Petrolün tırmanışı sürerse, faturası 1 milyar doları aşacak

Petrolfiyatları, Çin'in talebi, ABD stoklarındaki gerileme ve Ortadoğu'daki gerginlikle son 13 yılın en yüksek düzeyi olan varil başına 40 doları da kırdı. Londra'da brent tipi petrolün varili de 38 dolara dayandı. ABD petrol fiyatları, dünyanın büyük ihracatçısı Suudi Arabistan'ın üretimi günlük 1.5 milyon varil artırma çağrısına rağmen yükselişini dün de sürdürdü. ABD hafif ham petrolü varil başına 40.38 dolara çıktı. New York ham petrol vadeli işlemlerinin Ekim 1990'da Irak'ın Kuveyt'i işgalinin ardından yüzde 41.15 dolarlık tarihi en yüksek seviyesini görmüştü. Şimdi gözler Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) 3 Haziran'da gerçekleştireceği zirveye çevrilirken, petrol fiyatlarında son dönemde yaşanan artış enflasyona olumsuz etki ederken Türkiye'nin cari açığında yaklaşık 1 milyar dolarlık büyümeye neden olacak. Türkiye'de işlenen ham petrol yaklaşık 26.4 milyon ton düzeyinde. Türkiye kendi başına yılda 2.3 milyon tonluk bir üretim gerçekleştiriyor. Yani aslında dışarıdan ithal edilen toplam petrol tutarı 24.1 milyon ton civarında. Petrolün varil fiyatında yaşanan 1 dolarlık artış, bir yıl içinde Türkiye'nin hampetrol ithalatının maliyetini 180 milyon dolar düzeyinde artırıyor. Geçen yıl petrolün ortalama fiyatı 28.9 dolar düzeyindeydi. Vadeli fiyatları dikkate alarak bir hesap yaptığımızda bu yılın ortalama fiyatının 34.4 dolar seviyelerine yakın olacağı bekleniyor. Yani bir yılda petrol fiyatlarında yaşanan 5.5 dolarlık artışın dış ticaret dengesine yansıması 1 milyar doları buluyor. Havayolu şirketleri biletlere zam yaptı 1991Körfez Savaşı'ndan bu yana en yüksek seviyesine ulaşarak, 40 dolara dayanan varil fiyatları, dünyanın önemli havayolları şirketlerini bilet ücretlerinde artış yapmaya zorladı. British Airways uçak bileti fyatlarını artıracağını açıkladı. Benzer zam haberleri Avustralyalı Qantas ve Yeni Zellanda Havayollarından da geldi. Qantas fiyatları 4.2 dolar yukarıya çekerken, Yeni Zellanda Havayolları da 2 dolarlık artış yapacağını açıkladı. ABD'de cari açık petrolle rekor kırdı ABDTicaret Bakanlığı dış ticaret açığının Mart ayında dünya ekonomisinin güçlenmesi ve petrol ithal fiyatlarının 21 yılın zirvesine çıkması nedeniyle yüzde 9.1 artışla yaklaşık 46 milyar dolarla tarihindeki en yüksek seviyeye ulaştığını açıkladı. Mart ayı ihracat ve ithalat rakamları da rekor kırdı. ABD 94.7 milyar dolarlık ihracatına karşılık 140.7 milyar dolar ithalat gerçekleştirdi. Açıklamanın ardından dolar euro karşısında geriledi. SABAH 13.05.2004