıcak para' akınına uğrayan gelişmekte olan ülkelerde yabancılar, spekülatif kârlarını arttırırken, riski de söz konusu ülkelere ihraç ettiler.
Dünya Bankası'nın 2004 Küresel Kalkınma Raporu'na göre, 2003'e 230 milyar dolarlık borçla giren Brezilya'da Bovespa Endeksi, son bir yılda yüzde 51 değer kazandı. En borçlu ülkeler liginde 130 milyar doları aşan borcuyla beşinci sırada yer alan ve 'Dış borçlarımı ödeyemem' demesine karşın Arjantin'de Merval Endeksi'nin yüzde 62 değer kazandığı geçen yıl, 105 milyar dolarlık borcu bulunan Hindistan'ın BSE 30 Endeksi'ndeki artış yüzde 95'ü buldu. Kıbrıs ve Avrupa Birliği tartışmalarının yapıldığı Türkiye'de ise İMKB Ulusal 100 Endeksi yüzde 62 oranında artış yaşadı. Gelişmekte olan 7 ülkenin ulusal borsaları son bir yılda ortalama yüzde 65 artış gösterirken, söz konusu dönemde İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 12, ABD'de S&P 500 endeksi yüzde 19, Fransa CAC 40 endeksi yüzde 20 ve Almanya'da DAX endeksi ise yüzde 25 artış gösterebildi.
Düşüş de aynı yükseliş de
Yüksek borç yükü, enflasyon, işsizlik ve faiz dışı fazla tartışmalarının da ortak olduğu Brezilya, Arjantin ve Türkiye gibi ülkelerde, ulusal borsaların son bir yıllık süreçteki artışlarının yanı sıra bu süreçteki yükseliş ve düşüş trendleri de paralellik gösterdi.
CUMHURİYET 11.05.2004
Küçük borsalarda büyük oyun
Gelişmekte olan ülkeler borç batağında yüzerken borsaları son bir yılda ortalama yüzde 65 değer kazandı. Gelişmekte olan piyasalara akın eden sıcak para, faaliyet gösterdiği ülkedeki kazancını borsalar aracılığıyla katlarken riski de ülkesinden uzak tutmuş oldu.
